Στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη αγορά της μπύρας χωρίς αλκοόλ, το «μηδέν» δεν σημαίνει πάντα «καθόλου».
Η μεγάλη ζήτηση των ποτών που απευθύνονται σε όσους αποφεύγουν το αλκοόλ, πολλά από τα οποία περιέχουν ίχνη του, έχει κινητοποιήσει φορείς του κλάδου και καταναλωτές, που ζητούν πλέον απόλυτη σαφήνεια στις ενδείξεις όπως «χωρίς αλκοόλ», «μη αλκοολούχο» ή «0.0%».
Η διαμάχη έχει οδηγήσει σε προσφυγές στη δικαιοσύνη, στις ΗΠΑ, από καταναλωτές που κάνουν λόγο για παραπλανητική διαφήμιση. Παράλληλα, συλλογικοί φορείς της βιομηχανίας πιέζουν τις εταιρείες να αποσύρουν τους ισχυρισμούς περί πλήρους απουσίας αλκοόλ, εφόσον δεν μπορούν να τους υποστηρίξουν στην πράξη.
«Όταν υποθέτεις ότι ένα ποτό δεν έχει ίχνος αλκοόλ και μετά ανακαλύπτεις ότι περιέχει κάποια ελάχιστη ποσότητα, λογικό είναι να καταλαμβάνεσαι εξ απροόπτου», επισημαίνει ο Μάρκος Σαλαζάρ, διευθύνων σύμβουλος της Ένωσης Μη Αλκοολούχων Ποτών (ANBA).
Οι απόψεις των καταναλωτών διίστανται για το πού πρέπει να μπει το όριο.
Τι λένε οι καταναλωτές
«Πίνετε μπύρες χωρίς αλκοόλ;» ρώτησε μια χρήστης στο Reddit, σε διαδικτυακό φόρουμ για εγκύους και γυναίκες που προσπαθούν να μείνουν έγκυες. Ορισμένες απαντήσεις ανέφεραν αυστηρή απαγόρευση από τους γιατρούς τους για την προστασία του έμβρυου, ενώ άλλες σημείωναν ότι καταναλώνουν τα συγκεκριμένα ποτά με τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντος ιατρού τους.
Παρόμοιος προβληματισμός επικρατεί στους δότες και τους λήπτες μοσχευμάτων. Ο Τιμ Σαβόι άρχισε να πίνει εναλλακτικές μπύρες περίπου έναν χρόνο μετά τη μεταμόσχευση ήπατος στην οποία υποβλήθηκε το 2022, λόγω κίρρωσης από αλκοόλ. Σήμερα καταναλώνει ένα με δύο μπουκάλια σχεδόν καθημερινά. Οι γιατροί έχουν προειδοποιήσει τον 36χρονο για τα ίχνη αλκοόλ, τονίζοντας ότι η συνολική ποσότητα παίζει καθοριστικό ρόλο.
Ο Σαβόι, που ζει στην Ουάσινγκτον και εργάζεται στον φιλανθρωπικό τομέα, γνωρίζει ότι πολλοί στη μεταμοσχευτική κοινότητα θεωρούν λανθασμένη οποιαδήποτε επαφή με το αλκοόλ. Ο ίδιος θεωρεί τη μη αλκοολούχο μπύρα μια πολύ καλύτερη επιλογή από την κανονική, ενώ οι τακτικές αιματολογικές εξετάσεις του δείχνουν ότι το συκώτι του λειτουργεί φυσιολογικά.
«Αν αυτό αλλάξει, θα επανεκτιμήσω αμέσως την κατάσταση», δηλώνει ο ίδιος.
Το σημείο τριβής
Η παραγωγική διαδικασία για τα ποτά χωρίς αλκοόλ ποικίλλει. Ορισμένες εταιρείες παραλείπουν εντελώς τη ζύμωση, τη φυσική δηλαδή διαδικασία παραγωγής αλκοόλ, αναμειγνύοντας βότανα και μπαχαρικά σε ζεστό νερό πριν από την απόσταξη. Άλλες ελέγχουν τη ζύμωση, αραιώνουν τη συνταγή ή αφαιρούν το αλκοόλ με τεχνικές όπως η απόσταξη υπό κενό και το φιλτράρισμα.
Ωστόσο, ίχνη αλκοόλ ενδέχεται να παραμείνουν. Η πλήρης εξάλειψή τους απαιτεί πολυδάπανες επιπλέον επεξεργασίες, τις οποίες ορισμένοι στη βιομηχανία αποφεύγουν, υποστηρίζοντας ότι αλλοιώνουν τη γεύση.
«Χρειάζεται μεγάλη επιπλέον επεξεργασία για να φτάσεις στο απόλυτο 0.0%», εξηγεί ο Μπιλ Σούφελτ, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Athletic Brewing. «Υπάρχει ένα τεράστιο κόστος που λειτουργεί ως εμπόδιο».
Η Athletic, η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής αποκλειστικά μη αλκοολούχων ποτών στις ΗΠΑ βάσει πωλήσεων, αναγράφει στα κουτάκια της ότι το περιεχόμενο περιέχει κάτω από 0,5% αλκοόλ λόγω της ισχύουσας νομοθεσίας. Ο Σούφελτ υποστηρίζει πάντως ότι η διαφορά αυτή αφήνει αδιάφορη τη συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών. Σημειώνει επίσης ότι οι δημοφιλέστερες ετικέτες της κατηγορίας στις ΗΠΑ περιέχουν λιγότερο από 0,5% αλκοόλ και όχι μηδέν.
«Οι καταναλωτές δεν το ψάχνουν, κι αν το κάνουν, δεν τους νοιάζει τόσο ώστε να αλλάξουν μάρκα», αναφέρει ο Σούφελτ.
Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι οι αγοραστές μη αλκοολούχων ποτών συχνά καταναλώνουν και κανονικά αλκοολούχα, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι περισσότεροι δεν απέχουν πλήρως. Παράλληλα υποστηρίζουν ότι ορισμένα τρόφιμα, όπως το ψωμί ή οι ώριμες μπανάνες, περιέχουν την ίδια ή και μεγαλύτερη ποσότητα ιχνών αλκοόλ.
Διαμάχη γύρω από τους ορισμούς
Οι πωλήσεις μη αλκοολούχου μπύρας, ποτών και κρασιού στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 14% το 12μηνο που έληξε στις 18 Ιουλίου, σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ. Η κατηγορία γνωρίζει πρωτοφανή άνθηση την ώρα που οι πωλήσεις παραδοσιακού αλκοόλ έχουν κολλήσει, με τις πωλήσεις μη αλκοολούχας μπύρας να αγγίζουν σχεδόν τα 235 εκατ. δολάρια το τρίμηνο που έληξε στις 27 Ιουνίου.
Οι ρυθμιστικές αρχές θέτουν σαφή όρια: τα ποτά με την ένδειξη «χωρίς αλκοόλ» δεν πρέπει να περιέχουν κανένα ίχνος του. Όσα περιέχουν λιγότερο από 0,5% αλκοόλ κατ’ όγκο χαρακτηρίζονται ως «μη αλκοολούχα».
Ορισμένες εταιρείες χρησιμοποιούν όρους όπως «0% αλκοόλ» ή «zero-proof» ταυτόχρονα με τον όρο «μη αλκοολούχο», αφήνοντας τα ψιλά γράμματα να διευκρινίσουν τα ελάχιστα ίχνη αλκοόλ. Ο Μάρκος Σαλαζάρ από την ANBA τονίζει ότι ορισμένες στρατηγικές μάρκετινγκ βασίζονται σε αυτήν ακριβώς τη χαλαρή ορολογία, μια τακτική που ο ίδιος θέλει να σταματήσει.
Η ένωση, που εκπροσωπεί κολοσσούς όπως η Athletic, η Diageo North America και η Ritual Zero Proof, συμβουλεύει τα μέλη της να εγκαταλείψουν τους ισχυρισμούς περί «μηδενικού αλκοόλ» σε προϊόντα που περιέχουν έστω και ίχνη. «Συνιστούμε τον όρο “μη αλκοολούχο”, επειδή δεν θέλουμε να προκαλείται σύγχυση στους καταναλωτές», εξηγεί ο Σαλαζάρ.
Ορισμένοι καταναλωτές έχουν ήδη προσφύγει στη δικαιοσύνη. Ομοσπονδιακή αγωγή που κατατέθηκε στη Λουιζιάνα το 2021 υποστήριζε ότι η Heineken USA παραπλάνησε το κοινό προωθώντας τη Heineken 0.0 ως προϊόν χωρίς αλκοόλ, παρότι περιείχε λιγότερο από 0,03%.
Η υπόθεση διευθετήθηκε εξωδικαστικά το 2022 και η εταιρεία συνεχίζει να πουλά το προϊόν. Η Heineken USA δήλωσε ότι η σύνθεση είχε ελεγχθεί από την αρμόδια Υπηρεσία Φορολογίας και Εμπορίου Αλκοόλ και Καπνού (TTB), εγκρίθηκε ως «χωρίς αλκοόλ» και δεν έχει αλλάξει από το λανσάρισμά της το 2017.
Το απόλυτο μηδέν
Μεγάλα brands υποστηρίζουν ότι έχουν επιτύχει το απόλυτο μηδέν, ανάμεσα στα οποία η Budweiser Zero και η Michelob Ultra Zero. Η εταιρεία CleanCo, που πουλά κοκτέιλ και ποτά χωρίς αλκοόλ, ανακοίνωσε ότι μείωσε την περιεκτικότητα των προϊόντων της από 0,4% σε 0,0%, όταν από έρευνες αγοράς διαπίστωσε ότι οι καταναλωτές μπερδεύονταν από τα ίχνη αλκοόλ.
Ειδικοί σε θέματα δημόσιας υγείας προειδοποιούν πάντως ότι τα επιστημονικά δεδομένα για τις επιπτώσεις αυτών των ποτών παραμένουν περιορισμένα.
Αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα ποτά αυτά βοηθούν στη μείωση της συνολικής κατανάλωσης αλκοόλ, η Μόλι Μπόουντρινγκ, ερευνήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, σημειώνει ότι γνωρίζει μόνο μία τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή. Η συγκεκριμένη μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από τη βιομηχανία αλκοόλ, έδειξε ότι οι εναλλακτικές επιλογές μειώνουν τη συνολική κατανάλωση στους βαριούς πίτες.
Το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων προειδοποιεί ότι καμία ποσότητα αλκοόλ δεν είναι ασφαλής κατά την εγκυμοσύνη. Παρόμοιες οδηγίες έχει εκδώσει και η Αμερικανική Εταιρεία Μελέτης Ηπατικών Νοσημάτων, συνιστώντας σε όσους πάσχουν από ασθένειες του ήπατος να αποφεύγουν εντελώς τα μη αλκοολούχα ποτά.
«Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό για όσους αγοράζουν αυτά τα προϊόντα», καταλήγει η Μπόουντρινγκ.
Με πληροφορίες από WSJ
