Την επαναπροσέγγιση του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα από μια σειρά συμφωνιών που αφορούν το εμπόριο, την ενέργεια, τη βιομηχανία και την κινητικότητα των νέων, επιδιώκουν οι δύο πλευρές στη σημερινή σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες.
Κεντρικός στόχος των διαπραγματεύσεων είναι να αρθούν εμπόδια που προέκυψαν μετά το Brexit και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ισχυρότερους οικονομικούς δεσμούς. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βρετανικής κυβέρνησης, οι συμφωνίες που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση θα μπορούσαν να αποφέρουν στην οικονομία της χώρας επιπλέον 8,9 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως.
Η συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είναι προγραμματισμένη για τις 11:00, ώρα Βρυξελλών. Θα ακολουθήσει διευρυμένη συνεδρίαση με τη συμμετοχή υπουργών και Ευρωπαίων επιτρόπων, ενώ η κοινή συνέντευξη Τύπου αναμένεται περίπου στις 13:25.
Μείωση των εμπορικών εμποδίων στα τρόφιμα
Στις συμφωνίες που βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα περιλαμβάνεται η χαλάρωση των υγειονομικών ελέγχων για τη διακίνηση τροφίμων, ποτών, φυτών και ζωικών προϊόντων μεταξύ των δύο πλευρών.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποσκοπεί στον περιορισμό των γραφειοκρατικών διαδικασιών που επιβλήθηκαν μετά το Brexit και δυσχέραναν τόσο τις εισαγωγές όσο και τις εξαγωγές. Το σχετικό κόστος για τη βρετανική οικονομία υπολογίζεται σε περίπου 5,1 δισεκατομμύρια λίρες τον χρόνο.
Ο μηχανισμός άνθρακα και οι βρετανικές εξαγωγές
Ένα ακόμη σημαντικό πεδίο διαπραγμάτευσης αφορά τις επιβαρύνσεις που συνδέονται με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Μετά την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ, οι εξαγωγές της προς την ευρωπαϊκή αγορά υπόκεινται στους κανόνες του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος εφαρμόζεται στις τρίτες χώρες.
Οι σχετικές επιβαρύνσεις εκτιμάται ότι μπορεί να κοστίζουν έως και 3,8 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως στη βρετανική οικονομία. Το ζήτημα αφορά κυρίως βιομηχανικούς κλάδους όπως η χαλυβουργία και η παραγωγή αλουμινίου, που επιβαρύνονται με πρόσθετο κόστος κατά την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η βρετανική βιομηχανία θέλει πρόσβαση στο «Made in Europe»
Το Λονδίνο επιδιώκει επίσης τη συμμετοχή της χώρας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Made in Europe», το οποίο έχει ως σκοπό να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή των κρατών-μελών μέσω δημόσιων συμβάσεων και επιδοτήσεων.
Το πρόγραμμα καλύπτει στρατηγικούς τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, ο χάλυβας και οι καθαρές τεχνολογίες, με βασική επιδίωξη την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και τον περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα προϊόντα.
Η βρετανική πλευρά θεωρεί σημαντική την εξασφάλιση πρόσβασης στο συγκεκριμένο πλαίσιο, καθώς ενδεχόμενος αποκλεισμός θα μπορούσε να δημιουργήσει μειονεκτήματα για τις επιχειρήσεις της. Ιδιαίτερα εκτεθειμένος είναι ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών εξαρτημάτων, καθώς τα προϊόντα τους θα μπορούσαν να βρεθούν σε δυσμενέστερη ανταγωνιστική θέση σε σχέση με εκείνα που θα επωφελούνται από τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις.
Πρόγραμμα κινητικότητας για νέους, αλλά με ανοιχτό το ζήτημα των διδάκτρων
Στο τραπέζι των συνομιλιών βρίσκεται και η θέσπιση ενός νέου προγράμματος κινητικότητας, το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα σε νέους από τη Βρετανία και την ΕΕ να ζουν, να εργάζονται, να σπουδάζουν ή να συμμετέχουν σε εθελοντικές δράσεις στην άλλη πλευρά για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η διάρκεια παραμονής θα μπορούσε να φτάνει έως και τα τρία χρόνια.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία ούτε ως προς τον αριθμό των ατόμων που θα μπορούν να συμμετέχουν ούτε ως προς το καθεστώς των πανεπιστημιακών διδάκτρων.
Η ΕΕ ζητά οι Ευρωπαίοι φοιτητές που επιλέγουν βρετανικά πανεπιστήμια να πληρώνουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς συμφοιτητές τους. Η βρετανική κυβέρνηση εμφανίζεται απρόθυμη να αποδεχθεί αυτή την αλλαγή, καθώς σήμερα οι φοιτητές από χώρες της ΕΕ αντιμετωπίζονται ως διεθνείς και καταβάλλουν υψηλότερα δίδακτρα, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις είναι περίπου τριπλάσια από τα εγχώρια.
Ενεργειακή συνεργασία και ηλεκτρικές διασυνδέσεις
Η ενέργεια αποτελεί ακόμη έναν από τους βασικούς τομείς στους οποίους επιδιώκεται στενότερος συντονισμός. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στην καλύτερη αξιοποίηση των διασυνδέσεων του Ηνωμένου Βασιλείου με τα ευρωπαϊκά δίκτυα.
Για τη βρετανική κυβέρνηση, ζητούμενο είναι να περιοριστεί το κόστος των διασυνοριακών συναλλαγών και να ενισχυθεί η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Παράλληλα, εξετάζονται οι δυνατότητες κοινών πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη ανανεώσιμων και άλλων καθαρών μορφών ενέργειας, καθώς και για τη διαχείριση των σχετικών υποδομών.
Ουκρανία, άμυνα και αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης
Η ατζέντα της συνόδου δεν περιορίζεται στην οικονομία. Στις συνομιλίες περιλαμβάνεται η ενίσχυση της συνεργασίας σε θέματα άμυνας και ασφάλειας, με ιδιαίτερη έμφαση στον πόλεμο στην Ουκρανία και στις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Επιπλέον, αναμένεται να εξεταστούν τρόποι συντονισμού για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της παράτυπης μετανάστευσης. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών για την εξάρθρωση των δικτύων διακίνησης μεταναστών.
Μπέρναμ: Το Brexit περιόρισε την επιρροή της Βρετανίας
Ο Άντι Μπέρναμ έχει επανειλημμένα εκφράσει την άποψη ότι η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αρνητικές συνέπειες για τη χώρα του, τόσο σε οικονομικό επίπεδο όσο και ως προς τη διεθνή της θέση.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός έχει υποστηρίξει ακόμη ότι το Brexit αποδυνάμωσε τη συνοχή της Ευρώπης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές προκλήσεις καθιστούν αναγκαία τη στενότερη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Σε αυτό το πλαίσιο, έχει ζητήσει την αποκατάσταση ισχυρότερων δεσμών με τους Ευρωπαίους εταίρους. Μετά τη σύνοδο των Βρυξελλών, μάλιστα, επιθυμεί να ανοίξει στη Βρετανία μια ευρύτερη δημόσια συζήτηση για τη μελλοντική σχέση της χώρας με την ΕΕ.
Δημοσκόπηση: Το 58% των Βρετανών θεωρεί λάθος το Brexit
Αρνητική είναι πλέον η αποτίμηση της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλειονότητα των Βρετανών, σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.
Ειδικότερα, το 58% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η απόφαση υπέρ του Brexit ήταν λανθασμένη, ενώ το 32% εξακολουθεί να θεωρεί ότι η χώρα έπραξε σωστά αποχωρώντας από την Ένωση.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών ως προς τη συνολική αποτίμηση της εξόδου: το 63% χαρακτηρίζει το Brexit αποτυχία και μόλις το 9% επιτυχία. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μεταστροφή μέρους των υποστηρικτών της αποχώρησης στο δημοψήφισμα του 2016, καθώς ένας στους πέντε από όσους είχαν ψηφίσει υπέρ του Brexit εκτιμά σήμερα ότι η επιλογή αυτή ήταν λανθασμένη.
Συντηρητικοί: Η κυβέρνηση υπονομεύει την αυτονομία της χώρας
Οι προσπάθειες προσέγγισης με τις Βρυξέλλες προκαλούν αντιδράσεις στο εσωτερικό της Βρετανίας. Η ηγεσία των Συντηρητικών κατηγορεί την κυβέρνηση ότι, μέσα από τις διαπραγματεύσεις για νέες συμφωνίες με την ΕΕ, κινδυνεύει να περιορίσει τις εξουσίες και την αυτονομία που απέκτησε η χώρα μετά το Brexit.
Η επικεφαλής του κόμματος, Κέμι Μπέιντενοχ, υποστηρίζει ότι η διαπραγματευτική γραμμή του Μπέρναμ οδηγεί τη Βρετανία σε υποχώρηση σε τρία κρίσιμα πεδία: τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, τον έλεγχο της νομοθεσίας και τη φύλαξη των συνόρων.















