Ο πόλεμος με το Ιράν απορροφά ολοένα καιο περισσότερους αμερικανικούς στρατιωτικούς πόρους, αναγκάζοντας το Πεντάγωνο να περιορίσει την παρουσία του στην Ασία και την Ευρώπη. Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία σε συμμάχους των ΗΠΑ για το κατά πόσον η Ουάσινγκτον μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε μια νέα κρίση σε άλλο μέτωπο.
Για να ενισχύσει τις δυνάμεις του στη Μέση Ανατολή, το Πεντάγωνο έχει μεταφέρει κρίσιμα συστήματα αεράμυνας και το τελευταίο αμερικανικό αεροπλανοφόρο που παρέμενε στον Ειρηνικό. Παράλληλα, έχει περιορίσει σημαντικά τις ναυτικές περιπολίες στη Νότια Σινική Θάλασσα, μέσω των οποίων οι ΗΠΑ επιχειρούν να αμφισβητήσουν τις κινεζικές εδαφικές διεκδικήσεις, ενώ έχουν μειωθεί και οι αποστολές μαχητικών στην Ευρώπη για την ενίσχυση των ανατολικών συνόρων του ΝΑΤΟ απέναντι στη Ρωσία.
Πέντε πρώην αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας και ένα πρόσωπο με γνώση του σχεδιασμού του Πενταγώνου δήλωσαν στο Politico ότι η αισθητά μικρότερη αμερικανική παρουσία στις δύο περιοχές έχει αρχίσει να δημιουργεί αμφιβολίες για την αξιοπιστία της αμερικανικής αποτροπής.
«Το προφανές ερώτημα, που κανείς δεν φαίνεται να θέλει να θέσει επίμονα στην κυβέρνηση, είναι αν εξακολουθούμε να διαθέτουμε αξιόπιστη αποτροπή», είπε ένας από τους πρώην αξιωματούχους. «Με τους πόρους που υπάρχουν αυτή τη στιγμή, το κενό είναι αρκετά μεγάλο».
Οι ανησυχίες εντείνονται και από τη μείωση των αμερικανικών αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων και άλλων κρίσιμων πυρομαχικών, την ώρα που η Ουάσιγκτον δεν έχει καταφέρει να οδηγήσει τον πόλεμο με το Ιράν σε γρήγορη κατάληξη.
«Υπάρχει πραγματική διάβρωση της εμπιστοσύνης», είπε δεύτερος πρώην αξιωματούχος.
Η Ασία αισθάνεται πρώτη το κενό
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν πάντως να διαθέτουν μεγάλη στρατιωτική δύναμη στη Μέση Ανατολή. Περισσότεροι από 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες, περίπου δώδεκα πολεμικά πλοία και εκατοντάδες αεροσκάφη βρίσκονται στην περιοχή και μπορούν να επανέλθουν σε επιχειρήσεις, αν το αποφασίσει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Το κόστος αυτής της συγκέντρωσης δυνάμεων γίνεται περισσότερο αισθητό στην Ασία.
Σύμμαχοι από την Αυστραλία έως την Ταϊβάν ανησυχούν ότι, αν ξεσπάσει κρίση στην περιοχή, μπορεί να μην υπάρχουν αρκετά αμερικανικά πυρομαχικά διαθέσιμα. Οι φόβοι αυτοί ενισχύονται από τη συνεχή κινεζική στρατιωτική δραστηριότητα γύρω από την Ταϊβάν τους τελευταίους μήνες.
Ο στρατηγός Ξαβιέ Μπράνσον, διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην Κορέα, είπε τον Απρίλιο στη Γερουσία ότι το Πεντάγωνο είχε ήδη μεταφέρει πυρομαχικά από την κορεατική χερσόνησο για τις ανάγκες του πολέμου με το Ιράν. Διευκρίνισε πάντως ότι το βασικό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας THAAD παρέμενε στη θέση του.
«Υπάρχει βαθιά ανησυχία», δήλωσε αξιωματούχος στην περιοχή του Ειρηνικού. «Προσωπικά θεωρώ σοκαριστική την έλλειψη αίσθησης επείγοντος».
Ο Μπράιαν Κλαρκ, πρώην αξιωματικός του αμερικανικού Ναυτικού και σήμερα αναλυτής στο συντηρητικό Hudson Institute, εκτιμά ότι οι μικρότερες χώρες της Ασίας είναι εκείνες που θα αισθανθούν περισσότερο την απουσία των ΗΠΑ.
«Το να μην υπάρχει εκεί αμερικανικό αεροπλανοφόρο ενώ υπάρχει κινεζικό δεν βοηθά καθόλου τη θέση μας», είπε.
Η πίεση στο αμερικανικό Ναυτικό
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει επιβαρύνει ιδιαίτερα και το αμερικανικό Ναυτικό.
Τα αεροπλανοφόρα USS Gerald Ford και USS Abraham Lincoln επιστρέφουν από εξαιρετικά παρατεταμένες αποστολές και χρειάζονται εργασίες συντήρησης. Την ίδια ώρα, το USS Theodore Roosevelt αναμένεται να αναχωρήσει από το Σαν Ντιέγκο μέσα στις επόμενες εβδομάδες για αποστολή που θα διαρκέσει περισσότερο από τους συνηθισμένους επτά μήνες.
Ο αρχηγός του αμερικανικού Ναυτικού, ναύαρχος Ντάριλ Κοντλ, παραδέχθηκε ότι δεν επιθυμεί τέτοιες παρατάσεις.
«Συνήθως δεν είμαι υπέρ των παρατάσεων», είπε αυτή την εβδομάδα. «Αλλά και ο εχθρός έχει λόγο στο τι θα συμβεί».
Ακόμη και στη Μέση Ανατολή, όπου έχει συγκεντρωθεί μεγάλο μέρος της αμερικανικής ισχύος, τα πολεμικά πλοία αντιμετωπίζουν περιορισμούς.
Για να παραμένουν εκτός εμβέλειας των ιρανικών όπλων, αναγκάζονται να ανεφοδιάζονται πολύ μακρύτερα από τις ακτές του Ιράν. Σύμφωνα με πρόσωπο που βρίσκεται κοντά στο Πεντάγωνο, μέρος του ανεφοδιασμού γίνεται από τη βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Η ίδια πηγή προειδοποίησε ότι σε μια σύγκρουση με την Κίνα το πρόβλημα θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο, καθώς το Πεκίνο διαθέτει επαρκές απόθεμα βαλλιστικών πυραύλων για να πλήττει επανειλημμένα αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
ΗΠΑ: Μικρότερη παρουσία και στην Ευρώπη
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στον Ειρηνικό.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε τον Ιούνιο εξάμηνη επανεξέταση της παρουσίας των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, ενώ έχει απομακρύνει ανώτατους αξιωματικούς που είχαν κεντρικό ρόλο στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας.
Μεταξύ αυτών ήταν ο στρατηγός Κρίστοφερ Ντόναχιου, διοικητής των αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων σε Ευρώπη και Αφρική, ο οποίος απομακρύνθηκε τον Ιούλιο. Είχε συμβάλει στη συνεργασία του στρατού με εταιρείες τεχνολογίας για την ανάπτυξη προγραμμάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, ο νέος προσωρινός αρχηγός του αμερικανικού στρατού, στρατηγός Κρίστοφερ ΛαΝιβ, σταμάτησε πρόσφατα κοινό πρόγραμμα εκπαίδευσης αμερικανικών και ουκρανικών δυνάμεων στον πόλεμο με drones.
«Είμαστε έτοιμοι να χάσουμε τεράστιο όγκο γνώσης για το πώς διεξάγονται σήμερα οι μεγάλοι πόλεμοι, από ανθρώπους που πολεμούν πραγματικά σε αυτούς», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
Οι σύμμαχοι ανησυχούν και για την πολιτική Τραμπ
Η αβεβαιότητα δεν αφορά μόνο τα όπλα και τα στρατεύματα. Συνδέεται και με τον τρόπο που η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει παραδοσιακούς συμμάχους και αντιπάλους των ΗΠΑ.
Η Ουάσιγκτον έχει συγκρουστεί δημόσια με τον Καναδά και έχει ακυρώσει στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα. Παράλληλα, πρώην αξιωματούχοι θεωρούν ότι ο Τραμπ επιδιώκει πιο συναινετικές σχέσεις με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Κιμ Γιονγκ Ουν.
Για ορισμένους συμμάχους στην Ασία, αυτό αυξάνει τον φόβο ότι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με μια κρίση έχοντας λιγότερη αμερικανική στήριξη.
«Το εμφανές ενδιαφέρον του προέδρου για συνεννόηση με την Κίνα δημιουργεί συνθήκες που αυξάνουν την ευαλωτότητα των συμμάχων», είπε δεύτερος πρώην αξιωματούχος.
Την ίδια ώρα, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιέλθει σε αδιέξοδο, ο Λευκός Οίκος στρέφεται περισσότερο στην οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Η στροφή από τις αεροπορικές επιδρομές στις κυρώσεις, με κεντρικό ρόλο του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, έχει γίνει δεκτή θετικά από το Πεντάγωνο, σύμφωνα με πρόσωπο με γνώση του σχεδιασμού, καθώς δεν έχει βρεθεί σαφής τρόπος για να τερματιστεί ο πόλεμος.
«Είναι δύσκολο να βγεις από έναν πόλεμο, όσο εύκολο κι αν ήταν να μπεις σε αυτόν», είπε η ίδια πηγή.
«Οι ΗΠΑ είναι αναξιόπιστες, η Κίνα είναι συγκεντρωμένη»
Το Πεντάγωνο απορρίπτει πάντως ότι η στρατιωτική αξιοπιστία των ΗΠΑ έχει πληγεί. Ο εκπρόσωπός του, Σον Πάρνελ, δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός παραμένει «η ισχυρότερη πολεμική δύναμη στον κόσμο» και διαθέτει επαρκή αποθέματα για να προστατεύσει τους πολίτες και τα συμφέροντα της χώρας.
Ανάλογη ήταν και η θέση του Λευκού Οίκου, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να πετύχουν οποιονδήποτε στόχο θέσει ο πρόεδρος.
Οι πρώην αξιωματούχοι που μίλησαν στο Politico υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι το σοβαρότερο πρόβλημα είναι η εικόνα που διαμορφώνεται μεταξύ των συμμάχων.
«Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι όσα λέγονται ιδιωτικά, πίσω από κλειστές πόρτες», είπε ένας από αυτούς. «Ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αναξιόπιστες, ότι δεν είναι συγκεντρωμένες, ενώ η Κίνα είναι. Αυτή η εικόνα υπάρχει ήδη και δεν πρόκειται να εξαφανιστεί».
Με πληροφορίες από Politico
