Τις πρώτες ποινικές έρευνες για τη συμπεριφορά στρατιωτών του κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα ανακοίνωσε την Τετάρτη ο ισραηλινός στρατός. Οι έρευνες αφορούν δύο υποθέσεις που είχαν προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις, τον θάνατο της 5χρονης Χιντ Ρατζάμπ και συγγενών της και τη δολοφονία 15 Παλαιστινίων διασωστών στη Ράφα.
Η απόφαση ελήφθη μετά την εξέταση 150 περιστατικών στη Γάζα. Για τρεις άλλες υποθέσεις, μεταξύ των οποίων οι επιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή σε εργαζομένους των οργανώσεων World Central Kitchen και Γιατροί Χωρίς Σύνορα, ο στρατός αποφάσισε ότι δεν θα προχωρήσει σε ποινική έρευνα.
Η Χιντ Ρατζάμπ βρισκόταν σε αυτοκίνητο μαζί με συγγενείς της στη Γάζα, όταν το όχημα δέχθηκε πυρά από ισραηλινές δυνάμεις στις 29 Ιανουαρίου 2024. Ο ισραηλινός στρατός αναγνώρισε ότι στρατιώτες άνοιξαν πυρ προς το όχημα.
Μετά τον θάνατο των περισσότερων επιβατών, η Χιντ παρέμεινε εγκλωβισμένη και επικοινωνούσε τηλεφωνικά με την Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνο ζητώντας βοήθεια. Ασθενοφόρο με δύο διασώστες στάλθηκε για να την παραλάβει, όμως η επικοινωνία χάθηκε. Τα πτώματα της Χιντ, των συγγενών της και των δύο διασωστών εντοπίστηκαν ημέρες αργότερα.
Ο στρατός ανακοίνωσε τώρα ότι θα διερευνηθούν ποινικά οι συνθήκες του περιστατικού, επικαλούμενος μεταξύ άλλων πιθανές αστοχίες στον συντονισμό της κίνησης του ασθενοφόρου.
Η γιαγιά της Χιντ δήλωσε στο Associated Press ότι μια εσωτερική ισραηλινή έρευνα δεν αρκεί και ζήτησε διεθνή έρευνα για τον θάνατο της εγγονής της και των παιδιών που έχουν σκοτωθεί στη Γάζα.
Ποινική έρευνα και για τον θάνατο 15 διασωστών στη Ράφα
Η δεύτερη ποινική έρευνα αφορά τον θάνατο 15 Παλαιστινίων διασωστών στη Ράφα, τον Μάρτιο του 2025.
Οι διασώστες κινούνταν με ασθενοφόρα και άλλα οχήματα έκτακτης ανάγκης για να προσεγγίσουν τραυματίες, όταν δέχθηκαν πυρά από ισραηλινές δυνάμεις.
2/6 Seven days ago, as Israeli forces advanced on #Rafah, 10 PRCS and 6 Civil Defense first responders were dispatched to collect injured. All five ambulances and one fire-truck were struck, along with a UN vehicle that arrived later. Contact was lost with all pic.twitter.com/pwwSt5aqOY
— Jonathan Whittall (@_jwhittall) March 30, 2025
Αρχικά, ο ισραηλινός στρατός είχε υποστηρίξει ότι τα οχήματα πλησίαζαν «ύποπτα» τις δυνάμεις του χωρίς φώτα ή άλλα διακριτικά. Η εκδοχή αυτή αμφισβητήθηκε όταν δημοσιοποιήθηκε βίντεο από κινητό τηλέφωνο, στο οποίο τα οχήματα φαίνονται να κινούνται αργά, με αναμμένα φώτα έκτακτης ανάγκης και εμφανή τα διακριτικά της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου και της Πολιτικής Άμυνας.
Τα πτώματα των διασωστών και τα οχήματά τους βρέθηκαν αργότερα θαμμένα σε ομαδικό τάφο. ΟΗΕ και συνεργεία διάσωσης κατάφεραν να φτάσουν στο σημείο περίπου μία εβδομάδα μετά το περιστατικό.
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι ένας υποδιοικητής θα αποχωρήσει από τη θέση του, ενώ πλέον η υπόθεση θα εξεταστεί και ποινικά.
Εκπρόσωπος της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου δήλωσε στο Associated Press ότι τα στοιχεία για το περιστατικό έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί και ότι η υπόθεση δεν θα έπρεπε να είχε φτάσει σε αυτό το σημείο εάν είχε τηρηθεί το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Χωρίς ποινική έρευνα για το World Central Kitchen
Αντίθετα, ο ισραηλινός στρατός αποφάσισε να μην ανοίξει ποινική έρευνα για τα αεροπορικά πλήγματα του Απριλίου του 2024 που σκότωσαν επτά εργαζομένους της World Central Kitchen.
Η οργάνωση είχε αναφέρει ότι η πορεία της αυτοκινητοπομπής της είχε συντονιστεί εκ των προτέρων με τον ισραηλινό στρατό. Τα οχήματα έφεραν επίσης εμφανή τα λογότυπά της στις οροφές τους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του στρατού, τα οχήματα της World Central Kitchen είχαν παρεκκλίνει από τη διαδρομή που είχε προηγουμένως συμφωνηθεί, ενώ ορισμένοι από τους επιβαίνοντες θεωρήθηκαν λανθασμένα ένοπλα μέλη της Χαμάς.
Η εσωτερική εξέταση κατέληξε ότι οι αποφάσεις των διοικητών δεν δημιουργούν εύλογες υποψίες για ποινικό αδίκημα. Μετά την επίθεση, πάντως, δύο αξιωματικοί είχαν απομακρυνθεί από τις θέσεις τους και άλλοι τρεις είχαν δεχθεί επίπληξη.
Ποινική διαδικασία δεν θα κινηθεί ούτε για τον θάνατο τεσσάρων εργαζομένων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα σε δύο διαφορετικά περιστατικά, τον Νοέμβριο του 2023 και τον Φεβρουάριο του 2024.
Η ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού δεν αναφέρεται σε αρκετές ακόμη υποθέσεις που έχουν προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις και για τις οποίες είχε δηλωθεί ότι θα υπάρξει διερεύνηση.
Μεταξύ αυτών είναι τα ισραηλινά πλήγματα σε νοσοκομείο στη νότια Γάζα τον Αύγουστο του 2025, στα οποία σκοτώθηκαν πέντε δημοσιογράφοι, ανάμεσά τους και η φωτορεπόρτερ Μαριάμ Ντάγκα, η οποία συνεργαζόταν με το Associated Press και άλλα μέσα ενημέρωσης.
Οι αποφάσεις για τις δύο ποινικές έρευνες ανακοινώθηκαν σχεδόν τρία χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα.
Ο πόλεμος άρχισε μετά την επίθεση της Χαμάς και άλλων ενόπλων οργανώσεων στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και 251 απήχθησαν.
Η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση που ακολούθησε έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 73.000 ανθρώπους στη Γάζα, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της περιοχής. Το υπουργείο δεν διαχωρίζει στα στοιχεία του αμάχους και μαχητές, αλλά αναφέρει ότι περίπου οι μισοί νεκροί είναι γυναίκες και παιδιά.
Με πληροφορίες από Associated Press
