Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν το πρόγραμμα στρατιωτικής βοήθειας ύψους 6,6 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, το οποίο παρέμενε «παγωμένο» από την άνοιξη του 2023, όταν το βέτο της Ουγγαρίας παρέλυσε την πρωτοβουλία.
Η συμφωνία σε πολιτικό επίπεδο επιτεύχθηκε την Παρασκευή, κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Πολιτικής και Ασφάλειας στις Βρυξέλλες.
«Αυτά είναι ευχάριστα νέα για την Ουκρανία και δυσάρεστα για τη Ρωσία», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, ανακοινώνοντας την εξέλιξη.
«Με τις υβριδικές επιθέσεις της, η Μόσχα επιχειρεί να εκφοβίσει την Ευρώπη ώστε να περιορίσει τη στήριξή της προς την Ουκρανία. Η Ευρώπη, όμως, κάνει το ακριβώς αντίθετο».
Το βέτο της Ουγγαρίας που παρακάμφθηκε
Το λεγόμενο Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Ειρήνη (EPF) σχεδιάστηκε για να αποζημιώνει εν μέρει τα κράτη-μέλη για τα όπλα και τα πυρομαχικά που προσφέρουν στην Ουκρανία.
Στα πρώτα χρόνια του πολέμου, το EPF θεωρούνταν ένας από τους κεντρικούς πυλώνες βοήθειας του μπλοκ και ενισχυόταν τακτικά με νέους πόρους. Ωστόσο, τον Μάιο του 2023, η Ουγγαρία, υπό τον τότε πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, ασκώντας βέτο, μπλόκαρε πλήρως το πρόγραμμα.
Η Βουδαπέστη διαμαρτυρόταν για την απόφαση του Κιέβου να συμπεριλάβει την OTP Bank, τη μεγαλύτερη εμπορική τράπεζα της Ουγγαρίας, στη λίστα με τους «διεθνείς χορηγούς πολέμου». Η συγκεκριμένη λίστα καταργήθηκε το 2024 μετά από πιέσεις των δυτικών συμμάχων.
Παρ’ όλα αυτά, η Ουγγαρία διατήρησε το βέτο της, προκαλώντας την οργή των υπόλοιπων ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Με τον καιρό, το EPF πέρασε σε δεύτερο πλάνο, καθώς οι Βρυξέλλες συγκροτούσαν νέα προγράμματα βοήθειας.
Η φυγή του Ορμπάν άνοιξε το δρόμο
Το πρόβλημα ξεπεράστηκε φέτος, όταν ο Όρμπαν έχασε τις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου και στην εξουσία ανήλθε ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ. Έκτοτε, τα κράτη-μέλη διαπραγματεύονταν τους όρους για την αποδέσμευση των 6,6 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με την Κάλλας, η συμφωνία της Παρασκευής χωρίζει το κονδύλι σε τρεις άξονες:
- 4,7 δισ. ευρώ για αποζημιώσεις
- 1 δισ. ευρώ για κοινές προμήθειες στρατιωτικού εξοπλισμού
- 900 εκατ. ευρώ για την ευρωπαϊκή αποστολή εκπαίδευσης των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων
Ορισμένες χώρες θα μεταφέρουν το μερίδιό τους από τα 4,7 δισ. ευρώ των αποζημιώσεων απευθείας στην Ουκρανία, δήλωσε η Κάλλας, χωρίς να τις κατονομάσει.
Για να εκταμιευθούν τα χρήματα, εκκρεμεί η υιοθέτηση ορισμένων νομοθετικών πράξεων.
Τα νέα αυτά έρχονται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την Ουκρανία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με έλλειμμα 23,67 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Άμυνας.
Με πληροφορίες από Euronews
