Οι μαϊμούδες, όπως προέκυψε από σχετική έρευνα που επικαλούνται οι New York Times, φαίνεται πως κατανοούν πολύ καλά τα βασικά στοιχεία της γεωμετρίας.
Όπως και οι άνθρωποι, έτσι και οι μαϊμούδες φαίνεται να αντιλαμβάνονται τις αφηρημένες ιδιότητες των γεωμετρικών σχημάτων, όπως το αν είναι συμμετρικά, αν έχουν παράλληλες πλευρές ή αν περιέχουν ορθές γωνίες, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.
Αυτή η ικανότητα επιτρέπει στα πρωτεύοντα, αλλά και ανθρώπινο είδος, να καταλαβαίνουν πότε δύο σχήματα είναι ίδια, ακόμη και αν έχουν περιστραφεί ή αλλάξει μέγεθος.
Monkeys matched 2D shapes by geometric similarity alone, and their choices lined up with children and adults across cultures—pointing to a shared primate intuition for shape and space. @carnegiemellon @PNASNews https://t.co/QdWPyaLDXF
— Phys.org (@physorg_com) July 21, 2026
Καταρρίπτονται μακροχρόνιες πεποιθήσεις για τις μαϊμούδες
Το εύρημα αυτό καταρρίπτει τη μακροχρόνια πεποίθηση ότι η γεωμετρική διαίσθηση είναι μέρος αυτού που κάνει τον ανθρώπινο εγκέφαλο μοναδικό. «Η υπόθεσή μας ήταν ότι οι άνθρωποι δεν είναι και τόσο μοναδικοί όσον αφορά την κατοχή αυτής της μαθηματικής αντίληψης», δήλωσε η Jialin Li, γνωστική νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Carnegie Mellon και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Στο πείραμά τους, η Li και οι συνεργάτες της αποφάσισαν να υποβάλουν στην ίδια γεωμετρική δοκιμασία μαϊμούδες, παιδιά προσχολικής ηλικίας και ενήλικες ανθρώπους με διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης. Με αυτόν τον τρόπο, αν οι άνθρωποι είχαν πράγματι ένα έμφυτο πλεονέκτημα, αυτό θα φαινόταν στη σύγκριση μεταξύ των μικρών παιδιών και των μαϊμούδων. Αν πάλι το πλεονέκτημα ήταν επίκτητο μέσω της μάθησης, θα αποκαλυπτόταν στη σύγκριση μεταξύ ανθρώπων με διαφορετικό επίπεδο σχολικής εκπαίδευσης.
Η πρόκληση ήταν να βρεθεί μια δοκιμασία αρκετά απλή ώστε να μπορούν να την ολοκληρώσουν ακόμα και παιδιά προσχολικής ηλικίας ή μαϊμούδες. Τελικά, η ομάδα κατέληξε σε μια άσκηση αντιστοίχισης. Όλοι οι συμμετέχοντες έβλεπαν σε μια οθόνη ένα σχήμα συγκεκριμένου μεγέθους και μορφής και στη συνέχεια καλούνταν να ξεχωρίσουν το ίδιο σχήμα ανάμεσα σε μια ομάδα άλλων σχημάτων.
«Μεταβάλλοντας την ομοιότητα των σχημάτων, μπορέσαμε να διαπιστώσουμε ποιους κανόνες χρησιμοποιεί ο εγκέφαλός τους», εξηγεί η Jessica Cantlon, γνωστική νευροεπιστήμονας στο Carnegie Mellon, στο εργαστήριο της οποίας διεξήχθη η μελέτη.
Για τις σωστές αντιστοιχίσεις, οι μαϊμούδες, τα παιδιά και οι ενήλικες λάμβαναν επιβράβευση, μια λιχουδιά, ένα αυτοκόλλητο ή λεκτική επιβεβαίωση, αντίστοιχα. Όμως τα λάθη, για τα οποία δεν υπήρχε επιβράβευση, αποδείχθηκαν εξίσου σημαντικά για να κατανοηθεί ποιες έννοιες ήταν εύκολες και ποιες δύσκολες για τον εγκέφαλο.
Monkeys Have Geometric Skills On Par With Human Preschoolers, Study Suggestshttps://t.co/mbrhOPI3i6
— ScienceAlert (@ScienceAlert) July 20, 2026
Τι διαπιστώθηκε στην έρευνα για τις μαϊμούδες
«Η συγκεκριμένη άσκηση βασίζεται αναμφισβήτητα σε ένα ευρύ δίκτυο εγκεφαλικών περιοχών που εμπλέκονται στην οπτική και γνωστική επεξεργασία», σημειώνει ο David Freedman, νευροβιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. Οι δοκιμασίες αντιστοίχισης βασίζονται τόσο σε βασικά οπτικά ερεθίσματα, όπως οι ακμές και τα περιγράμματα ενός σχήματος, όσο και σε μια ανώτερου επιπέδου κατανόηση της ταυτότητας και της δομής του.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανέλυσαν τα αποτελέσματα σε σύγκριση με εκείνα ενός άλλου πρόσφατου πειράματος, στο οποίο μαϊμούδες, παιδιά και ενήλικες έπρεπε να εντοπίσουν ένα γεωμετρικά διαφορετικό σχήμα μέσα σε μια ομάδα.
Mέσω αυτής της ανάλυσης, οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ικανοί να συνδέουν τα σχήματα με τις γωνίες, τις αναλογίες και τα μοτίβα τους, συμπεριλαμβανομένων των μαϊμούδων.
Αυτή η κοινή βάση υποδηλώνει ότι η γεωμετρική διαίσθηση του ανθρώπινου είδους εξελίχθηκε πολύ πριν εμφανιστεί ο άνθρωπος, κάτι που δεν εκπλήσσει πολλούς ερευνητές που μελετούν τη γνωστική λειτουργία των ζώων.
«Δεν είναι σε καμία περίπτωση τα μόνα ζώα στη Γη που πρέπει να διαχειριστούν τη γεωμετρία», αναφέρει ο Ed Wasserman, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα.
Πολλά είδη έχουν επιδείξει την ικανότητα να αναγνωρίζουν αντικείμενα ή μοτίβα ακόμη και όταν αυτά περιστρέφονται ή αλλάζουν μέγεθος. Τα περιστέρια, για παράδειγμα, είναι ακόμη καλύτερα από τους ανθρώπους σε ορισμένες ασκήσεις αντιστοίχισης σχημάτων, μια δεξιότητα που ενδεχομένως τα βοηθά να διατηρούν τον προσανατολισμό τους ενώ πετούν.
«Εμείς οι άνθρωποι τείνουμε να υπερεκτιμούμε το πόσο ξεχωριστοί είμαστε», τονίζει ο Earl Miller, νευροεπιστήμονας στο MIT. «Αν κάθε νέα οπτική γωνία έκανε ένα αντικείμενο να φαίνεται εντελώς διαφορετικό, η ζωή θα ήταν ένα χάος».
Παρ’ όλα αυτά, αυτές οι διαπιστώσεις για τις ομοιότητες μεταξύ μαϊμούδων και ανθρώπων μπορούν να μας δώσουν μια καλύτερη εικόνα για το πόσο πίσω στην εξελικτική ιστορία ανατρέχει ο ανθρώπινος τρόπος κατανόησης της γεωμετρίας.
«Πρόκειται για μια επίκαιρη και διαφωτιστική μελέτη που προσφέρει σημαντικές αναλύσεις για τις εξελικτικές απαρχές της γεωμετρικής διαίσθησης», δήλωσε ο Andreas Nieder, φυσιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τύμπινγκεν στη Γερμανία.
Με πληροφορίες από New York Times
