Ο αριθμός των χαρτονομισμάτων που βρίσκονται σε κυκλοφορία στην ΕΕ αυξάνεται παρά τη διαδεδομένη χρήση των πληρωμών μέσω smartphone, όπως δείχνουν νέα στοιχεία, με τις πυρκαγιές που μαίνονται σε περιοχές της Ευρώπης να τροφοδοτούν τη ζήτηση για ένα απόθεμα μετρητών για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Ενώ τα μετρητά παίζουν δευτερεύοντα ρόλο σε σχέση με τις ανέπαφες πληρωμές σε πολλές πόλεις της Ευρώπης, το ποσό που βρίσκεται σε κυκλοφορία στην πραγματικότητα αυξάνεται, δήλωσε ο Φίλιπ Λέιν, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), στο συνέδριο του θερινού σχολείου MacGill στην Ιρλανδία.
Η αύξηση της χρήσης μετρητών συνδέεται με την ανησυχία για τους πολέμους και τις επιπτώσεις των κυβερνοεπιθέσεων στα συστήματα ηλεκτρονικών και ανέπαφων πληρωμών, σύμφωνα με τους ειδικούς.
«Το συνολικό απόθεμα χαρτονομισμάτων συνεχίζει να αυξάνεται. Στις συναλλαγές, [ο αριθμός των χαρτονομισμάτων] μειώνεται, αλλά όσον αφορά το απόθεμα [αυξάνεται]», ανέφερε ο Λέιν.
Αυξάνεται το απόθεμα μετρητών στην ΕΕ
Πέρυσι, η Marks & Spencer στη Βρετανία υπέστη μια παρατεταμένη κυβερνοεπίθεση, η οποία εμπόδισε την αλυσίδα λιανικής να δέχεται ηλεκτρονικές παραγγελίες για εβδομάδες.
Το 2025, έγινε σύσταση στους κατοίκους της ΕΕ να αποθηκεύσουν επαρκή ποσότητα τροφίμων, νερού και ειδών πρώτης ανάγκης για 72 ώρες, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, όπως οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τη Γαλλία και την Ισπανία αυτό το καλοκαίρι, πλημμύρες ή καταιγίδες, καθώς και πιθανές κυβερνοεπιθέσεις ή άλλα εχθρικά συμβάντα.
Τα νοικοκυριά ενθαρρύνθηκαν να διαθέτουν ένα πακέτο έκτακτης ανάγκης που να περιλαμβάνει εμφιαλωμένο νερό, ραδιόφωνο, κονσερβοποιημένα τρόφιμα και, κυρίως, μετρητά.
Στοιχεία της ΕΚΤ, η οποία παρακολουθεί τον αριθμό των χαρτονομισμάτων σε κυκλοφορία από το 2002, δείχνουν ότι ο αριθμός τους έχει αυξηθεί από περίπου 1 δισ. ευρώ το 2016 σε 1,6 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026.
Πάνω από 31 εκατομμύρια σε χαρτονομίσματα βρίσκονται σε κυκλοφορία, σε σύγκριση με τα 24 εκατομμύρια που υπήρχαν λίγο πριν την πανδημία το 2019, με το χαρτονόμισμα των 50 ευρώ να είναι το πιο δημοφιλές το 2025, ακολουθούμενο από αυτό των 100 ευρώ.
Ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Σουηδία και οι Κάτω Χώρες, έχουν ήδη προτείνει στους πολίτες να διατηρούν μεταξύ 70 και 100 ευρώ ανά νοικοκυριό, ποσό επαρκές για την κάλυψη βασικών αναγκών για 72 ώρες, σε περίπτωση που διακοπεί η λειτουργία των διαδικτυακών και κινητών εφαρμογών.
Η σημασία της χρήσης των χαρτονομισμάτων
Η Όλιβ ΜακΚάρθι, καθηγήτρια στο University College Cork με ειδίκευση στη χρηματοοικονομική ένταξη, δήλωσε ότι η συνεχής χρήση μετρητών είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνία.
«Αν και η συμβουλή να διατηρούμε μετρητά για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης είναι σωστή και χρησιμεύει για να μας υπενθυμίζει να είμαστε όλοι προετοιμασμένοι όταν τα ψηφιακά συστήματα μας απογοητεύουν, είναι ουσιαστικής σημασίας τα μετρητά να μην θεωρούνται απλώς ως εφεδρικό μέτρο. Αν σταματήσουμε να τα χρησιμοποιούμε όταν δεν υπάρχει κρίση, μπορεί να μην είναι εύκολο να τα χρησιμοποιήσουμε όταν υπάρξει».
Η ΕΚΤ αναφέρει ότι τα μετρητά αποτελούν κρίσιμο στοιχείο της «εθνικής ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων», περιγράφοντας τη μείωση της χρήσης τους για καθημερινές αγορές, εν μέσω της αύξησης του αριθμού των ατόμων που διατηρούν χαρτονομίσματα, ως «παράδοξο».
Ο Λέιν αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας που θα διασφαλίζει ότι τα δίκτυα ΑΤΜ θα παραμείνουν παρόντα σε κάθε κεντρική οδό σε ολόκληρη την ΕΕ.
«Ορισμένοι καταναλωτές προτιμούν την ιδιωτικότητα και την ευκολία που προσφέρουν τα μετρητά. Παρατηρούμε επίσης ότι γίνεται όλο και περισσότερη συζήτηση για τη σημασία των μετρητών σε περιόδους κρίσης», δήλωσε η ΜακΚάρθι, επισημαίνοντας το γεγονός ότι τα μετρητά είναι «χωρίς αποκλεισμούς», καθώς είναι προσβάσιμα σε ηλικιωμένους και ευάλωτους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, οι οποίοι ενδέχεται να εξαρτώνται από τα μετρητά εάν ο σύντροφός τους ελέγχει τις δαπάνες τους.
Πρόκειται επίσης για ένα εξαιρετικό εργαλείο που βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν χρηματοοικονομική παιδεία και να μάθουν να διαχειρίζονται τον προϋπολογισμό τους, πρόσθεσε.
Με πληροφορίες από Guardian
