Η Axel Springer, ο γερμανικός εκδοτικός όμιλος στον οποίο ανήκουν μεταξύ άλλων το Politico, το Business Insider και η Bild, ανακοίνωσε ότι θα απονείμει το βραβείο της για το 2026 στον Πίτερ Τιλ, έναν από τους πιο ισχυρούς και αμφιλεγόμενους ανθρώπους της Silicon Valley.
Ο συνιδρυτής της PayPal και της Palantir, πρώτος μεγάλος εξωτερικός επενδυτής του Facebook και βασική μορφή του τεχνολογικού καπιταλισμού των τελευταίων δεκαετιών, θα τιμηθεί στις 24 Σεπτεμβρίου στο Βερολίνο. Η Axel Springer τον παρουσιάζει ως επιχειρηματία και επενδυτή που δεν ίδρυσε απλώς εταιρείες, αλλά συνέβαλε στον καθορισμό της ίδιας της κατεύθυνσης της τεχνολογικής ανάπτυξης.
Η ανακοίνωση, όμως, δεν μένει μόνο στα επιχειρηματικά του επιτεύγματα. Ο όμιλος έσπευσε να υπερασπιστεί προκαταβολικά την επιλογή του, σημειώνοντας ότι ο Τιλ έχει δεχθεί επιθέσεις για τις απόψεις του και ότι η Axel Springer υπερασπίζεται την ελευθερία του λόγου και την κουλτούρα του ανοιχτού διαλόγου. Η διατύπωση δείχνει ότι ο ίδιος ο όμιλος γνωρίζει πόσο φορτισμένη είναι η απόφαση να τιμήσει έναν άνθρωπο που για πολλούς στα μίντια παραμένει συνδεδεμένος με την πτώση του Gawker.
Η επιλογή προκάλεσε ήδη αντιδράσεις στη Γερμανία. Ο Γερμανικός Σύνδεσμος Δημοσιογράφων επέκρινε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι δεν συμβιβάζεται με τις αξίες που επικαλείται ο ίδιος ο όμιλος Springer. Ο πρόεδρός του, Μίκα Μπόιστερ, χαρακτήρισε τον Τιλ εμβληματική μορφή των τεχνοφασιστικών ρευμάτων στις ΗΠΑ, κατηγορώντας τον ότι περιφρονεί τους δημοκρατικούς κανόνες και την κοινωνική οικονομία της αγοράς.
Το 2016 αποκαλύφθηκε ότι ο Τιλ είχε χρηματοδοτήσει κρυφά την αγωγή του Χαλκ Χόγκαν, κατά κόσμον Terry Bollea, εναντίον του Gawker, μετά τη δημοσίευση αποσπάσματος από σεξουαλικό βίντεο του πρώην παλαιστή χωρίς τη συγκατάθεσή του. Ο Χόγκαν κέρδισε αποζημίωση 140 εκατ. δολαρίων, σε μια υπόθεση που οδήγησε το Gawker Media σε πτώχευση και πώληση των περιουσιακών του στοιχείων.
Το στοιχείο που έκανε την υπόθεση ιστορική για τη δημοσιογραφία δεν ήταν μόνο η σύγκρουση ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και την ελευθερία του Τύπου. Ήταν και το γεγονός ότι ο πραγματικός χρηματοδότης της πολυδάπανης δικαστικής μάχης παρέμεινε αρχικά κρυφός. Ο Τιλ είχε δική του μακρόχρονη σύγκρουση με το Gawker, το οποίο το 2007 είχε δημοσιεύσει άρθρο που αποκάλυπτε ότι είναι γκέι. Ο ίδιος αργότερα υποστήριξε ότι η στήριξη στην αγωγή δεν αφορούσε την εκδίκηση, αλλά την αποτροπή μιας δημοσιογραφικής κουλτούρας που, κατά την άποψή του, κατέστρεφε ζωές χωρίς δημόσιο συμφέρον.
Εδώ βρίσκεται και η δυσκολία του θέματος. Το Gawker είχε δημοσιεύσει υλικό που παραβίαζε σοβαρά την ιδιωτικότητα του Χόγκαν, και το δικαστήριο έκρινε υπέρ του. Ταυτόχρονα, η μυστική χρηματοδότηση μιας αγωγής από έναν δισεκατομμυριούχο με προηγούμενη προσωπική σύγκρουση με το μέσο άνοιξε ένα άλλο, εξίσου κρίσιμο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν οι πολύ πλούσιοι μπορούν να πολεμούν δημοσιογραφικούς οργανισμούς μέσα από τρίτους, χωρίς να εμφανίζονται οι ίδιοι στο προσκήνιο;
Η απονομή του βραβείου από την Axel Springer κάνει αυτή τη μνήμη ξανά επίκαιρη. Δεν πρόκειται απλώς για έναν ακόμη τεχνολογικό επενδυτή που τιμάται για την επιχειρηματική του επιρροή. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που ενσαρκώνει ταυτόχρονα την ισχύ της Silicon Valley, την ακραία πίστη στην τεχνολογική αγορά, τη σύγκρουση γύρω από την ιδιωτικότητα, την queer ιστορία ενός βίαιου outing, αλλά και τον φόβο των μίντια απέναντι σε μια νέα μορφή δικαστικού πολέμου από ανθρώπους με σχεδόν απεριόριστους πόρους.
Η Axel Springer επιμένει ότι το βραβείο είναι μια ευκαιρία για δημοσιογραφική περιέργεια, κριτική εμπλοκή και ανοιχτή συζήτηση με ανθρώπους μεγάλης επιρροής. Στην τελετή θα μιλήσει η Bari Weiss, αρχισυντάκτρια του CBS News, ενώ ο Max Levchin, συνιδρυτής της PayPal, θα συνομιλήσει με τον Τιλ για τα πρώτα χρόνια της Silicon Valley.
Η επιλογή, όμως, είναι ήδη πολιτική εικόνα. Ένας από τους ισχυρότερους εκδοτικούς ομίλους της Ευρώπης, ιδιοκτήτης μεγάλων δημοσιογραφικών brands, τιμά έναν δισεκατομμυριούχο που απέκτησε ιστορική θέση στη μνήμη των μίντια όχι μόνο επειδή επένδυσε στο μέλλον της τεχνολογίας, αλλά επειδή χρησιμοποίησε την περιουσία του για να στηρίξει κρυφά μια δικαστική υπόθεση που κατέστρεψε οικονομικά ένα μέσο.
Σε μια εποχή όπου η «ελευθερία του λόγου» έχει γίνει αγαπημένο σύνθημα τεχνολογικών δισεκατομμυριούχων, πλατφορμών και εκδοτικών ομίλων, η βράβευση του Πίτερ Τιλ από την Axel Springer δείχνει πόσο επικίνδυνα ελαστική μπορεί να γίνει η έννοια. Ελευθερία του λόγου για ποιον; Για τα μέσα που ελέγχουν την εξουσία; Για τους ανθρώπους που ζητούν προστασία της ιδιωτικότητάς τους; Ή για τους υπερπλούσιους που μπορούν να μετατρέψουν μια προσωπική σύγκρουση με τον Τύπο σε δικαστικό γεγονός ικανό να οδηγήσει ένα ολόκληρο μέσο σε οικονομική καταστροφή;
με στοιχεία από Axel Springer, Süddeutsche Zeitung
