Ένας στους τέσσερις εφήβους παγκοσμίως, δηλαδή περίπου 240 εκατομμύρια νέοι, δήλωσε ότι δεν είχε καμία ημέρα σωματικής δραστηριότητας μέσα στην εβδομάδα το 2025, σύμφωνα με νέα διεθνή μελέτη.
Ο παγκόσμιος μέσος όρος διαμορφώθηκε στις 2,7 ημέρες σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα, παραμένοντας αμετάβλητος από το 2010 έως το 2025. Παράλληλα, μόλις το 14% των εφήβων, δηλαδή ένας στους επτά, ήταν σωματικά δραστήριος κάθε ημέρα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Global Health, βασίστηκε σε δεδομένα από 389 έρευνες, στις οποίες συμμετείχαν 3,2 εκατομμύρια έφηβοι ηλικίας 11 έως 17 ετών από 140 χώρες. Τα στοιχεία καλύπτουν το 59% του παγκόσμιου εφηβικού πληθυσμού.
Οι ερευνητές χαρακτήρισαν μια ημέρα ως ημέρα σωματικής δραστηριότητας όταν ένας έφηβος δήλωνε ότι είχε ασκηθεί για τουλάχιστον 60 λεπτά σε μέτρια έως έντονη ένταση. Το όριο αυτό συνάδει με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και περιλαμβάνει κάθε μορφή δραστηριότητας, είτε στο σχολείο είτε κατά τη μετακίνηση είτε στον ελεύθερο χρόνο.
Τα αγόρια είχαν υψηλότερα επίπεδα σωματικής άσκησης από τα κορίτσια
Ο ΠΟΥ έχει θέσει ως στόχο τη μείωση κατά 15% έως το 2030, σε σύγκριση με το 2010, του ποσοστού των εφήβων που δεν συμπληρώνουν 60 λεπτά σωματικής δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας. Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, καμία χώρα ή γεωγραφική περιοχή δεν βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης του συγκεκριμένου στόχου.
Η έκθεση κατέγραψε επίσης σημαντικές ανισότητες μεταξύ των χωρών, αλλά και μεταξύ των δύο φύλων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα αγόρια ανέφεραν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας σε σύγκριση με τα κορίτσια το 2025. Συγκεκριμένα, τα αγόρια ήταν δραστήρια κατά μέσο όρο τρεις ημέρες την εβδομάδα, έναντι 2,4 ημερών για τα κορίτσια. Μάλιστα, η σωματική δραστηριότητα των κοριτσιών μειώνεται όσο μεγαλώνουν, με αποτέλεσμα να διευρύνεται η απόσταση από τα αγόρια.
Οι πιο δραστήριοι έφηβοι καταγράφηκαν στη Φινλανδία, τον Καναδά και τη Σερβία
Η έκθεση διαπίστωσε ακόμη ότι, παρότι καμία χώρα δεν βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης του στόχου του ΠΟΥ, ορισμένες περιοχές παρουσιάζουν καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με άλλες.
Οι έφηβοι σε περιοχές με υψηλότερο εισόδημα, όπως η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και η Κεντρική Ασία, η Ανατολική Ασία και ο Ειρηνικός, καθώς και οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης με υψηλό εισόδημα, κατέγραψαν κατά μέσο όρο τέσσερις ημέρες σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα. Σε αυτές τις περιοχές, το ποσοστό των εφήβων που δεν ασκούνταν καθόλου κυμαινόταν από 6,9% έως 7,7%.
Αντίθετα, σε περιοχές όπου κυριαρχούν χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπως η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική, η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική, η Ωκεανία, η Νότια και Νοτιοανατολική Ασία και η υποσαχάρια Αφρική, ο μέσος όρος περιοριζόταν σε περίπου δύο ημέρες σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα. Εκεί, το ποσοστό των εφήβων που δεν ασκούνταν καθόλου κυμαινόταν από 22,7% έως 33,1%.
Οι πιο δραστήριοι έφηβοι καταγράφηκαν στη Φινλανδία, τον Καναδά και τη Σερβία, με μέσο όρο 4,5 έως 4,8 ημέρες σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στην Καμπότζη, την Ιορδανία και τη Μαδαγασκάρη, όπου ο αντίστοιχος μέσος όρος κυμαινόταν από 1,7 έως 1,9 ημέρες.
Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν ότι οι γεωγραφικές ανισότητες και οι διαφορές που σχετίζονται με το εισόδημα οφείλονται κυρίως σε διαρθρωτικούς παράγοντες. Όπως εξηγούν, οι χώρες με υψηλότερο εισόδημα διαθέτουν γενικά μεγαλύτερη δυνατότητα χρηματοδότησης πολιτικών για την ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας, καθώς και δημιουργίας κατάλληλων υποδομών, όπως δημόσιοι υπαίθριοι χώροι και ασφαλή δίκτυα για πεζούς και ποδηλάτες.
Η εφηβεία αποτελεί καθοριστική περίοδο για τη διαμόρφωση συνηθειών που επηρεάζουν την υγεία
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το υψηλό ποσοστό σωματικά ανενεργών νέων καταδεικνύει πως οι υφιστάμενες παρεμβάσεις δεν καταφέρνουν να προσεγγίσουν ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού.
Η εφηβεία αποτελεί καθοριστική περίοδο για τη διαμόρφωση συνηθειών που επηρεάζουν την υγεία σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Η τακτική σωματική δραστηριότητα σε αυτές τις ηλικίες ενισχύει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία, με οφέλη που συνεχίζονται και στην ενήλικη ζωή.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, οι κυβερνήσεις χρειάζεται να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους, υιοθετώντας πολιτικές προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες, οι οποίες θα απευθύνονται στο σύνολο του πληθυσμού και θα δίνουν προτεραιότητα στους λιγότερο δραστήριους εφήβους. Μεταξύ άλλων, προτείνουν να διαμορφωθούν σχολεία και γειτονιές που θα προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες για σωματική δραστηριότητα.
Τέλος, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα σχετικά προγράμματα θα πρέπει να αντιμετωπίζουν και τα εμπόδια που περιορίζουν τη σωματική δραστηριότητα των κοριτσιών. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι περιοριστικοί έμφυλοι κοινωνικοί κανόνες, οι ανησυχίες για την ασφάλεια, αλλά και η έλλειψη κατάλληλων δραστηριοτήτων.
Με πληροφορίες από Euronews
