Ο Τεό Τριανταφυλλίδης είναι ο νικητής του Frieze London Artist Award 2026, ενός από τα σημαντικά βραβεία της διεθνούς σκηνής της σύγχρονης τέχνης για καλλιτέχνες που βρίσκονται σε κρίσιμη στιγμή της πορείας τους.
Ο Έλληνας καλλιτέχνης θα παρουσιάσει στο Frieze London, που θα πραγματοποιηθεί στο Regent’s Park από τις 14 έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, το νέο έργο του Feral Metaverse (Spider). Πρόκειται για μια μεγάλη συμμετοχική γλυπτική εγκατάσταση, που λειτουργεί ταυτόχρονα ως αναρριχήσιμο γλυπτό και ως ζωντανό παιχνίδι πολλών παικτών.
Το βραβείο, που συμπληρώνει φέτος έντεκα χρόνια, απονέμεται από τη Frieze και για το 2026 υποστηρίζεται για πρώτη φορά από το Google Arts & Culture. Το έργο του Τριανταφυλλίδη ανατέθηκε από κοινού και συμπαράγεται με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Forma.
Στο Feral Metaverse (Spider), μια γιγάντια αράχνη γίνεται η είσοδος σε έναν κοινό ψηφιακό κόσμο. Οι επισκέπτες δεν καλούνται απλώς να κοιτάξουν το έργο. Καλούνται να το ανέβουν, να το αγγίξουν, να ισορροπήσουν πάνω του, να ψάξουν χειριστήρια και οθόνες και να συνεργαστούν με άλλους για να μπουν στο παιχνίδι.
Η γλυπτική εγκατάσταση λειτουργεί ως πύλη προς ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου οι παίκτες πρέπει να κινηθούν, να συνδεθούν και να σχηματίσουν προσωρινά συλλογικά σώματα: πύργους, τροχούς, ομαδικές αγκαλιές, αράχνες. Το έργο, σύμφωνα με τη Frieze, κινείται ανάμεσα στο έργο τέχνης, το κοινωνικό πείραμα και τη διαδραστική εμπειρία.
Το ενδιαφέρον εδώ δεν είναι μόνο η χρήση της τεχνολογίας. Είναι το είδος της τεχνολογικής φαντασίας που προτείνει ο Τριανταφυλλίδης.
Αν το εμπορικό όραμα του metaverse συχνά υπόσχεται έναν λείο, καθαρό, σχεδόν απρόσωπο ψηφιακό κόσμο, ο Τριανταφυλλίδης φτιάχνει κάτι πιο αδέξιο, σωματικό, παράξενο και τρυφερό. Έναν κόσμο όπου η συνεργασία δεν είναι αφηρημένη αξία, αλλά πρακτική ανάγκη. Πρέπει να συντονιστείς. Να ακουμπήσεις. Να κρατηθείς. Να βοηθήσεις ή να δυσκολευτείς μαζί με άλλους.
Η αράχνη είναι εδώ καθοριστική μορφή. Από μακριά μπορεί να φανεί απειλητική. Από κοντά, η μαλακή, αναρριχήσιμη μορφή της ζητά επαφή. Για τον Τριανταφυλλίδη, η αράχνη είναι ένα πλάσμα παράξενο, τρομακτικό, έξυπνο, τεχνίτης και απροσδόκητα τρυφερό. Η εγκατάσταση παίζει ακριβώς με αυτή τη διπλή αντίδραση: πρώτα η αμηχανία ή ο φόβος, μετά η σωματική εμπλοκή.
Η διευθύντρια της Frieze για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, Eva Langret, δήλωσε ότι το βραβείο στηρίζει καλλιτέχνες σε μια στιγμή όπου μπορούν να πραγματοποιήσουν έργα σε κλίμακα και φιλοδοξία που διαφορετικά ίσως δεν θα ήταν εφικτή. Για το έργο του Τριανταφυλλίδη, σημείωσε ότι «απαιτεί φυσική παρουσία»: πρέπει να βρίσκεσαι εκεί, να το σκαρφαλώσεις, να το παίξεις και να το καταλάβεις μαζί με αγνώστους.
Ο ίδιος ο καλλιτέχνης δήλωσε ότι το βραβείο του δίνει την ευκαιρία να συγκροτήσει την ομάδα του στην Αθήνα και να προχωρήσει τόσο το παιχνίδι όσο και τη γλυπτική μορφή του έργου πιο μακριά από ποτέ. Το περιέγραψε ως ένα «υποστηριζόμενο άλμα πίστης» και ως πραγματικό επόμενο βήμα στη δουλειά του.
Το φετινό Frieze London Artist Award είχε καλέσει έναν καλλιτέχνη να πειραματιστεί με προηγμένες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, ως συνεργατικού εργαλείου στη δημιουργική διαδικασία. Στην περίπτωση του Τριανταφυλλίδη, η τεχνητή νοημοσύνη δεν εμφανίζεται ως φετίχ καινούργιου μέσου, αλλά ως ένα ακόμη υλικό προς παραμόρφωση, δοκιμή και επεξεργασία.
Αυτή η κατεύθυνση δεν εμφανίζεται ξαφνικά στη δουλειά του. Σε παλαιότερη συνέντευξή του στη LiFO, με αφορμή την παρουσίαση έργων του και την απόκτηση του BugSim (Pheromone Spa) από το Whitney Museum of American Art, ο Τριανταφυλλίδης μιλούσε ήδη για την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η τεχνολογία όχι ως απλή επίδειξη καινοτομίας, αλλά ως πεδίο παιχνιδιού, δοκιμής και αλληλεπίδρασης.
Τον ενδιέφερε ήδη τότε πώς ένα ψηφιακό έργο μπορεί να βρει σωματική είσοδο στον εκθεσιακό χώρο: μέσα από έπιπλα, γλυπτά, καλώδια, οθόνες, χειροποίητο εξοπλισμό, αντικείμενα που αφήνουν το κοινό να δει πώς λειτουργεί το σύστημα.
Στην ίδια συνέντευξη είχε περιγράψει την τεχνητή νοημοσύνη όχι ως αυτόματο υποκατάστατο του καλλιτέχνη, αλλά ως ένα παράξενο υλικό με το οποίο ο δημιουργός μπορεί να διαπραγματευτεί. «Υπάρχει μια υπεροψία ότι εμείς οι καλλιτέχνες είμαστε το ανώτατο ανθρώπινο επίτευγμα», είχε πει, μιλώντας για τις βεβαιότητες που κλονίζονται από το AI.
Το Feral Metaverse (Spider) μοιάζει να συνεχίζει αυτή τη σκέψη σε μεγαλύτερη κλίμακα. Το ψηφιακό περιβάλλον δεν μένει κλεισμένο στην οθόνη. Χρειάζεται ένα γλυπτό, ένα σώμα που σκαρφαλώνει, μια αδέξια επαφή με αγνώστους, μια μικρή συλλογική προσπάθεια.
Ο καλλιτέχνης έχει μιλήσει για το ενδιαφέρον του να μεταχειρίζεται το περιεχόμενο που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη ως ένα περίεργο, εύπλαστο υλικό της εποχής μας. Για το Feral Metaverse (Spider), χρησιμοποίησε μεταξύ άλλων τα εργαλεία του Google Arts & Culture Lab, ενσωματώνοντας σκίτσα, φυσικά μοντέλα και τεχνητά παραγμένες εικόνες σε μια συνεχή διαδικασία ανατροφοδότησης μέχρι να διαμορφωθεί η τελική μορφή της αράχνης.
Ο Τριανταφυλλίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1988. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και συνέχισε με MFA στο πρόγραμμα Design Media Arts του UCLA. Η δουλειά του κινείται ανάμεσα σε παιχνίδια, live simulations, περφόρμανς και εγκαταστάσεις, δημιουργώντας σκοτεινά παιγνιώδεις κόσμους όπου ανθρώπινα, ζωικά, τερατώδη και μηχανικά σώματα συνυπάρχουν σε συνθήκες χιούμορ, έντασης, επιθυμίας και αμηχανίας.
Έργα του έχουν παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, στο Whitney Museum, στο Centre Pompidou, στο House of Electronic Arts, στο NRW Forum, στη Μπιενάλε της Βενετίας το 2017, στο Sundance New Frontier το 2020 και στην Μπιενάλε της Αθήνας το 2021.
Το Feral Metaverse (Spider) θα παρουσιαστεί στην ενότητα Focus της Frieze London, στην καρδιά της φουάρ. Και αυτό έχει σημασία. Σε ένα περιβάλλον όπου η τέχνη συχνά παρουσιάζεται ως αντικείμενο θέασης, αγοράς και συλλογής, ο Τριανταφυλλίδης φέρνει ένα έργο που ζητά από τον θεατή να γίνει παίκτης, σώμα, συνεργάτης, ίσως και λίγο αδέξιος.
Η αράχνη του δεν υπόσχεται έναν καθαρό ψηφιακό παράδεισο. Προτείνει κάτι πιο κοντά σε αυτό που τον απασχολεί εδώ και χρόνια: έναν χώρο όπου ανθρώπινη, τεχνητή και φυσική νοημοσύνη συναντιούνται μέσα από παιχνίδι, συνεργασία, αμηχανία και σώμα.
με στοιχεία από Frieze
