Στο Σάλτσμπουργκ, ο Μότσαρτ δεν εμφανίστηκε αυτή τη φορά ως μνημείο, αλλά ως πολλαπλασιασμένο χρυσό αγαλματίδιο.
Τριακόσιες μικρές φιγούρες του συνθέτη, ύψους περίπου 50 εκατοστών, στήθηκαν από το Ίδρυμα Mozarteum για τα 270 χρόνια από τη γέννησή του, μετατρέποντας για λίγο τον δημόσιο χώρο της πόλης σε ένα παράξενο, λαμπερό πλήθος από μίνι Μότσαρτ.
Τα αγαλματίδια σχεδιάστηκαν από τον Γερμανό εννοιολογικό καλλιτέχνη Ότμαρ Χερλ και παρουσιάστηκαν την Τετάρτη στο Σάλτσμπουργκ, την πόλη όπου γεννήθηκε ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ στις 27 Ιανουαρίου 1756. Η εγκατάσταση δεν περιορίζεται μόνο στον κήπο, αλλά απλώνεται και στους χώρους όπου έζησε ο συνθέτης, καθώς και σε περίπτερα του Mozarteum.
Ο Χερλ είπε ότι δεν ήθελε να φτιάξει ακόμη ένα μνημείο του Μότσαρτ. «Υπάρχουν ήδη αρκετά από αυτά», είπε. Αντίθετα, ήθελε να δείξει την ανθρώπινη πλευρά του συνθέτη: όχι μόνο την ιδιοφυΐα, αλλά και τον άνθρωπο πίσω από το άγαλμα, εκείνον που περπατούσε στους κήπους του Σάλτσμπουργκ με τον σκύλο του.
Γι’ αυτό και δίπλα στον μικρό χρυσό Μότσαρτ βρίσκεται ο Pimperl, ο αγαπημένος σκύλος του συνθέτη. Η λεπτομέρεια είναι σχεδόν όλο το νόημα της εγκατάστασης: αντί για έναν σοβαρό, απομακρυσμένο Μότσαρτ της υψηλής κουλτούρας, ένας Μότσαρτ μικρός, πλαστικός, λαμπερός και λίγο αστείος, μαζί με το κατοικίδιό του.
Συνολικά κατασκευάστηκαν 400 αγαλματίδια, αλλά μόνο 300 εκτέθηκαν αρχικά. Τα υπόλοιπα 100 κρατήθηκαν ως εφεδρικά, επειδή οι διοργανωτές περίμεναν ότι κάποια θα κλαπούν. Δεν χρειάστηκε να περιμένουν πολύ: όπως ανέφερε το Ίδρυμα Mozarteum, δύο αγαλματίδια είχαν ήδη εξαφανιστεί μέσα στις πρώτες ώρες.
Ο ίδιος ο Χερλ δεν φάνηκε να ξαφνιάζεται. Όπως είπε, όταν ένας καλλιτέχνης δουλεύει στον δημόσιο χώρο, δεν μπορεί να παραπονιέται για ό,τι συμβαίνει εκεί. Η δημόσια τέχνη μπορεί να αντιμετωπίσει από καταστροφή μέχρι κλοπή. Στην περίπτωσή του, δεν είναι η πρώτη φορά: σε παλαιότερη εγκατάστασή του στο Μπαϊρόιτ, μια ολόκληρη συστοιχία αγαλμάτων του Ρίχαρντ Βάγκνερ είχε κλαπεί μέσα σε δέκα ημέρες.
Η νέα εγκατάσταση έχει και έναν πιο απλό στόχο: να τραβήξει ανθρώπους προς τον Μότσαρτ χωρίς τη σοβαροφάνεια που συχνά συνοδεύει τις επετείους της κλασικής μουσικής. Όπως εξήγησαν οι διοργανωτές, κάποιος μπορεί να δει από μακριά τα μικρά χρυσά κεφάλια να λάμπουν στον ήλιο, να πλησιάσει από περιέργεια και έτσι να έρθει σε επαφή με τον κόσμο του Μότσαρτ.
Τα αγαλματίδια θα παραμείνουν στο Σάλτσμπουργκ έως τις 30 Αυγούστου. Όσοι θέλουν να αποκτήσουν ένα χωρίς να το κλέψουν μπορούν να το αγοράσουν έναντι 100 ευρώ, όσο υπάρχουν διαθέσιμα.
Ο Χερλ είναι γνωστός για τις μαζικές εγκαταστάσεις του με πλαστικές φιγούρες. Το 2010 είχε παρουσιάσει στην Αθήνα 10.000 πλαστικές κουκουβάγιες, ενώ στη Νότια Κορέα είχε στήσει υπερμεγέθη πλαστικά αντίγραφα του λαγού του Άλμπρεχτ Ντύρερ.
Το 2009 είχε προκαλέσει συζήτηση στη Γερμανία με χρυσούς νάνους κήπου που χαιρετούσαν ναζιστικά, έργο που ο ίδιος παρουσίαζε ως σατιρικό σχόλιο πάνω στη ναζιστική ιδεολογία.
Στο Σάλτσμπουργκ, πάντως, το αποτέλεσμα είναι πιο ανάλαφρο και πιο πονηρό: ένας μεγάλος συνθέτης μετατρέπεται σε μικρό χρυσό πλήθος, η επέτειος γίνεται παιχνίδι στον δημόσιο χώρο και η λατρεία του Μότσαρτ αποκτά, έστω για λίγο, σκύλο, πλαστικό, ήλιο και μερικές απολύτως αναμενόμενες κλοπές.
με στοιχεία από The Artnewspaper
