Το αρχείο του Νίκου Καββαδία (1910–1975) περνά στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), έπειτα από δωρεά του μοναδικού κληρονόμου του ποιητή, Φίλιππου Χατζόπουλου. Πρόκειται για ένα σημαντικό αρχειακό σύνολο, το οποίο συγκεντρώνει χιλιάδες τεκμήρια για τη ζωή και το έργο του, αλλά και για την επίδρασή του στη λογοτεχνία και τις τέχνες.
Η Κεντρική Υπηρεσία των ΓΑΚ αναλαμβάνει την καταλογογράφηση, την τεκμηρίωση, τη συντήρηση, τη φύλαξη και την ψηφιοποίηση του υλικού, με στόχο να γίνει προσβάσιμο στο κοινό και στους ερευνητές μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων εργασιών. Σύμφωνα με τους όρους της δωρεάς, το αρχείο θα παραμείνει ενιαίο, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα να εμπλουτιστεί με νέα τεκμήρια.
Η διατήρηση του αρχείου έγινε δυνατή χάρη στη φροντίδα της αδελφής του ποιητή, Τζένιας Καββαδία, και στη συνέχεια της ανιψιάς του, Έλγκας Καββαδία, και του γιου της, Φίλιππου Χατζόπουλου. Έτσι, περισσότερο από μισό αιώνα μετά τον θάνατο του ποιητή, το πολύτιμο υλικό περνά σε έναν δημόσιο φορέα, με αποστολή τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την υποστήριξη της έρευνας.
Σύμβουλος του Αρχείου Καββαδία ορίζεται ο μελετητής και βιογράφος του ποιητή Μιχάλης Γελασάκης, ο οποίος θα συνδράμει στην τεκμηρίωση και την ανάδειξή του. Στην ολοκλήρωση της διαδικασίας συνέβαλε επίσης η ΚΑΡΤΕΡΙΑ ΑΜΚΕ, μέσω χορηγίας που κάλυψε συμβουλευτικές υπηρεσίες, καθώς και τις εργασίες συσκευασίας και μεταφοράς του αρχείου.
Τι περιλαμβάνει το Αρχείο Καββαδία
Το αρχειακό υλικό εκτείνεται χρονικά από τα μέσα του 19ου αιώνα, με οικογενειακά κειμήλια, έως τον θάνατο του ποιητή, στις 10 Φεβρουαρίου 1975. Παράλληλα, περιλαμβάνει τεκμήρια σχετικά με την πρόσληψη του έργου του, αλλά και δημιουργίες που εμπνεύστηκαν από τη ζωή και την ποίησή του.
Το σύνολο φυλάσσεται σε 45 αρχειακά κουτιά και περιλαμβάνει εκατοντάδες χειρόγραφα του ίδιου του Καββαδία, μεταξύ των οποίων ποιήματα και πεζά, γνωστά αλλά και άγνωστα στο ευρύ κοινό. Στο αρχείο εντοπίζονται, επίσης, χειρόγραφα άλλων σημαντικών δημιουργών, όπως ο Κ.Π. Καβάφης, ο Τέλλος Άγρας, ο Μήτσος Παπανικολάου, η Μυρτιώτισσα και ο Ναπολέων Λαπαθιώτης. Ανάμεσα στα ιδιαίτερα τεκμήρια βρίσκεται και η καλλιτεχνική ταυτότητα του Γιάννη Τσαρούχη.
Σημαντικό μέρος του υλικού αποτελεί η αλληλογραφία του ποιητή με την οικογένειά του, καθώς και με περίπου 180 ακόμη αποστολείς. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται ο Γιώργος Σεφέρης, ο Στρατής Τσίρκας, ο Μ. Καραγάτσης, ο Νίκος και η Ελένη Καζαντζάκη, ο Δημήτρης Χορν, ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο Άγγελος Σικελιανός, η Μέλπω Αξιώτη, ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος.
Ξεχωριστή θέση έχει και η συλλογή φωτογραφιών, η οποία αριθμεί εκατοντάδες εικόνες, πολλές από τις οποίες δεν έχουν δημοσιευθεί έως σήμερα. Οι φωτογραφίες αποτυπώνουν διαφορετικές περιόδους της ζωής του, από τα παιδικά του χρόνια και έπειτα. Στο αρχείο περιλαμβάνονται ακόμη έργα γνωστών ζωγράφων, χαρακτών και γλυπτών.
Το υλικό συμπληρώνουν τα ναυτικά βιβλία και τα επαγγελματικά έγγραφα του Καββαδία, προσωπικά σημειωματάρια, ατζέντες, αποκόμματα Τύπου, περιοδικά, εφημερίδες, δίσκοι βινυλίου και γραμμοφώνου, καθώς και κασέτες με ηχογραφήσεις του.
Στα τεκμήρια περιλαμβάνονται, τέλος, προσωπικά αντικείμενα του ποιητή, όπως εξαρτήματα ασυρμάτου, κιάλια, ξυριστική μηχανή, ναυτικό καπέλο, βαλίτσες, μεταλλικός φοριαμός, λυχνίες και αναμνηστικά. Στο σύνολο προστίθενται διάφορα έπιπλα, μεταξύ των οποίων και το γραφείο του. Τα αντικείμενα αυτά πρόκειται να εκτεθούν σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στην Κεντρική Υπηρεσία των ΓΑΚ.
