Οι ερευνητές ανακατασκεύασαν το πρόσωπο ενός άνδρα που έζησε σε μία από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της Αγγλίας: τη Νορμανδική κατάκτηση του 1066.
Η ψηφιακή ανακατασκευή, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, προσδίδει ένα «ανθρώπινο πρόσωπο» στην κατάκτηση — ίσως το πιο καθοριστικό γεγονός στην αγγλική ιστορία.
Ο άνδρας, που ονομάστηκε «Conquest Man», πέθανε το 1079 και θάφτηκε σε φέρετρο από ξύλο βελανιδιάς μαζί με τρεις ράβδους από ξύλο μηλιάς. Τα λείψανά του ανασύρθηκαν από το νεκροταφείο της εκκλησίας του Αγίου Πέτρου στη λιμενική πόλη Μπάρτον-απόν-Χάμπερ της Νορθουμβρίας πριν από περισσότερα από 30 χρόνια.
Η ανακατασκευή του προσώπου, με βάση το κρανίο που βρέθηκε στον τάφο του, αποκαλύπτει έναν άνδρα στα πενήντα του με ρυτίδες, γκρίζα μαλλιά και ουδέτερη έκφραση.
«Εδώ και είκοσι χρόνια με συναρπάζει αυτό το άτομο — αυτός ο “Conquest Man”», λέει ο Κέβιν Μπουθ, αρχαιολόγος και επιμελητής στο English Heritage, έναν φιλανθρωπικό οργανισμό ανοιχτό στο κοινό που συνεργάζεται στενά με την κυβερνητική υπηρεσία πολιτιστικής κληρονομιάς Historic England. «Το να μπορούμε τώρα να δούμε το πρόσωπό του είναι σαν να νιώθουμε ότι μπορούμε σχεδόν να του μιλήσουμε».
Η ανακατασκευή του προσώπου ανακοινώθηκε τη Δευτέρα και συμπίπτει με την έκθεση του Βρετανικού Μουσείου για την Ταπισερί της Μπαγιέ.
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι ο «Conquest Man» ήταν σκανδιναβικής καταγωγής, λέει ο Μπουθ. Ωστόσο, το πώς έφτασε στην Αγγλία παραμένει μυστήριο.
Ήταν ένας ειρηνικός μετανάστης στην Αγγλία ή αποτελούσε μέρος του εισβολικού στρατού που άλλαξε για πάντα την ιστορία της;
Η Νορμανδική εισβολή
Με ηγέτη τον Δούκα Γουλιέλμο της Νορμανδίας (από τη βορειοδυτική ακτή της σημερινής Γαλλίας), η Νορμανδική Κατάκτηση μετέτρεψε την Αγγλία από μια χαλαρή αγγλοσαξονική μοναρχία σε ένα κεντρικό φεουδαρχικό βασίλειο με αυστηρά κληρονομικούς ηγεμόνες. Επίσης, απομάκρυνε την αγγλική γλώσσα από τις γερμανικές της ρίζες, εισάγοντας πολλές γαλλικές λέξεις. Η σύγκρουση χαρακτηρίστηκε αργότερα ως μάχη των εισβολέων Νορμανδών εναντίον των γηγενών Σαξόνων, αλλά οι ιστορικοί πιστεύουν πλέον ότι ήταν πολύ πιο περίπλοκη από αυτό.
Ο Γουλιέλμος και οι ιππότες του αποβιβάστηκαν στην Αγγλία στις 28 Σεπτεμβρίου 1066, στην παραλία του Πέβενσι στη νότια ακτή της Αγγλίας, και λίγες εβδομάδες αργότερα πολεμούσαν εναντίον των Άγγλων υπερασπιστών στο κοντινό Χέιστινγκς. Μετά από μήνες πολεμικών συγκρούσεων, ο Γουλιέλμος «ο Κατακτητής», όπως ήταν γνωστός, βγήκε νικητής και στέφθηκε βασιλιάς Γουλιέλμος Α΄ της Αγγλίας.
Ο Μπουθ αναφέρει ότι είναι πιθανό ο «Conquest Man» να ήταν μέλος του στρατού του Γουλιέλμου, καθώς η εκκλησία στην οποία θάφτηκε ανήκε σε έναν Νορμανδό ιππότη που είχε πολεμήσει στο Χέιστινγκς.
Προσθέτει όμως ότι είναι ακόμη πιο πιθανό το συγκεκριμένο άτομο να εγκαταστάθηκε στη βόρεια Αγγλία, όταν η περιοχή βρισκόταν υπό σκανδιναβική κυριαρχία και ήταν γνωστή ως «Danelaw», υπό τον βασιλιά Κανούτο τον Μέγα και τους απογόνους του. Ο Κανούτος, ο οποίος πέθανε το 1035, ήταν επίσης βασιλιάς της Δανίας και της Νορβηγίας, και είναι πιθανό ο «Conquest Man» να αποτελούσε μέρος μιας ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ της Αγγλίας και της Σκανδιναβίας.
«Μεταξύ του 1016 περίπου και του 1040 περίπου, όλα αυτά τα εδάφη αποτελούσαν μέρος του ίδιου βασιλείου», λέει ο Μπουθ. «Η Βόρεια Θάλασσα ήταν απλώς ένας δρόμος που ένωνε τα εδάφη».
Η καταγωγή του άνδρα
Μία από τις ισχυρότερες ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι ο «Conquest Man» ήταν Σκανδιναβός είναι η παρουσία τριών ράβδων από ξύλο μηλιάς που βρέθηκαν στον τάφο του. Η πρακτική της ταφής κάποιου με τέτοιες ράβδους ήταν ευρέως διαδεδομένη στη Σκανδιναβία εκείνη την εποχή, και παρόμοιες ράβδοι έχουν βρεθεί και σε άλλους τάφους στην περιοχή του Μπάρτον, λέει ο Μπουθ. Ωστόσο, οι ράβδοι δεν ήταν πάντα από μηλιά.
Η Αλεξάνδρα ΜακΚλέιν, αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Γιορκ που ειδικεύεται σε αυτή την περίοδο, αναφέρει ότι οι ράβδοι από μόνα τους δεν αποδεικνύουν σκανδιναβική προέλευση: έχουν βρεθεί σε πολλές αγγλικές ταφές του 11ου αιώνα και φαίνεται να θεωρούνταν ως προστασία για το «ταξίδι» της ψυχής μετά το θάνατο.
Άλλα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ο «Conquest Man» μπορεί να ήταν Σκανδιναβός προέρχονται από ισότοπα που βρέθηκαν στα δόντια του άνδρα. Τα ισότοπα στροντίου υποδεικνύουν ότι έζησε για μεγάλο χρονικό διάστημα κοντά στο Μπάρτον-απόν-Χάμπερ, αλλά τα ισότοπα οξυγόνου σε ένα δόντι υποδηλώνουν ότι μεγάλωσε σε ψυχρότερο κλίμα.
Ερευνητές από το Face Lab του Πανεπιστημίου John Moores του Λίβερπουλ συνεργάστηκαν στενά με τον οργανισμό English Heritage για να πραγματοποιήσουν την ανακατασκευή του προσώπου του «Conquest Man».
Το εργαστήριο έχει ασχοληθεί στο παρελθόν με ανακατασκευές προσώπων από την Παλαιολιθική περίοδο και την αρχαία Αίγυπτο. Ωστόσο, αυτό είναι το πρώτο πρόσωπο που ανακατασκευάζουν από την εποχή της Νορμανδικής κατάκτησης.
Η ανακατασκευή πραγματοποιήθηκε με τη χρήση της Μεθόδου του Μάντσεστερ, η οποία αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ τη δεκαετία του 1970, για την ψηφιακή επίστρωση μυών και δέρματος πάνω στο κρανίο που ανακαλύφθηκε στον τάφο. Το αποτέλεσμα είναι μια επιστημονικά τεκμηριωμένη απεικόνιση της εμφάνισής του.
Τα γκρίζα μαλλιά και οι ελαφρές ρυτίδες προστέθηκαν για να αντικατοπτρίσουν την κατά προσέγγιση ηλικία του άνδρα κατά τον θάνατό του, κάπου στα πενήντα του, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους που ανέσκαψαν τον τάφο του. Το χρώμα των ματιών του βασίστηκε σε αυτό που ήταν τυπικό για τον συγκεκριμένο τόπο και την εποχή. Η ανακατασκευή δίνει επιτέλους στον άνδρα ένα πρόσωπο — μια σημαντική πτυχή της ταυτότητάς του.
Με πληροφορίες από National Geographic
