Ο Χαβιέρ Μπαρδέμ θα δανείσει τη φωνή του στα γραπτά του Νέστορ Αλμένδρος, ενός από τους σημαντικότερους διευθυντές φωτογραφίας στην ιστορία του κινηματογράφου, σε ένα νέο ντοκιμαντέρ που αρχίζει να παράγεται αυτή την εβδομάδα. Η ταινία, με τίτλο «Néstor», θα αφηγηθεί τη ζωή του Ισπανού δημιουργού που συνεργάστηκε με τον Φρανσουά Τριφό, τον Ερίκ Ρομέρ και τον Τέρενς Μάλικ, κέρδισε Όσκαρ για τις «Μέρες Ευτυχίας» και αφιέρωσε μέρος του έργου του στην καταγραφή των πολιτικών διώξεων στην Κούβα.
Τη σκηνοθεσία αναλαμβάνει ο Laurent Bouzereau, γνωστός από τα ντοκιμαντέρ «Natalie Wood: What Remains Behind» και «Faye», ενώ στην παραγωγή συμμετέχει ο Χουάν Αντόνιο Μπαγιόνα, σκηνοθέτης του «Η Κοινωνία του Χιονιού». Το σενάριο υπογράφουν οι Εστέβε Ριαμπάου και Ζουζέπ Μαρία Σιβίτ, με τον τελευταίο να αναλαμβάνει και τη διεύθυνση φωτογραφίας. Πρόκειται για ισπανοαμερικανική συμπαραγωγή, με την υποστήριξη του Movistar Plus+, ενώ τα γυρίσματα θα πραγματοποιηθούν στη Βαρκελώνη, στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη και στην Κούβα.
Γεννημένος στη Βαρκελώνη το 1930, ο Αλμένδρος ακολούθησε το 1948 τον πατέρα του στην Κούβα, όπου εκείνος είχε καταφύγει εξαιτίας του καθεστώτος του Φράνκο. Στην Αβάνα άρχισε να ασχολείται με τον κινηματογράφο, σπούδασε αργότερα στη Ρώμη και εργάστηκε για το κουβανικό κινηματογραφικό ινστιτούτο μετά την Επανάσταση του 1959. Η σχέση του με το καθεστώς Κάστρο διαλύθηκε σταδιακά, καθώς οι ταινίες του αντιμετώπισαν τη λογοκρισία και ο ίδιος βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα ολοένα πιο ασφυκτικό πολιτικό περιβάλλον. Το 1961 εγκατέλειψε την Κούβα και εγκαταστάθηκε στη Γαλλία.
Στο Παρίσι βρήκε τη δημιουργική ελευθερία που αναζητούσε. Έγινε ένας από τους στενότερους συνεργάτες των σκηνοθετών της γαλλικής Νουβέλ Βαγκ και ανέπτυξε μια ιδιαίτερη κινηματογραφική γλώσσα, βασισμένη στη χρήση του φυσικού φωτός. Στις ταινίες του Ρομέρ και του Τριφό προτιμούσε συχνά τον διαθέσιμο φωτισμό, αναζητώντας εικόνες που διατηρούσαν την αμεσότητα της καθημερινής ζωής. Η προσέγγιση αυτή απέκτησε ξεχωριστή σημασία στις «Μέρες Ευτυχίας» («Days of Heaven») του Τέρενς Μάλικ, όπου τα τοπία, οι σκιές και το φως του ηλιοβασιλέματος έγιναν αναπόσπαστο μέρος της αφήγησης. Για τη φωτογραφία της ταινίας του 1978 τιμήθηκε με Όσκαρ το 1979.
Ακολούθησαν μεγάλες παραγωγές του αμερικανικού κινηματογράφου, ανάμεσά τους οι «Κράμερ εναντίον Κράμερ», «Η Γαλάζια Λίμνη» και «Η Εκλογή της Σόφι». Ο Αλμένδρος συνέχισε παράλληλα να συνεργάζεται με Ευρωπαίους δημιουργούς, αποδεικνύοντας ότι μπορούσε να κινηθεί ανάμεσα στο Χόλιγουντ και το πιο προσωπικό σινεμά χωρίς να εγκαταλείψει τις αισθητικές του αρχές.
Η προσωπική του ιστορία, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη φωτογραφία. Ο Αλμένδρος ήταν ομοφυλόφιλος και γνώριζε από κοντά το κλίμα πολιτικής καταστολής και ομοφοβίας στην Κούβα του Κάστρο. Το 1984 συνσκηνοθέτησε με τον Ορλάντο Χιμένες Λεάλ το ντοκιμαντέρ «Improper Conduct», συγκεντρώνοντας μαρτυρίες ανθρώπων που είχαν υποστεί διώξεις λόγω της σεξουαλικότητας ή των πολιτικών τους πεποιθήσεων. Η ταινία κατέγραψε, μεταξύ άλλων, την ιστορία των στρατοπέδων καταναγκαστικής εργασίας όπου είχαν οδηγηθεί ομοφυλόφιλοι, διαφωνούντες και άλλοι πολίτες που δεν ανταποκρίνονταν στα πρότυπα του καθεστώτος.
Ανάμεσα στους ανθρώπους που είχαν μιλήσει στο συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ ήταν και ο εξόριστος Κουβανός συγγραφέας Ρεϊνάλντο Αρένας. Εδώ βρίσκεται μια αξιοσημείωτη σύνδεση με τον Χαβιέρ Μπαρδέμ: το 2000 ο Ισπανός ηθοποιός υποδύθηκε τον Αρένας στην ταινία «Πριν πέσει η νύχτα» του Τζούλιαν Σνάμπελ, κερδίζοντας την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ. Είκοσι έξι χρόνια αργότερα, επιστρέφει σε αυτή τη σκοτεινή πλευρά της κουβανικής ιστορίας, αυτή τη φορά ως αφηγητής της ζωής του κινηματογραφιστή που είχε καταγράψει τη μαρτυρία του συγγραφέα.
Ο Αλμένδρος συνέχισε να ασχολείται με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κούβα και στο ντοκιμαντέρ «Nadie escuchaba» του 1987, προτού πεθάνει στη Νέα Υόρκη το 1992, σε ηλικία 61 ετών.
Ο Μπαγιόνα, μιλώντας για τη νέα παραγωγή, περιγράφει τον Αλμένδρος ως έναν δημιουργό που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το κινηματογραφικό φως, αλλά και ως έναν άνθρωπο με μεγάλο προσωπικό θάρρος, αφοσιωμένο στην υπεράσπιση των πολιτικών και ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων. Από την πλευρά του, ο Μπουζερό υπογραμμίζει τη συνάντηση πολιτικής, κινηματογράφου και ταυτότητας στη ζωή ενός καλλιτέχνη που υπερασπίστηκε τις πεποιθήσεις του με την κάμερα.
Το «Néstor» φιλοδοξεί να φωτίσει και τις δύο πλευρές αυτής της διαδρομής: τον άνθρωπο που άλλαξε την εικόνα του σύγχρονου κινηματογράφου και τον δημιουργό που χρησιμοποίησε την εικόνα για να καταγράψει όσα η εξουσία επιδίωκε να κρατήσει αθέατα. Η ημερομηνία κυκλοφορίας του ντοκιμαντέρ δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.
Με στοιχεία από Deadline, Filmoteca de Catalunya
