Ένα σπάνιο νόμισμα που κόπηκε υπό τον βασιλιά της Νορβηγίας Όλαφ Χάραλντσον ανακαλύφθηκε στον θησαυρό του Μόρσταντ, τον μεγαλύτερο θησαυρό νομισμάτων της Εποχής των Βίκινγκς που έχει βρεθεί ποτέ στη χώρα.
Το ασημένιο νόμισμα χρονολογείται στον 11ο αιώνα και αποτελεί μια σπάνια σύνδεση με έναν βασιλιά που συνέβαλε στην εδραίωση του Χριστιανισμού στη Νορβηγία.
Η αρχαιολόγος Άνε Σκόγκσφιορντ αναγνώρισε το νόμισμα κατά την καταλογογράφηση της συνεχώς αυξανόμενης συλλογής. Αρχικά, το νόμισμα φαινόταν να ανήκει σε μια ομάδα αγγλικών νομισμάτων που εκδόθηκαν υπό τον βασιλιά Έθελρεντ Β’. Η επιγραφή του, όμως, αποκάλυψε μια διαφορετική ιστορία.
Τα γράμματα έγραφαν «ONLAF R+ NORMANORV», που σημαίνει «Όλαφ, βασιλιάς των Νορβηγών». Η Σκόγκσφιορντ συνειδητοποίησε ότι κρατούσε ένα νόμισμα από τη βασιλεία του Όλαφ Χάραλντσον, ένα σπάνιο εύρημα για τη νορβηγική ιστορία.
Έχουν διασωθεί λιγότερα από 20 νομίσματα που συνδέονται με τον Όλαφ Χάραλντσον. Τα περισσότερα βρέθηκαν εκτός Νορβηγίας, και μόνο τέσσερα δείγματα αυτού του συγκεκριμένου τύπου ήταν γνωστά πριν από την ανακάλυψη στο Μόρσταντ. Ένα από αυτά τα τέσσερα προήλθε από έναν θησαυρό που βρέθηκε κατά τη διάρκεια εργασιών στα ερείπια της εκκλησίας του Στάιν το 1924.
Η νέα ανακάλυψη προστίθεται σε μια μικρή ομάδα αντικειμένων που συνδέονται άμεσα με έναν από τους σημαντικότερους πρώιμους βασιλείς της Νορβηγίας.
Το μήνυμα «πίσω» από το νόμισμα
Το νόμισμα κόπηκε μεταξύ του 1024 και του 1028 περίπου, προς το τέλος της Εποχής των Βίκινγκς. Στη μία πλευρά απεικονίζεται ο Όλαφ στραμμένος προς τα αριστερά, φορώντας ένα μυτερό πολεμικό κράνος. Το σχέδιο αυτό έδωσε στο νόμισμα το παρατσούκλι «Μυτερό Κράνος». Στην πίσω όψη απεικονίζεται ένας σταυρός και μια χριστιανική επιγραφή.
Η εικονογραφία αντανακλά τις προσπάθειες του βασιλιά να ενισχύσει την εξουσία του και να εδραιώσει τον Χριστιανισμό στη Νορβηγία. Ο καθηγητής νομισματικής Σβεΐν Χ. Γκούλμπεκ ανέφερε ότι το νόμισμα χρησίμευε τόσο ως χρήμα όσο και ως δημόσια δήλωση της χριστιανικής ταυτότητας του βασιλιά.
Λίγες γραπτές και αρχαιολογικές πηγές παρέχουν άμεσες αναφορές στον Όλαφ Χάραλντσον. Τα νομίσματά του αποτελούν σπάνια τεκμήρια για τον τρόπο με τον οποίο ο βασιλιάς παρουσίαζε τον εαυτό του και την εξουσία του. Ο Γκούλμπεκ επισήμανε επίσης την πιθανότητα ο Όλαφ να είχε χειριστεί νομίσματα αυτού του τύπου πριν αυτά τεθούν σε κυκλοφορία.
Η μεταγενέστερη χρήση του νομίσματος στη Νορβηγία
Μικρές εγκοπές από μαχαίρι εντοπίζονται και στις δύο όψεις του ασημένιου νομίσματος. Αυτά τα σημάδια χρησιμοποιούνταν για τον έλεγχο της περιεκτικότητας σε ασήμι κατά τη διάρκεια πληρωμών και άλλων συναλλαγών.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Φλοράν Ωντί ανέφερε ότι οι εγκοπές υποδηλώνουν ότι το νόμισμα πέρασε από αρκετές συναλλαγές πριν καταλήξει στον θησαυρό. Με βάση την ημερομηνία κατασκευής του και την εκτιμώμενη περίοδο ταφής, το νόμισμα πιθανότατα άλλαξε χέρια σε διάστημα περίπου 20 έως 25 ετών.
Τα σημάδια προσφέρουν μια εικόνα της ζωής του νομίσματος πριν κάποιος το τοποθετήσει ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα ασημένια νομίσματα.
Το νόμισμα του Όλαφ θα εκτεθεί στο Ιστορικό Μουσείο, στο πλαίσιο μιας έκθεσης που θα εγκαινιαστεί στις 20 Νοεμβρίου. Η έκθεση θα προσφέρει στο κοινό την πρώτη ευκαιρία να δει μέρος του θησαυρού από την ανακάλυψή του τον Απρίλιο.
Με πληροφορίες από Museum of Cultural History Oslo και Archaeology News Online Magazine
