Τα συμπεράσματα της διήμερης Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες καταγράφουν κυρίως κατευθύνσεις και λιγότερο αποφάσεις.
Οι εργασίες άρχισαν στις 10 το πρωί της Πέμπτης και ολοκληρώθηκαν το απόγευμα της Παρασκευής. Όμως, μόνο για τα συμπεράσματα της πρώτης ημέρας χρειάστηκαν περίπου 15 ώρες, καθώς δημοσιοποιήθηκαν τα ξημερώματα της Παρασκευής. Και το εμπόδιο, όπως επισημαίνει η ΕΡΤ, δεν ήταν τα μεγάλα θέματα αλλά οι λίγες γραμμές για την ενέργεια.
Διπλωμάτες περιέγραψαν χαοτικές συνομιλίες, με διάφορα συμβιβαστικά κείμενα ταυτόχρονα στο τραπέζι και πάνω από δώδεκα ώρες μόνο για ελάσσονες αλλαγές. Η συνέντευξη Τύπου της πρώτης ημέρας ακυρώθηκε. Οι ηγέτες αφιέρωσαν ολόκληρη ημέρα στη σύνταξη ενός τεχνικού κειμένου που, όπως ανέφερε αξιωματούχος, ουσιαστικά δεν φέρνει κανένα νέο μέτρο.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Τσέχος ομόλογός της Αντρέι Μπάμπις παρουσίασαν διαγράμματα για την αποβιομηχάνιση, σε συζήτηση τριών ωρών που διακόπηκε και ξανάρχισε. Φινλανδία, Δανία και Σουηδία προειδοποίησαν με επιστολή ότι κάθε αποδυνάμωση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (ETS) υπονομεύει την προβλεψιμότητα των επενδύσεων.
Ο πρόεδρος Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης φέρεται μάλιστα να είπε στους υποστηρικτές της προθεσμίας του 2028 ότι «με το ETS2 θα χάσετε εκλογές». Ο ίδιος εκτίμησε ότι, λόγω της αβεβαιότητας στη διεθνή σκηνή, ο πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ θα έπρεπε να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης κάθε τρία με τέσσερα χρόνια και όχι κάθε επτά. Η πρόταση, πάντως, δεν λαμβάνει υπόψη τον πενταετή εκλογικό κύκλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Οι αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Ενέργεια και ανταγωνιστικότητα
Στον τομέα της ενέργειας, οι ηγέτες ζήτησαν συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τον περιορισμό του κόστους. Στο τραπέζι βρέθηκαν η αναβολή υποχρεώσεων του Κανονισμού για το μεθάνιο, η παράταση των κρατικών ενισχύσεων και η επικαιροποίηση της αξιολόγησης του ETS2, που προβλέπεται να εφαρμοστεί το 2028.
Παράλληλα, τέθηκε προθεσμία έως το τέλος του 2026 για την προώθηση νομοθετικών παρεμβάσεων στην αυτοκινητοβιομηχανία, στις αγορές και στον κλάδο τροφίμων. Οι 27 ζήτησαν επίσης ενίσχυση των εργαλείων εμπορικής άμυνας, με φόντο το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα, που προσεγγίζει τα 360 δισ. ευρώ ετησίως.
Προϋπολογισμός και Ουκρανία
Χωρίς συμφωνία ολοκληρώθηκαν οι συζητήσεις για τον νέο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Το διαπραγματευτικό πλαίσιο της ιρλανδικής προεδρίας, που προέβλεπε περικοπές 141 δισ. ευρώ, δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη υποστήριξη.
Την προσπάθεια εξεύρεσης συμβιβασμού αναλαμβάνει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ενόψει έκτακτης Συνόδου στις 26 Νοεμβρίου.
Στο ουκρανικό ζήτημα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε επιπλέον 70 δισ. ευρώ για το 2027, εκτιμώντας το συνολικό κόστος του πολέμου για το συγκεκριμένο έτος στα 155 δισ. ευρώ. Οι ηγέτες παρέπεμψαν το αίτημα σε νέα αξιολόγηση της Κομισιόν και του ΔΝΤ, ενώ επανέλαβαν τη στήριξή τους προς το Κίεβο.
Άμυνα, μεταναστευτικό και Μέση Ανατολή
Στην άμυνα, οι 27 ζήτησαν επιτάχυνση της στρατιωτικής κινητικότητας και ενίσχυση της ευρωπαϊκής ετοιμότητας έως το 2030, προειδοποιώντας ότι οι ενέργειες της Ρωσίας «δεν θα μείνουν αναπάντητες».
Για το μεταναστευτικό, η Κομισιόν καλείται να επεξεργαστεί πλαίσιο έκτακτης ανάγκης, ενώ δεν εγκρίθηκε η κοινή πρόταση Ιταλίας, Δανίας και Πολωνίας.
Στη Μέση Ανατολή, οι ηγέτες επανέλαβαν τη στήριξή τους στη λύση δύο κρατών για το Παλαιστινιακό, ζητώντας ανθρωπιστική πρόσβαση στη Γάζα και αφοπλισμό της Χαμάς.
Παράλληλα, υπογράμμισαν την ανάγκη σταθερότητας στον Λίβανο και τη Συρία, καθώς και αποτροπής απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Τέλος, επαναβεβαιώθηκε η σημασία της διεύρυνσης της ΕΕ, με έμφαση στις μεταρρυθμίσεις των υποψήφιων χωρών και στην προετοιμασία των ευρωπαϊκών θεσμών.
Με πληροφορίες από ΕΡΤ
