Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν εξετάσει τις τελευταίες εβδομάδες πιθανά σχέδια δράσης κατά της Κούβας, την ώρα που η Ουάσινγκτον έχει ήδη στραμμένη μεγάλο μέρος της προσοχής της στον πόλεμο με το Ιράν, σύμφωνα με ρεπορτάζ του CBS News.
Οι συζητήσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, σενάρια επιχείρησης από αέρος με τη συμμετοχή χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών από την 101η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία, τη μοναδική μονάδα που είναι εκπαιδευμένη για τέτοιου είδους αποστολή, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν τις συζητήσεις.
Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι οι ενημερώσεις δεν σημαίνουν πως ο Ντόναλντ Τραμπ ή το Πεντάγωνο έχουν αποφασίσει να προχωρήσουν σε επιχείρηση. Τέτοια σχέδια καταρτίζονται συχνά από το υπουργείο Άμυνας και τις διοικήσεις μάχης για διαφορετικά σενάρια κρίσεων.
Μια επιχείρηση κατά της Κούβας θα έφερνε, πάντως, το Πεντάγωνο μπροστά σε σοβαρό πρόβλημα, καθώς σημαντικές αμερικανικές δυνάμεις και ορισμένες από τις πιο πολύτιμες επιθετικές δυνατότητες των ΗΠΑ είναι ήδη δεσμευμένες στη Μέση Ανατολή.
Τα σενάρια και οι περιορισμοί του Πενταγώνου
Το αμερικανικό στρατιωτικό επιτελείο πραγματοποίησε στα τέλη του περασμένου μήνα ενημέρωση για πρώιμα επιχειρησιακά σενάρια που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε συγκεκριμένες αποστολές. Τέτοιες ενημερώσεις εξετάζουν στόχους, αριθμό στρατιωτών, αλληλουχία ενεργειών, ζητήματα επιμελητείας και πιθανούς κινδύνους.
Η διπλωματική γραμμή της Ουάσινγκτον παραμένει, επισήμως, η πίεση για πολιτική μετάβαση στην Κούβα. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει τονίσει ότι οι ΗΠΑ προτιμούν μια διπλωματική επιλογή, με νέα κυβέρνηση τεχνοκρατών που θα είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Η διαδικασία όμως έχει κολλήσει, παρά την αυξανόμενη οικονομική πίεση προς τον κουβανικό στρατό και τον όμιλο GAESA, έναν εκτεταμένο επιχειρηματικό βραχίονα που ελέγχεται από τις ένοπλες δυνάμεις της Κούβας. Οι ΗΠΑ τον περιγράφουν ως ταμείο 18 δισ. δολαρίων.
Σε ανακοίνωσή του στις 11 Ιουλίου, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι το καθεστώς και οι «διεφθαρμένες ελίτ» του αρνούνται μέχρι στιγμής τις μεταρρυθμίσεις και επιμένουν στον πλήρη έλεγχο της χώρας και σε μια «ηθικά χρεοκοπημένη μαρξιστική ιδεολογία».
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε επίσης νέα μέτρα οικονομικής πίεσης κατά κρατικών οντοτήτων της Κούβας, οι οποίες, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, διοχετεύουν έσοδα στο καθεστώς και σε παραστρατιωτικές δυνάμεις που καταστέλλουν τον κουβανικό λαό.
Παράλληλα, η επανέναρξη των επιχειρήσεων κατά του Ιράν περιορίζει την πιθανότητα να στραφεί άμεσα η προσοχή του Πενταγώνου στην Κούβα. Οι ΗΠΑ έχουν μεταφέρει αεροσκάφη, μέσα συλλογής πληροφοριών και άλλους πόρους στη Μέση Ανατολή για να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους.
Υπό αυτές τις συνθήκες, μια μετατόπιση της αμερικανικής στρατιωτικής εστίασης προς την Κούβα δεν θεωρείται πιθανή αυτή τη στιγμή.
Τριβές για τον πόλεμο με το Ιράν
Στο παρασκήνιο, ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει τριβές ανάμεσα στον Τραμπ και τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις.
Παρότι ο Τραμπ έχει επαινέσει κατά καιρούς τον Χέγκσεθ και στρατιωτικές επιχειρήσεις της δεύτερης θητείας του, φέρεται να έχει εκφράσει ιδιωτικά δυσαρέσκεια για την πορεία της επιχείρησης Epic Fury κατά του Ιράν. Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, θεωρεί ότι η κυβέρνησή του έχασε νωρίτερα μέσα στη χρονιά μια ευκαιρία να αποφύγει μια παρατεταμένη σύγκρουση, απορρίπτοντας ιρανική πρόταση για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος.
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο Χέγκσεθ πίεσε για πιο συγκρουσιακή γραμμή απέναντι στο Ιράν, παρά τις επιφυλάξεις του στρατηγού Νταν Κέιν, προέδρου του Μικτού Επιτελείου. Ο Τραμπ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εμφανίζεται όλο και πιο δυσαρεστημένος όσο η στρατιωτική εκστρατεία γίνεται πιο παρατεταμένη και περίπλοκη από όσο αναμενόταν όταν ξεκίνησε τον Φεβρουάριο.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άνα Κέλι, δήλωσε ότι ο πρόεδρος είναι «εξαιρετικά υπερήφανος» για την ηγεσία του Χέγκσεθ και του ναυάρχου Μπραντ Κούπερ στην επιχείρηση Epic Fury. Υποστήριξε επίσης ότι τα πρόσφατα αμερικανικά πλήγματα δείχνουν πως οι ΗΠΑ μπορούν να χτυπήσουν «οπουδήποτε, οποτεδήποτε» και ότι το Ιράν δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτό.
Ο προσωρινός εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Τζόελ Βαλντέζ, είπε ότι το υπουργείο Άμυνας δεν σχολιάζει υποθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, ούτε ιδιωτικές συνομιλίες του Χέγκσεθ με τον Τραμπ.
Οι ανησυχίες για την Κούβα και το Γκουαντάναμο
Η Κούβα έχει αποκτήσει, σύμφωνα με προηγούμενο ρεπορτάζ του CBS News, επιθετικά drones άγνωστης προέλευσης, κάτι που έχει προσθέσει νέα διάσταση στις ανησυχίες της Ουάσινγκτον.
Κατά την επίσκεψή του στη ναυτική βάση των ΗΠΑ στο Γκουαντάναμο, στις 10 Ιουνίου, ο Χέγκσεθ αναφέρθηκε έμμεσα στο ενδεχόμενο απειλής κατά της εγκατάστασης. Είπε ότι θα ήταν «πολύ κακή κίνηση» για την κυβέρνηση της Κούβας να επιχειρήσει να αποκτήσει όπλα ικανά να φτάσουν στη βάση ή στο αμερικανικό έδαφος.
«Θα προκαλούσαν μια αντιπαράθεση που όχι μόνο δεν θέλουν, αλλά δεν θα μπορούσαν να αντέξουν», δήλωσε.
Η βάση του Γκουαντάναμο παραμένει σημείο μακράς αντιπαράθεσης ανάμεσα στις δύο χώρες. Μετά την Κουβανική Επανάσταση του 1959, ο Φιντέλ Κάστρο αρνήθηκε να εισπράξει τις επιταγές των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η μίσθωση που είχε υπογραφεί το 1903 είναι άκυρη.
Ο Χέγκσεθ αναγνώρισε ότι οι ΗΠΑ παρουσιάζουν στρατιωτικές επιλογές στον Τραμπ, αλλά άφησε ανοιχτό και το ενδεχόμενο μιας πιο ειρηνικής σχέσης, λέγοντας ότι η Ουάσινγκτον ελπίζει σύντομα να είναι «φίλη της ηγεσίας της κυβέρνησης της Κούβας».
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν από τον Μάιο πώς θα αντιδρούσε η Κούβα σε πιθανή στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει κατηγορήσει την Αβάνα ότι ενισχύει τους δεσμούς της με τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν.
Η ετήσια έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για τις απειλές του 2026 δεν παρουσιάζει την Κούβα ως άμεση στρατιωτική απειλή για τις ΗΠΑ. Τη βλέπει κυρίως ως χώρα που μπορεί να δώσει χώρο επιρροής ή στήριξης σε μεγαλύτερους αντιπάλους της Ουάσινγκτον, όπως η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν.
Η πίεση στην Αβάνα
Τον Μάιο, ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, ταξίδεψε στην Αβάνα για μια σπάνια συνάντηση με υψηλόβαθμους Κουβανούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την επίσκεψη, μετέφερε το μήνυμα ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να διευρύνουν την οικονομική και την αμυντική συνεργασία με την Κούβα, αν η Αβάνα προχωρήσει σε «θεμελιώδεις αλλαγές».
Λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη, το υπουργείο Δικαιοσύνης απήγγειλε κατηγορίες στον 95χρονο πρώην ηγέτη Ραούλ Κάστρο και σε ακόμη πέντε πρόσωπα για υπόθεση που συνδέεται με την κατάρριψη δύο αμερικανικών αεροσκαφών το 1996. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε εικασίες ότι ο Κάστρο θα μπορούσε να συλληφθεί σε επιχείρηση ανάλογη με εκείνη κατά του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα.
Πηγές ανέφεραν, πάντως, ότι η προτίμηση της κυβέρνησης Τραμπ θα ήταν η οικογένεια Κάστρο να εγκαταλείψει την Κούβα με δική της πρωτοβουλία.
Η αντιπαράθεση με την Αβάνα δεν εμφανίστηκε από τη μια μέρα στην άλλη. Τους τελευταίους 18 μήνες, ο Λευκός Οίκος έχει ξηλώσει σταδιακά την περιορισμένη προσέγγιση που είχαν ακολουθήσει οι κυβερνήσεις Μπάιντεν και Ομπάμα και την έχει αντικαταστήσει με εκστρατεία οικονομικής, διπλωματικής και νομικής πίεσης.
Λίγες ώρες μετά την επιστροφή του στην προεδρία, τον Ιανουάριο του 2025, ο Τραμπ επανέφερε την Κούβα στη λίστα των κρατών που χρηματοδοτούν την τρομοκρατία. Στη συνέχεια, η κυβέρνησή του περιόρισε περαιτέρω τις συναλλαγές με τον όμιλο GAESA, επέκτεινε περιορισμούς σε ταξίδια, εμβάσματα και χρηματοοικονομικές συναλλαγές και ενίσχυσε την εφαρμογή του εμπάργκο.
Τα μέτρα συνέπεσαν με την επιδείνωση της οικονομικής κρίσης στην Κούβα, με ελλείψεις καυσίμων, διακοπές ρεύματος και διαδηλώσεις. Η Αβάνα αποδίδει την κρίση στις αμερικανικές κυρώσεις, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ κάνει λόγο για εσωτερική κακοδιαχείριση.
Με πληροφορίες από CBS
