Το Ιράν καταδίκασε την Παρασκευή τις νέες οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τες «κρατική τρομοκρατία», ενώ υποστήριξε ότι οι υπόλοιπες χώρες υποχρεούνται νομικά να μην τις εφαρμόσουν.
Η ανακοίνωση του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών εκδόθηκε εν μέσω εντατικοποίησης των διπλωματικών προσπαθειών για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Από το κομβικό αυτό πέρασμα διακινούνταν το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου πριν ξεσπάσει ο πόλεμος πριν από έξι μήνες, ενώ το καθεστώς του παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι στις διαπραγματεύσεις για ειρήνη.
Τη Δευτέρα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε τις ξένες χώρες να διακόψουν τις εμπορικές τους σχέσεις με το Ιράν, διαφορετικά θα βρεθούν αντιμέτωπες με δευτερογενείς κυρώσεις. Πάντως, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών δεν προχώρησε άμεσα στην επιβολή κυρώσεων.
Ο Τραμπ επανέλαβε την Πέμπτη ότι οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται σε συνομιλίες με το Ιράν, ενώ ο Λευκός Οίκος ξεκαθάρισε ότι η οικονομική εκστρατεία της Ουάσινγκτον θα συνεχιστεί μέχρι η Τεχεράνη να αποφασίσει να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων «με ουσιαστικό τρόπο».
Στη δήλωσή του την Παρασκευή, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι, βάσει του διεθνούς δικαίου, όλες οι χώρες οφείλουν να μην εφαρμόσουν τις αμερικανικές κυρώσεις. Πρόσθεσε δε ότι η συμμόρφωση με αυτές ισοδυναμεί με συνέργεια στην παράνομη επιβολή της βούλησης ενός κράτους πάνω σε ανεξάρτητα έθνη.
Παράλληλα, η Τεχεράνη χαρακτήρισε τα νέα αμερικανικά μέτρα «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» που θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την υγεία και την επιβίωση εκατομμυρίων πολιτών και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα και τα όργανα του ΟΗΕ να υπερασπιστούν τη νομιμότητα.
Στο στόχαστρο αιγυπτιακή τράπεζα
Αργότερα την Παρασκευή, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να επιβάλει περιορισμούς στην αιγυπτιακή Banque Misr λόγω της συνεργασίας της με την Τεχεράνη, αναστέλλοντας την πρόσβαση των υποκαταστημάτων της στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, η απόφαση αυτή, αν οριστικοποιηθεί, θα στερήσει από τα υποκαταστήματα της Banque Misr στα ΗΑΕ τη δυνατότητα διενέργειας συναλλαγών μέσω αμερικανικών τραπεζών.
Παράλληλα, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις σε μία εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ και σε ένα φυσικό πρόσωπο που συνδέεται με την ιρανική Bank Melli, όπως προκύπτει από σχετική ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του.
Την ώρα που οι ΗΠΑ εστιάζουν στην άσκηση οικονομικής πίεσης, άλλες χώρες επιχειρούν να αναζωπυρώσουν τη διπλωματία για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, στις συνομιλίες που είχε με την ιρανική ηγεσία στην Τεχεράνη την Πέμπτη, υπογράμμισε την ανάγκη να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, όπως ίσχυε πριν από τον πόλεμο.
«Η πίεση δεν φέρνει αποτελέσματα», διαμηνύει το Ιράν
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, χαρακτήρισε την Παρασκευή «δημιουργικές» τις επαφές με τον Αλ Θάνι, ενώ κάλεσε εκ νέου τις ΗΠΑ να σταματήσουν τη στρατιωτική και οικονομική πίεση και να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
«Η επιστροφή στη διπλωματία δεν είναι αδύνατη. Εξαρτάται όμως από το αν οι ΗΠΑ κατανοήσουν μια απλή αλήθεια: η πίεση δεν φέρνει αποτελέσματα», έγραψε ο Αραγκτσί στην πλατφόρμα X.
Το Κατάρ, σύμμαχος των ΗΠΑ, και το Πακιστάν είχαν μεσολαβήσει τον Ιούνιο για τη επίτευξη ενός μνημονίου που οδήγησε σε εκεχειρία. Ωστόσο, η συμφωνία κατέρρευσε γρήγορα λόγω των διαφωνιών Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ.
Το διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης
Μετά την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν απείλησε να χτυπήσει κάθε σκάφος που θα διέσχιζε τα στενά χωρίς την άδειά του.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη κατακόρυφη μείωση της ναυσιπλοΐας και την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, δίνοντας στην Τεχεράνη ένα ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ επιμένουν ότι τα στενά πρέπει να παραμείνουν ανοιχτή διεθνής θαλάσσια οδός.
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, δήλωσε την Πέμπτη ότι η χώρα του προετοιμάζει μια λίστα προϋποθέσεων για το άνοιγμα του περάσματος.
Στο παρελθόν, στους όρους της Τεχεράνης περιλαμβάνονταν ο τερματισμός του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, η καταβολή αποζημιώσεων και η άρση των κυρώσεων. Παραμένει ασαφές αν το Ιράν προτίθεται να τροποποιήσει τις απαιτήσεις του ώστε να γίνουν αποδεκτές από την Ουάσινγκτον.
Εκκαθάριση θαλάσσιων ναρκών
Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές δηλώνουν ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ έχουν απομακρύνει τις θαλάσσιες νάρκες από τα στενά, τις οποίες είχαν τοποθετήσει πριν από μήνες οι Φρουροί της Επανάστασης.
«Στο δια ταύτα: σήμερα οι διεθνείς ναυτιλιακές οδοί είναι ανοιχτές και η κίνηση ανακτήσιμος», ανέφερε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM).
Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι τα στενά είναι ανοιχτά, όμως πολλά πλοία αποφεύγουν να τα διασχίσουν λόγω των ιρανικών απειλών. Υπηρεσίες εντοπισμού πλοίων υπολογίζουν ότι η ναυτιλιακή δραστηριότητα βρίσκεται μόλις στο 5% με 15% των φυσιολογικών επιπέδων.
Προκαταρκτικά στοιχεία που δημοσιεύτηκαν την Παρασκευή έδειξαν ότι μόλις επτά εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ την Πέμπτη, έναντι 17 την προηγούμενη ημέρα, αριθμός αισθητά χαμηλότερος από τον μέσο όρο των 15 πλοίων της τελευταίας δεκαήμερης περιόδου.
Με πληροφορίες από Reuters
