Το παγκόσμιο ψηφιακό μουσείο υπάρχει ήδη, μόνο που είναι σκορπισμένο σε χιλιάδες βάσεις δεδομένων, σελίδες μουσείων και συχνά δύσχρηστα αρχεία. Το The Last Museum προσπαθεί να του δώσει μια κοινή είσοδο: μια μηχανή αναζήτησης που συγκεντρώνει εκατομμύρια ψηφιοποιημένα έργα τέχνης από συλλογές μουσείων σε όλο τον κόσμο.
Η πλατφόρμα δίνει πρόσβαση σε περίπου 6,3 εκατ. εικόνες έργων από περισσότερα από 3.000 ιδρύματα. Στη δική της παρουσίαση αναφέρει 3.679 μουσεία, περίπου 270.000 καλλιτέχνες και 304 πολιτισμικές κατηγορίες, ενώ η βάση της φαίνεται να μεγαλώνει διαρκώς.
Το ενδιαφέρον δεν είναι μόνο το μέγεθος, αλλά ο τρόπος αναζήτησης. Ο χρήστης δεν χρειάζεται να ξέρει τον τίτλο ενός έργου ή το όνομα του καλλιτέχνη. Μπορεί να γράψει μια περιγραφή «ιαπωνική ξυλογραφία με πουλιά», «αφηρημένα γεωμετρικά σχήματα», «προπαγανδιστική αφίσα», «σουρεαλιστικά όνειρα» και να δει έργα από διαφορετικές εποχές, χώρες και συλλογές να έρχονται δίπλα δίπλα.
Το The Last Museum δεν είναι μουσείο και δεν δηλώνει ότι του ανήκουν οι εικόνες που εμφανίζει. Λειτουργεί ως εργαλείο αναζήτησης και παραπομπής: κάθε έργο οδηγεί πίσω στην αρχική συλλογή ή στο μουσείο όπου ανήκει. Πολλά έργα βρίσκονται πλέον στον δημόσιο τομέα, ενώ εικόνες που εξακολουθούν να καλύπτονται από πνευματικά δικαιώματα εμφανίζονται σε χαμηλή ανάλυση για εκπαιδευτική και μη εμπορική περιήγηση.
Η πλατφόρμα επιτρέπει επίσης περιήγηση ανά καλλιτέχνη, ίδρυμα, πολιτισμό ή χρονική περίοδο. Μπορεί κανείς να περάσει από μια ολλανδική προσωπογραφία του 17ου αιώνα σε αρχαία ετρουσκικά αντικείμενα, από ιαπωνικές ξυλογραφίες σε αιγυπτιακή γλυπτική ή από φωτογραφία σε κόμικς. Το αποτέλεσμα θυμίζει λιγότερο παραδοσιακή μουσειακή βάση και περισσότερο μια απρόβλεπτη περιήγηση μέσα στην ιστορία της εικόνας.
Πίσω από το πρακτικό εργαλείο ανοίγει και μια παλιά συζήτηση: ποιος ελέγχει την ψηφιακή πρόσβαση στην τέχνη. Πολλά μουσεία έχουν ήδη διαθέσει εκατομμύρια εικόνες σε υψηλή ανάλυση και με ανοιχτές άδειες. Άλλα εξακολουθούν να διεκδικούν δικαιώματα πάνω σε φωτογραφίες ή ψηφιακές αναπαραγωγές έργων που ανήκουν στον δημόσιο τομέα. Το The Last Museum κινείται μέσα σε αυτή την ένταση: δεν αντικαθιστά τα μουσεία, αλλά δείχνει πόσο δύσκολο παραμένει να δει κανείς τις συλλογές τους ως ένα κοινό, ζωντανό αρχείο.
Οι δημιουργοί του παραμένουν ανώνυμοι και η επικοινωνία με την πλατφόρμα γίνεται μέσω κρυπτογραφημένης διεύθυνσης Proton Mail. Είναι μια μικρή παράξενη λεπτομέρεια για ένα κατά τα άλλα πολύ απλό εργαλείο: μια αόρατη ομάδα προσπαθεί να οργανώσει ένα ορατό αρχείο εκατομμυρίων έργων, σε μια εποχή όπου τα μουσεία ανοίγουν όλο και περισσότερο τις συλλογές τους, αλλά συχνά τις κρατούν ακόμη σε ξεχωριστά, ασύνδετα ψηφιακά δωμάτια.
Η υπόσχεση του The Last Museum δεν είναι ότι φτιάχνει ένα ακόμη online μουσείο. Είναι ότι κάνει το ήδη υπάρχον ψηφιακό μουσείο του κόσμου πιο εύχρηστο, πιο ανοιχτό και πιο αναζητήσιμο.
Με στοιχεία από ARTnews, Colossal
