Ο άνισος αντίκτυπος της κλιματικής κρίσης στους φτωχότερους πληθυσμούς του κόσμου έχει επισημανθεί από νέα έρευνα, η οποία διαπιστώνει ότι οι τροπικές περιοχές θα είναι από τις τελευταίες που θα αποκομίσουν οφέλη, εάν η παγκόσμια κοινότητα μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στο καθαρό μηδέν.
Οι θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί σημαντικά περισσότερο στις τροπικές περιοχές σε σχέση με τα ιστορικά επίπεδα, σε σύγκριση με τα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, συμπεριλαμβανομένων των πλουσιότερων χωρών της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής.
Μια ομάδα Αυστραλών κλιματολόγων διαπίστωσε ότι αυτή η ανισότητα δεν θα αντιστραφεί ακόμη και αν οι παγκόσμιες εκπομπές φτάσουν στο μηδέν – ο σιωπηρός στόχος της ιστορικής Συμφωνίας του Παρισιού του 2015 – και ότι θα χρειαστούν «πολλές δεκαετίες για να αρχίσει να αντιστρέφεται» η κατάσταση, ακόμη και αν το διοξείδιο του άνθρακα απομακρυνθεί από την ατμόσφαιρα στο πλαίσιο ενός σχεδίου «καθαρών αρνητικών εκπομπών».
Η έρευνα συνέπεσε με τη δημοσίευση έκθεσης από την Υπηρεσία Προσφύγων του ΟΗΕ, η οποία καταδεικνύει πώς η κλιματική κρίση αυξάνει τον κίνδυνο να καταστούν οι άνθρωποι απάτριδες.
Ο αντίκτυπος στις τροπικές περιοχές
Η μελέτη για την κλιματική ανισότητα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Research Letters, διεξήχθη υπό την καθοδήγηση του Δρ Άντριου Κινγκ και των συνεργατών του στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης. Εξέτασαν τρεις σειρές πειραμάτων υπολογιστικής μοντελοποίησης των πιθανών μεταβολών της θερμοκρασίας σε περίπτωση που οι παγκόσμιες εκπομπές φτάσουν στο καθαρό μηδέν και συνδύασαν τα αποτελέσματα με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν των χωρών.
«Αν ακολουθήσουμε μια πορεία που πλησιάζει το “καθαρό μηδέν”, τότε η ανισότητα που παρατηρούμε στη σημερινή αύξηση της θερμοκρασίας θα συνεχιστεί επ’ αόριστον», δήλωσε ο Κινγκ. «Οι πλουσιότερες χώρες, που έχουν συμβάλει περισσότερο στο πρόβλημα, δεν είναι αυτές που εκτίθενται περισσότερο, ακόμη και μετά την επίτευξη του “καθαρού μηδέν”. Οι περιοχές που δεν έχουν προκαλέσει την αύξηση της θερμοκρασίας είναι αυτές που υφίστανται τη μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας».
Ο Κινγκ ανέφερε ότι η τύχη των φτωχότερων περιοχών του πλανήτη, οι οποίες τείνουν να συγκεντρώνονται πιο κοντά στον ισημερινό, θα εξαρτηθεί από το πόσα αέρια του θερμοκηπίου θα έχουν απελευθερωθεί πριν ο κόσμος φτάσει στο «καθαρό μηδέν».
«Ακόμη και όταν φτάσουμε στο «καθαρό μηδέν», θα έχουμε ήδη εκπέμψει μια τεράστια ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της θα συνεχίσουν να υφίστανται για αιώνες. Δεν μπορούμε να αντιστρέψουμε εύκολα όλη αυτή τη ζημιά», είπε. «Η ταχύτερη επίτευξη του καθαρού μηδέν σημαίνει ότι είναι λιγότερο πιθανό να αντιμετωπίσουμε αυτή τη μακροπρόθεσμη αύξηση της θερμοκρασίας μετά το καθαρό μηδέν. Πρέπει να φτάσουμε στο καθαρό μηδέν νωρίτερα για να περιορίσουμε αυτή την ανισότητα».
Ο Κινγκ ανέφερε ότι τα τροπικά οικοσυστήματα, όπως ορισμένοι κοραλλιογενείς ύφαλοι, έχουν εξελιχθεί κυρίως για να επιβιώνουν σε στενότερο εύρος θερμοκρασιών σε σύγκριση με τα οικοσυστήματα σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη και θα συνεχίσουν να επηρεάζονται σοβαρά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, καθώς ο κόσμος μειώνει τις εκπομπές.
Η ανιθαγένεια
Μια ξεχωριστή έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στους απάτριδες, η οποία ανατέθηκε από την Υπηρεσία Προσφύγων του ΟΗΕ και δημοσιεύθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Peter McMullin, κάλεσε τα έθνη να υποστηρίξουν «τη συνέχεια της κρατικής υπόστασης» για χώρες που αντιμετωπίζουν ακραίες κλιματικές καταστροφές. Σύμφωνα με την έκθεση, μεταξύ των χωρών που διατρέχουν κίνδυνο περιλαμβάνονται τα νησιά του Ειρηνικού που χάνουν έδαφος λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Η Υπηρεσία εκτιμά ότι περίπου 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι είναι απάτριδες, αλλά παραδέχεται ότι ο αριθμός αυτός είναι πιθανώς πολύ μεγαλύτερος, καθώς οι απάτριδες είναι «αόρατοι στις επίσημες στατιστικές».
Σύμφωνα με την έκθεση, η κλιματική κρίση ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των απάτριδων λόγω εκτοπισμού μετά από καταστροφές που οφείλονται στο κλίμα, όπως πυρκαγιές, πλημμύρες και άνοδος της στάθμης της θάλασσας.
Η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης Ράντα Γκόβιλ, συν-συγγραφέας της έκθεσης, δήλωσε ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των περιοχών που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή και της ανιθαγένειας.
Η έκθεση συνιστά να παρασχεθεί βοήθεια στις χώρες για την ψηφιοποίηση των μητρώων ιθαγένειας, καθώς και να ληφθούν μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η χορήγηση ιθαγένειας στα παιδιά που μένουν χωρίς γονείς μετά από μια καταστροφή.
Αναφέρει επίσης ότι οι κίνδυνοι για τα παιδιά αυξάνονται εάν στις μητέρες δεν παρέχονται τα ίδια δικαιώματα με τους πατέρες όσον αφορά τη μεταβίβαση της δικής τους ιθαγένειας στα παιδιά τους.
«Οι συστάσεις που έχουμε διατυπώσει είναι απολύτως εφικτές», δήλωσε η Γκόβιλ. «Μπορούν να αποτρέψουν αυτόν τον κίνδυνο της ανιθαγένειας και να προλάβουν αυτό το πρόβλημα».
Με πληροφορίες από Guardian
