Ο επίσημος οδηγός της Νέας Υόρκης για το Μουντιάλ περιλαμβάνει περισσότερα από 100 δωρεάν σημεία όπου μπορεί κανείς να δει τους αγώνες σε μεγάλη οθόνη.
Ένα από αυτά δεν εμφανίζεται πουθενά στον οδηγό: το Rikers Island, το διαβόητο σωφρονιστικό συγκρότημα της πόλης, περισσότερο γνωστό για τον υπερπληθυσμό, τη βία και τις καταγγελίες για απάνθρωπες συνθήκες παρά για ποδοσφαιρικές βραδιές.
Κι όμως, την Τετάρτη περισσότεροι από 100 κρατούμενοι κάθισαν σε τραπέζια μέσα σε γυμναστήριο του Rikers και είδαν σε μεγάλη οθόνη τον ημιτελικό του Μουντιάλ ανάμεσα στην Αγγλία και την Αργεντινή. Ήταν μία από τις δεκάδες προβολές που έχει οργανώσει η διοίκηση της φυλακής από την έναρξη της διοργάνωσης, παρουσιάζοντάς τες ως επιβράβευση καλής συμπεριφοράς.
Από την αρχή του Μουντιάλ, οι αρχές του Rikers έχουν οργανώσει περίπου 90 τέτοιες προβολές. Σύμφωνα με τη διοίκηση των φυλακών, περίπου 4.500 από τους 6.600 κρατούμενους στο νησί έχουν συμμετάσχει σε αυτές. Οι κρατούμενοι, με τις μπεζ στολές τους, έβλεπαν τον αγώνα σε μια αίθουσα που για λίγη ώρα έμοιαζε περισσότερο με αυτοσχέδιο fan zone παρά με ένα από τα πιο προβληματικά σωφρονιστικά συγκροτήματα των ΗΠΑ.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, πέρασε για λίγο από την προβολή και μίλησε με κρατούμενους στα τραπέζια. «Το Μουντιάλ ήταν μια μαγική στιγμή για ολόκληρη την πόλη», είπε. «Αυτοί είναι Νεοϋορκέζοι και θα είναι Νεοϋορκέζοι όταν βγουν από το Rikers».
Η φράση του έδινε στην εικόνα το πολιτικό της βάρος. Ο Μαμντάνι έχει δεσμευτεί να τηρήσει τον νόμο του 2019 που προβλέπει το κλείσιμο του Rikers, αν και έχει παραδεχτεί ότι η προθεσμία του 2027 μοιάζει πλέον δύσκολη, έπειτα από χρόνια καθυστερήσεων. Έτσι, η επίσκεψή του σε μια προβολή του Μουντιάλ δεν ήταν απλώς μια ακόμη στάση σε δημόσια εκδήλωση. Ήταν μια εμφάνιση μέσα στον πιο φορτισμένο τόπο της δημοτικής πολιτικής της Νέας Υόρκης.
Η διοίκηση της φυλακής παρουσιάζει τις προβολές ως μέτρο ασφάλειας και αξιοπρέπειας. Ο επίτροπος Σωφρονισμού της πόλης, Στάνλεϊ Ρίτσαρντς, ο οποίος υπήρξε και ο ίδιος κρατούμενος στο Rikers, είπε ότι προγράμματα σαν κι αυτό κάνουν τη φυλακή ασφαλέστερη. Το μήνυμα προς τους κρατούμενους, είπε, είναι ότι «η ανθρωπιά τους φαίνεται, ακούγεται και έχει αξία».
Η εικόνα, όμως, έχει και μια σχεδόν παράλογη ένταση. Την ώρα που οι κρατούμενοι πανηγύριζαν ή απογοητεύονταν μπροστά στην οθόνη, το Rikers παραμένει υπό βαριά σκιά. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο ομοσπονδιακός επιτηρητής που έχει αναλάβει να βοηθήσει στη μεταρρύθμιση του συγκροτήματος κατέθεσε σχέδιο που περιέγραφε τη συνεχιζόμενη δυσλειτουργία του. Η έκθεση έκανε λόγο για διάχυτη βία, αναξιόπιστες βασικές σωφρονιστικές πρακτικές και συνθήκες που εξακολουθούν να παραβιάζουν το Σύνταγμα.
Σύμφωνα με την έκθεση, σε μία περίπτωση οι επιθεωρητές έφτασαν σε μονάδα κράτησης και τη βρήκαν γεμάτη καπνό από φωτιές που είχαν βάλει κρατούμενοι, με συναγερμούς να ηχούν και ανθρώπους να χτυπούν τις πόρτες των κελιών τους. Σε άλλη περίπτωση, κρατούμενοι πέρασαν από ανασφάλιστη πόρτα και συγκρούστηκαν μεταξύ τους, αφού ένας σωφρονιστικός υπάλληλος εγκατέλειψε το πόστο του.
Αυτό κάνει το θέαμα ακόμη πιο παράξενο. Το Μουντιάλ, το απόλυτο παγκόσμιο τελετουργικό κοινότητας μπροστά σε μια οθόνη, μεταφέρεται σε έναν τόπο όπου η κοινότητα υπάρχει υπό επιτήρηση, η χαρά δίνεται ως προνόμιο και η συλλογική συγκίνηση περνά μέσα από κανόνες καλής συμπεριφοράς.
Όταν η Αγγλία άνοιξε το σκορ στο δεύτερο ημίχρονο, η αίθουσα γέμισε με φωνές, πανηγυρισμούς και απογοήτευση. Ο Ραλφ Βιλ, ένας 53χρονος κρατούμενος από το Μάουντ Βέρνον και από τους λίγους φίλους της Αγγλίας στην αίθουσα, σήκωσε τα χέρια του πανηγυρίζοντας. Είπε ότι η προβολή τον έκανε να σκεφτεί πώς θα μπορούσε να ζήσει διαφορετικά όταν βγει από τη φυλακή. «Θα μπορούσα να το κάνω αυτό με την οικογένειά μου», είπε. «Ο γιος μου είναι μεγάλος φίλος του ποδοσφαίρου, οπότε αυτό θα ήταν υπέροχο για μένα και γι’ αυτόν, να έχουμε αυτή τη σχέση και αυτόν τον δεσμό».
Για άλλους, η βραδιά ήταν πιο απλά μια σπάνια απόδραση από τη ρουτίνα της φυλακής: ένας αγώνας, μια μεγάλη οθόνη, Snapple, σαλάτα, σολομός, penne alla vodka και κοτόπουλο παρμεζάνα. Ένα γεύμα με catering μέσα στο Rikers, την ώρα που έξω η Νέα Υόρκη ζούσε το Μουντιάλ ως δημόσια γιορτή.
Αυτή ακριβώς είναι η δύναμη της εικόνας. Δεν λύνει τίποτα, δεν εξωραΐζει το Rikers, δεν μετατρέπει τη φυλακή σε κοινότητα επειδή για δύο ώρες κάποιοι άνθρωποι είδαν μπάλα μαζί.
Αλλά δείχνει το παράδοξο μιας πόλης που προσπαθεί να χωρέσει ακόμη και τους αποκλεισμένους της στη μεγάλη συλλογική γιορτή της, ενώ δεν έχει ακόμη αποφασίσει πώς θα κλείσει το ίδιο το μέρος όπου τους κρατά.
με στοιχεία από AP
