Τον Μάρτιο του 1963, ο Σέσιλ Μπίτον βρέθηκε σε ένα gay leather bar του Σαν Φρανσίσκο και γνώρισε έναν νεαρό Αμερικανό που αγνοούσε σχεδόν τα πάντα για τον κόσμο στον οποίο εκείνος ήταν ήδη διάσημος. Ο Μπίτον πλησίαζε τα εξήντα, φωτογράφιζε βασίλισσες, σταρ και αριστοκράτες και εργαζόταν εκείνη την περίοδο στα κοστούμια και τα σκηνικά του «My Fair Lady» στο Χόλιγουντ. Ο Κίνμοντ Χόιτσμα ήταν σχεδόν τριάντα χρόνια νεότερός του, είχε συμμετάσχει ως ξιφομάχος στους Ολυμπιακούς Αγώνες και σπούδαζε στο Μπέρκλεϊ. Η συνάντησή τους στο The Tool Box θα εξελισσόταν στη σημαντικότερη ερωτική σχέση της ζωής του Βρετανού φωτογράφου.
Λίγο καιρό αργότερα, ο Μπίτον γύρισε ενθουσιασμένος από μια συνάντηση με τον στιχουργό Άλαν Τζέι Λέρνερ, με τον οποίο είχαν συζητήσει ένα πιθανό μιούζικαλ για την Κοκό Σανέλ. Όταν το ανέφερε στον Κίνμοντ, εκείνος τον ρώτησε: «Ποια είναι η Σανέλ;». Ο Μπίτον ενθουσιάστηκε ακόμη περισσότερο. Είχε περάσει ολόκληρη τη ζωή του καλλιεργώντας τις γνωριμίες, τη φήμη και την κοινωνική του εικόνα. Τώρα είχε απέναντί του έναν άνθρωπο που μπορούσε να τον κοιτάξει χωρίς να εντυπωσιαστεί από τίποτε από όλα αυτά.
Αυτή την ελάχιστα γνωστή ιστορία ανασυνθέτει το «Cecil Beaton in Love», το νέο βιβλίο του ιστορικού τέχνης Άντριου Τζίντζερ, που κυκλοφορεί από τη Rizzoli. Βασισμένο σε περίπου 600 επιστολές και περισσότερες από 300 φωτογραφίες του προσωπικού αρχείου του Χόιτσμα, πολλές από τις οποίες παρέμεναν αδημοσίευτες, το βιβλίο παρουσιάζει μια πλευρά του Μπίτον που για δεκαετίες είχε μείνει μακριά από τη δημόσια εικόνα του. Με αφορμή την κυκλοφορία του, ο Τζίντζερ μίλησε στο V Magazine τον Οκτώβριο και στην El País στις 19 Νοεμβρίου, αποκαλύπτοντας πώς εντόπισε το αρχείο και πώς οι επιστολές άλλαξαν την αντίληψή του για την προσωπική ζωή του φωτογράφου.
Η ανακάλυψη άρχισε το 2014, από έναν πίνακα που δεν κατάφερε να πουληθεί σε δημοπρασία. Μετά τον θάνατο του Χόιτσμα, το 2013, τρία πορτρέτα του ζωγραφισμένα από τον Μπίτον, δύο ελαιογραφίες και ένα σχέδιο με μολύβι, εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας. Ο Τζίντζερ, που ερευνούσε επί χρόνια τον Μπίτον, προσπάθησε να τα αποκτήσει. Κατάφερε τελικά να αγοράσει μια μικρότερη ελαιογραφία, στην οποία ο Κίνμοντ απεικονιζόταν μπροστά σε καστανό φόντο. Μέσα από την επικοινωνία του με τον εκτελεστή της διαθήκης γνώρισε τον ανιψιό του Χόιτσμα, ο οποίος είχε κληρονομήσει τα προσωπικά του χαρτιά.
Η επόμενη συνάντηση έγινε σε ένα καφέ στο Γκρίνουιτς Βίλατζ της Νέας Υόρκης. Ο ανιψιός άπλωσε πάνω σε ένα μεγάλο τραπέζι εκατοντάδες επιστολές, κάρτες, τηλεγραφήματα και φωτογραφίες. Ο Τζίντζερ βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στα τεκμήρια μιας σχέσης που οι προηγούμενες βιογραφίες είχαν αντιμετωπίσει κυρίως ως αποτυχία, επειδή οι δύο άντρες κατάφεραν να ζήσουν μαζί για λίγο περισσότερο από έναν χρόνο. Το αρχείο φανέρωνε μια πολύ μεγαλύτερη ιστορία. Ο δεσμός τους είχε αρχίσει το 1963 και, με διαφορετικές μορφές, συνεχίστηκε μέχρι τον θάνατο του Μπίτον το 1980. Χρειάστηκε σχεδόν άλλη μία δεκαετία για να εξασφαλίσει ο ιστορικός πλήρη πρόσβαση στο υλικό.
Οι επιστολές είχαν τη δική τους περιπέτεια. Μετά τον θάνατο του Μπίτον, βρέθηκαν μέσα σε ένα σιδερένιο κουτί κάτω από το κρεβάτι του, μαζί με γράμματα της Γκρέτα Γκάρμπο, μιας άλλης μεγάλης ερωτικής παρουσίας στη ζωή του. Ο βιογράφος του, Χιούγκο Βίκερς, και η γραμματέας του αποφάσισαν να τις επιστρέψουν στον Χόιτσμα. Το 1980, η δημοσιοποίηση μιας τόσο προσωπικής ομοφυλοφιλικής αλληλογραφίας εξακολουθούσε να προκαλεί επιφυλάξεις και οι άνθρωποι του Μπίτον έκριναν ότι έπρεπε να προστατεύσουν την ιδιωτική του ζωή.
Ο Τζίντζερ μελέτησε επίσης τους 145 χειρόγραφους τόμους των ημερολογίων που άφησε ο Μπίτον, από τα δεκαοκτώ του χρόνια μέχρι τον θάνατό του. Μέσα στις σελίδες τους βρήκε επανειλημμένες αναφορές στο άγχος και στον φόβο της αποκάλυψης. Ο φωτογράφος είχε αφιερώσει τη ζωή του στην εικόνα και στη δημοσιότητα, ενώ φοβόταν διαρκώς ότι η αποκάλυψη της σεξουαλικότητάς του θα μπορούσε να καταστρέψει όσα είχε κατακτήσει. Σύμφωνα με τον ιστορικό, αυτή η αντίφαση επηρέαζε τις σχέσεις του και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε άλλους γκέι άντρες. Στα νεανικά του χρόνια είχε επικρίνει ακόμη και καλλιτέχνες που ζούσαν πιο ανοιχτά, όπως ο Ζαν Κοκτό και ο κύκλος του στο Παρίσι.
Ο Κίνμοντ γνώρισε έναν διαφορετικό Μπίτον. Σε συνέντευξή του στον Χιούγκο Βίκερς το 1983, είχε επισημάνει πόσο απείχε ο άνθρωπος που εκείνος γνώριζε ιδιωτικά από τη δημόσια περσόνα του διάσημου φωτογράφου. Στις επιστολές τους, ο Μπίτον εκφράζεται με μια ελευθερία που σπάνια επέτρεπε στον εαυτό του. «Έκανες την ευτυχία μου πραγματική, όχι προσποιητή. Με έκανες να νιώσω πιο αληθινός», έγραφε στον σύντροφό του.
Οι φωτογραφίες αποκαλύπτουν μια εξίσου προσωπική πλευρά της σχέσης τους. Ο Μπίτον φωτογράφιζε τον Κίνμοντ στο διαμέρισμά του στο Σαν Φρανσίσκο, στους λόφους του Μπέρκλεϊ, με τον εξοπλισμό της ξιφασκίας, ξαπλωμένο, ντυμένο ή γυμνό, άλλοτε σε επιμελημένες πόζες και άλλοτε σε καθημερινές στιγμές. Πειραματίστηκε με Polaroid και με διαφορετικούς τρόπους φωτογράφισης, ενώ στο αρχείο υπάρχουν και γυμνά πορτρέτα τόσο τολμηρά για την εποχή, ώστε η οικογένεια του Χόιτσμα δεν επέτρεψε τη δημοσίευσή τους. Οι δύο άντρες εμφάνιζαν και μεγέθυναν κρυφά τις φωτογραφίες μέσα στη νύχτα, στο εργαστήριο του πανεπιστημίου, φοβούμενοι τις συνέπειες που θα είχε η ανακάλυψή τους.
Το 1964 ο Χόιτσμα μετακόμισε στην Αγγλία για να ζήσει με τον Μπίτον. Η συμβίωση υπήρξε δύσκολη. Το σπίτι του φωτογράφου στο Γουίλτσιρ είχε τους δικούς του κανόνες, υπαλλήλους και επισκέπτες, ενώ ο Κίνμοντ έπρεπε να παρουσιάζεται στους άλλους ως φιλοξενούμενος. Η ομοφυλοφιλική σχέση τους παρέμενε κρυφή, σε μια χώρα όπου οι συναινετικές σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ανδρών εξακολουθούσαν να διώκονται ποινικά. Η μερική αποποινικοποίησή τους στην Αγγλία και την Ουαλία θα ερχόταν το 1967.
Ο Κιν Χόιτσμα και ο Σεσίλ Μπίτον φωτογραφίζονται μαζί στο αρχαίο θέατρο της Πριήνης, στη σημερινή Τουρκία, τον Αύγουστο του 1964. Φωτ.: Rizzoli, με την άδεια των διαχειριστών της κληρονομιάς του Κιν Χόιτσμα.
Ο Μπίτον και ο Χόιτσμα γνώριζαν, πάντως, γκέι ανθρώπους που είχαν καταφέρει να δημιουργήσουν μια κοινή ζωή κάτω από ανάλογες συνθήκες. Συναναστρέφονταν τον συγγραφέα Κρίστοφερ Ίσεργουντ και τον ζωγράφο Ντον Μπατσάρντι, ένα ζευγάρι με αντίστοιχη διαφορά ηλικίας, που ζούσε στην Καλιφόρνια. Ο Τζίντζερ εξηγεί ότι, μελετώντας τα βιβλία επισκεπτών των σπιτιών του Μπίτον, βρήκε ελάχιστα σταθερά γκέι ζευγάρια στο κοινωνικό του περιβάλλον. Στην Αγγλία, ιδιαίτερα για τη γενιά του, η δυνατότητα μιας κοινής ζωής έμοιαζε εξαιρετικά δύσκολη.
Ο Κίνμοντ επέστρεψε τελικά στην Αμερική. Οι διαφορές στον τρόπο ζωής τους και οι δυσκολίες της συμβίωσης δεν είχαν ξεπεραστεί, αλλά η αλληλογραφία, τα ταξίδια και οι συναντήσεις τους συνεχίστηκαν. Μέσα από τις επιστολές διακρίνεται και η δική του προσπάθεια να καταλάβει τη σχέση τους. Ένιωθαν οικεία όταν βρίσκονταν μαζί, έγραφε, παρότι οι κόσμοι τους παρέμεναν πολύ διαφορετικοί.
Ο Σέσιλ Μπίτον πέρασε τη ζωή του κατασκευάζοντας με τον φακό του μερικές από τις πιο διάσημες εικόνες του 20ού αιώνα. Οι φωτογραφίες του Κίνμοντ διασώζουν μια ιδιωτική ιστορία που για δεκαετίες παρέμενε γνωστή σε ελάχιστους ανθρώπους.
Στις επιστολές και στα πορτρέτα τους αποτυπώνεται η προσπάθεια δύο ερωτευμένων αντρών να κρατήσουν ζωντανή μια σχέση που μπορούσε να υπάρξει ελεύθερα μόνο μακριά από τα βλέμματα των άλλων.
Με στοιχεία από El País, V Magazine, Rizzoli















