Η Ζιζέλ Πελικό και ο Τζίνο Τσεκετίν συναντήθηκαν για πρώτη φορά δημόσια στη Μάντοβα, σε μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές του φετινού Festivaletteratura. Η κοινή τους εμφάνιση είχε τίτλο «La vergogna deve cambiare lato» — «Η ντροπή πρέπει να αλλάξει πλευρά» — και έφερε στην ίδια σκηνή δύο ανθρώπους των οποίων οι προσωπικές ιστορίες ξεπέρασαν τα όρια της ιδιωτικής τραγωδίας και μετατράπηκαν σε δημόσιο λόγο γύρω από την έμφυλη βία.
Η Πελικό βρέθηκε στη Μάντοβα με αφορμή το βιβλίο της «Ύμνος στη ζωή», ενώ ο Τσεκετίν έχει αφηγηθεί τη δική του διαδρομή στο «Cara Giulia», που έγραψε μετά τη δολοφονία της κόρης του, Τζούλια. Το Festivaletteratura παρουσίασε εξαρχής τη συνάντηση όχι ως αναδρομή σε δύο υποθέσεις εγκληματικότητας, αλλά ως διάλογο για το τι σημαίνει να μετατρέπεις μια προσωπική τραγωδία σε εργαλείο κοινωνικής αλλαγής και ποια ευθύνη έχει η μνήμη όταν περνά στη δημόσια σφαίρα.
Πριν ανέβουν στη σκηνή, οι δυο τους έδωσαν κοινή συνέντευξη στη Repubblica. Ήταν η πρώτη φορά που συναντιούνταν. Η Πελικό είπε ότι στόχος της ήταν να μετατρέψει μια ιδιωτική ιστορία σε υπόθεση που αφορά όλες τις γυναίκες και επανέλαβε την ιδέα που έγινε σύμβολο της στάσης της: η ντροπή δεν ανήκει στο θύμα. Ο Τσεκετίν περιέγραψε αντίστοιχα τη δική του μετάβαση από τον προσωπικό πόνο στη δημόσια δράση ως μια διαδικασία που τον οδήγησε στην ίδρυση του ιδρύματος που φέρει το όνομα της κόρης του και στην επιμονή του στην εκπαίδευση γύρω από τον σεβασμό και την συναισθηματική αγωγή.
Στη σκηνή, η Πελικό είπε ότι σήμερα «η ντροπή δεν μου ανήκει πια» και ότι θεωρεί σημαντικό να ενθαρρύνει άλλες γυναίκες να μιλήσουν. Ο Τσεκετίν, από την πλευρά του, μετέφερε τη συζήτηση ακόμη πιο πίσω, στη στιγμή πριν από τη βία: στην εκπαίδευση, στην επίγνωση και στην ικανότητα να αναγνωρίζονται τα πρότυπα κατοχής και ελέγχου πριν μετατραπούν σε καταστροφή.
Η γραφή βρέθηκε αναπόφευκτα στο κέντρο της συζήτησης. Η Πελικό περιέγραψε το γράψιμο ως έναν τρόπο να μετασχηματιστεί κάτι σκοτεινό σε κάτι που μπορεί να προσφέρει δύναμη και στους άλλους, ενώ ο Τσεκετίν μίλησε για τη γραφή ως διαδικασία που δεν επιτρέπει στον άνθρωπο να αποφύγει όσα έχει ζήσει. Και οι δύο έχουν πλέον μετατρέψει την προσωπική εμπειρία τους σε βιβλίο, όχι ως τελικό μνημείο του πόνου αλλά ως τρόπο να παραμείνει η ιστορία ενεργή στον δημόσιο χώρο.
Αυτό ήταν και το ιδιαίτερο βάρος της συνάντησης στη Μάντοβα. Δύο ιστορίες που έγιναν ευρωπαϊκά σύμβολα της βίας κατά των γυναικών συναντήθηκαν όχι σε δικαστική αίθουσα ή σε ένα τηλεοπτικό πάνελ, αλλά μέσα σε ένα λογοτεχνικό φεστιβάλ — στο σημείο όπου η μαρτυρία, η μνήμη και το τραύμα μετατρέπονται σε αφήγηση και διεκδικούν διάρκεια πέρα από την επικαιρότητα.
Η Πελικό έχει επανειλημμένα εξηγήσει ότι η απόφασή της να ζητήσει ανοιχτή δίκη ήταν αυτή που της επέτρεψε να ξαναπάρει τον έλεγχο της ιστορίας της. Στη Μάντοβα συνέδεσε αυτή την επιλογή με τη δυνατότητα να ξανανοίξει τη ζωή της στην αγάπη και στην ευτυχία, αρνούμενη να παραμείνει εγκλωβισμένη στον ρόλο του θύματος.
Ο Τσεκετίν, από την άλλη, περιέγραψε τη δική του προσπάθεια να διαχωρίσει τον πόνο από τη διαρκή κατάσταση της οδύνης και να συνεχίσει να μιλά δημόσια για την Τζούλια χωρίς να την περιορίζει στον τρόπο με τον οποίο πέθανε.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με μια αγκαλιά ανάμεσα στους δύο. Ήταν ένα από τα κεντρικά γεγονότα της τελευταίας ημέρας του Festivaletteratura, το οποίο φέτος συμπλήρωσε 30 χρόνια και έκλεισε την επετειακή του διοργάνωση με 71.000 παρουσίες.
Με στοιχεία από la Repubblica
