Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προειδοποίησε σήμερα, στο πρώτο του γραπτό μήνυμα μετά την κηδεία του πατέρα και προκατόχου του, Αλί Χαμενεΐ, ότι η «εκδίκηση» για τον θάνατό του από τις ισραηλινοαμερικανικές επιθέσεις είναι «αναπόφευκτη».
Στο μήνυμα, που μεταδόθηκε από ιρανικά μέσα, ο Χαμενεΐ ανέφερε ότι η εκδίκηση αποτελεί απαίτηση του ιρανικού έθνους και θα πραγματοποιηθεί. Ο Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, στην ισραηλινοαμερικανική επίθεση που σηματοδότησε την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον Μάρτιο, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε. Η απουσία του συνεχίζει να τροφοδοτεί ερωτήματα για την κατάσταση της υγείας του και για το πόσο σταθερή είναι η θέση του στην κορυφή της ιρανικής εξουσίας.
Μοτζταμπά Χαμενεΐ: Η απειλή προς τους «υπεύθυνους»
Στη δήλωσή του, ο Χαμενεΐ ευχαρίστησε όσους συμμετείχαν στις τελετές πένθους για τον πατέρα του και δεσμεύτηκε ότι οι υπεύθυνοι για τον θάνατό του «δεν θα έχουν ειρηνικό θάνατο». Όπως ανέφερε, η εκδίκηση δεν εξαρτάται από την παρουσία του ίδιου ή άλλων αξιωματούχων και θα έρθει «σύντομα».
Η προειδοποίηση ήρθε λίγες ώρες μετά τις νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «καταστρέψουν ολοκληρωτικά» το Ιράν αν η Τεχεράνη επιχειρήσει να τον δολοφονήσει.
Ισραηλινές πληροφορίες είχαν μεταφερθεί πρόσφατα στην Ουάσινγκτον για πιθανές απειλές κατά του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, αμερικανικές πηγές ανέφεραν ότι οι τελευταίες εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών δεν δείχνουν νέο, συγκεκριμένο σχέδιο δολοφονίας του Τραμπ, αλλά συνεχιζόμενες συζητήσεις και απειλές από ιρανικούς κύκλους.
Στον αέρα η Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ
Την ίδια ώρα, η Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ, που είχε υπογραφεί τον Ιούνιο με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, βρίσκεται ξανά στον αέρα. Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι δεν θα θεωρεί πλέον τον εαυτό της δεσμευμένο από το κείμενο, εάν η Ουάσινγκτον συνεχίσει να παραβιάζει τις υποχρεώσεις της.
Η συμφωνία είχε στόχο να σταματήσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και να εξασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, η ασφαλής διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Το πέρασμα παραμένει κρίσιμο για τις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να δηλώσει δημόσια ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και ότι τα εμπορικά πλοία δεν θα δεχθούν επιθέσεις. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς αυτή τη διαβεβαίωση δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στις συνομιλίες.
Η πίεση αυξήθηκε μετά τις επιθέσεις σε εμπορικά δεξαμενόπλοια νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, οι οποίες προκάλεσαν νέο κύκλο αμερικανικών και ιρανικών πληγμάτων. Αμερικανικά μέσα μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη χαρακτήρισε τις επιθέσεις «λάθος» σε ιδιωτικές επαφές με την Ουάσινγκτον και απέδωσε την ευθύνη σε σκληροπυρηνική ομάδα που επιχείρησε να υπονομεύσει τις διαπραγματεύσεις.
Παρά την ανταλλαγή πληγμάτων των τελευταίων ημερών, οι δύο πλευρές εμφανίζονται να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των συνομιλιών. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη ζήτησε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις, αλλά πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει το Ιράν πως η εκεχειρία «έχει τελειώσει».
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι τεχνικές συνομιλίες για τα πυρηνικά συνεχίζονται, παρά την ένταση. Η Ουάσινγκτον, σύμφωνα με την ίδια γραμμή, δηλώνει ότι παραμένει ανοιχτή σε λύση, αλλά θέτει ως προϋπόθεση την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η εύθραυστη παύση και οι μεσολαβητές
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τη συμφωνία και ευθύνονται για την κλιμάκωση. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε ότι η χώρα του είναι έτοιμη για «πλήρη άμυνα» αν η Ουάσινγκτον αποχωρήσει από τις δεσμεύσεις της.
Η προσπάθεια επαναφοράς των συνομιλιών περνά πλέον μέσα από περιφερειακούς μεσολαβητές. Το Κατάρ και το Ομάν έχουν εμπλακεί στις επαφές, με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί να βρίσκεται στο Ομάν για συνομιλίες.
Η κατάσταση παραμένει εύθραυστη: τα πλήγματα έχουν προς το παρόν σταματήσει, όμως οι δημόσιες απειλές από την Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον δείχνουν ότι η σύγκρουση μπορεί εύκολα να αναζωπυρωθεί.
Με πληροφορίες από BBC, AFP, Reuters
