Ας το παραδεχτούμε: κάπου στην πορεία η βιωσιμότητα απέκτησε τη δική της διάλεκτο. Κάποιοι μιλούν για ESG, CSRD, double materiality, net zero, due diligence, ταξινομία και καμπύλες απανθρακοποίησης με την ίδια φυσικότητα που κάποτε μιλούσαν για πωλήσεις, προϊόντα ή πελάτες. Το πρόβλημα είναι ότι έξω από αυτό το μικρό οικοσύστημα ειδικών, ο περισσότερος κόσμος δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς λέμε. Και όταν χρειάζεσαι λεξικό για να καταλάβεις μια έννοια που επηρεάζει τη ζωή, την οικονομία και το μέλλον σου, κάτι έχει πάει στραβά.
«Όλος ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι η αύξηση της θερμοκρασίας σε γη και θάλασσα και τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και απειλούν την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων, αλλά και την οικονομία».
Γιατί η κλιματική κρίση δεν είναι τεχνική ορολογία. Είναι πραγματικότητα. Ο κλιματικός κίνδυνος είναι πραγματικός. Με ελάχιστες και συχνά κραυγαλέες εξαιρέσεις, όλος ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι η αύξηση της θερμοκρασίας σε γη και θάλασσα και τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας, και απειλούν την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων, αλλά και την οικονομία. Όμως η κοινωνία, οι επιχειρήσεις και οι πολιτικοί αντιλαμβάνονται συχνά αυτόν τον κίνδυνο με διαφορετικές ταχύτητες.
Οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, οι ακραίοι καύσωνες, η αύξηση του κόστους ενέργειας, η πίεση στις πρώτες ύλες και στις εφοδιαστικές αλυσίδες δεν είναι μόνο θεωρητικές ασκήσεις για επαγγελματίες του sustainability. Είναι η νέα συνθήκη μέσα στην οποία λειτουργεί ο πλανήτης. Κι όμως, για χρόνια, η βιωσιμότητα παρουσιαζόταν είτε ως ηθική υποχρέωση είτε ως ένα εταιρικό πρότζεκτ γεμάτο reports, δείκτες και υποσημειώσεις.
Σήμερα επιστρέφει με πολύ πιο ωμό τρόπο: ως ζήτημα ανθεκτικότητας, ανταγωνιστικότητας και τελικά επιβίωσης. Την ίδια στιγμή, η ίδια η συζήτηση γύρω από τη βιωσιμότητα μοιάζει να βρίσκεται σε κρίση ταυτότητας. Τα τελευταία δύο χρόνια, η Ευρώπη δημιούργησε ένα τεράστιο κύμα κανονισμών και απαιτήσεων γύρω από τις αναφορές βιωσιμότητας.
Για πολλούς οργανισμούς, η πλάστιγγα έγειρε υπερβολικά προς την πολυπλοκότητα. Ξαφνικά, επιχειρήσεις που δεν είχαν ακόμη προλάβει να καταλάβουν τι σημαίνει ESG βρέθηκαν αντιμέτωπες με δεκάδες τεχνικά standards, νέα ακρωνύμια και υποχρεώσεις που συχνά έμοιαζαν ξεκομμένες από την καθημερινότητα.
Και μετά ήρθε το μεγάλο πισωγύρισμα του 2025. Η συζήτηση μετακινήθηκε από το «πώς επιταχύνουμε τη μετάβαση» στο «μήπως το παρακάναμε;».
Σήμερα, στις Βρυξέλλες συζητάμε ταυτόχρονα για απλοποίηση, ανταγωνιστικότητα και απορρύθμιση. Κάποιες εταιρείες ζητούν λιγότερους κανόνες. Άλλες ζητούν σταθερότητα. Πολλές απλώς περιμένουν να δουν πού θα κάτσει η μπίλια. Μέσα σε όλο αυτό, υπάρχει ένας σοβαρός κίνδυνος: να νομίσουμε ότι επειδή η νομοθεσία αλλάζει, εξαφανίζεται και το πρόβλημα. Δεν εξαφανίζεται. Η γεωπολιτική πραγματικότητα το κάνει ακόμη πιο ξεκάθαρο.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κρίση στη Μέση Ανατολή, η αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές, η ενεργειακή ανασφάλεια, ο εμπορικός ανταγωνισμός ΗΠΑ – Κίνας και η μάχη για την τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν έναν κόσμο πολύ πιο ασταθή από αυτόν που γνωρίζαμε πριν από πέντε χρόνια και αυτό αλλάζει πλήρως τον τρόπο που βλέπουμε τη βιωσιμότητα.
Μέχρι πρόσφατα, μια «βιώσιμη επιχείρηση» ήταν κυρίως μια επιχείρηση με χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Σήμερα είναι και μια επιχείρηση που μπορεί να αντέξει κρίσεις, να εξασφαλίσει ενέργεια, να προστατεύσει την εφοδιαστική της αλυσίδα και να λειτουργήσει μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας. Με απλά λόγια: η βιωσιμότητα είναι good business.
«Η βιωσιμότητα δεν χρειάζεται περισσότερο εντυπωσιασμό. Χρειάζεται καλύτερη μετάφραση».
Ο σύγχρονος CEO ίσως μιλά λιγότερο για τη βιωσιμότητα απ’ ό,τι πριν από τρία χρόνια. Όταν όμως το κάνει, τη συνδέει όλο και περισσότερο με πραγματικά επιχειρηματικά ζητήματα: κόστος, πρόσβαση σε κεφάλαια, απαιτήσεις πελατών, ανθρώπινο δυναμικό, ανθεκτικότητα και εμπιστοσύνη.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη πρόκληση της επικοινωνίας. Γιατί αν η βιωσιμότητα παραμείνει μια εσωτερική γλώσσα ειδικών, τότε η κοινωνία θα συνεχίσει να τη βλέπει είτε ως μόδα είτε ως γραφειοκρατία.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο επικοινωνιακό λάθος της εποχής μας: Η βιωσιμότητα δεν χρειάζεται περισσότερο εντυπωσιασμό. Χρειάζεται καλύτερη μετάφραση. Χρειάζεται λιγότερη μεγαλοστομία και περισσότερη καθαρότητα. Λιγότερα buzzwords. Περισσότερες αληθινές εξηγήσεις για το πώς όλα αυτά επηρεάζουν την καθημερινότητα, τις δουλειές μας, τις τιμές, την υγεία, την εργασία και τελικά την ποιότητα ζωής.
«Όχι άλλη μία “εταιρική” συζήτηση για το ESG, αλλά μια προσπάθεια να βρούμε πιο απλές, ανθρώπινες και χρήσιμες λέξεις για να μιλήσουμε για ένα πραγματικό πρόβλημα».
Αυτό ακριβώς προσπαθούμε να υπηρετήσουμε μέσα από την Oμάδα Sustainability Explained της Ένωσης Επαγγελματιών Εταιρικών Υποθέσεων (CAPA): όχι άλλη μία «εταιρική» συζήτηση για το ESG, αλλά μια προσπάθεια να βρούμε πιο απλές, ανθρώπινες και χρήσιμες λέξεις για να μιλήσουμε για ένα πραγματικό πρόβλημα. Να ανοίξουμε μαζί σας μια πιο σαφή, πιο ανθρώπινη και πιο χρήσιμη συζήτηση γύρω από τη βιωσιμότητα.
Γιατί ο ρόλος των Corporate Affairs σήμερα δεν είναι μόνο να επικοινωνούν. Είναι να λειτουργούν ως μεταφραστές ανάμεσα στην corporate πολυπλοκότητα και την πραγματικότητα των ανθρώπων.
Ίσως η πραγματική πρόοδος να ξεκινά τη στιγμή που σταματάς να προσπαθείς να εντυπωσιάσεις και αρχίζεις απλώς να εξηγείς τι πραγματικά συμβαίνει.
* Η Ένωση Επαγγελματιών Εταιρικών Υποθέσεων (CAPA), που ιδρύθηκε το 2025 και αριθμεί ήδη περισσότερα από 150 μέλη, έχει ως στόχο την ενδυνάμωση της φωνής των Εταιρικών Υποθέσεων στην Ελλάδα, με τη βιωσιμότητα να αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του οράματός της.
