Νέα χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ προς τη Γροιλανδία αναμένεται να ανακοινώσει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να ενισχύσουν σημαντικά την οικονομική και γεωπολιτική παρουσία τους στην Αρκτική, στον απόηχο των επανειλημμένων βλέψεων του Ντόναλντ Τραμπ για το στρατηγικής σημασίας νησί.
Το σχέδιο ΕΕ για τη Γροιλανδία
Σύμφωνα με τους Financial Times, η φον ντερ Λάιεν πρόκειται να παρουσιάσει το νέο πακέτο κατά την επίσκεψή της στη Νουούκ την Κυριακή, επικαλούμενοι δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για τον σχεδιασμό. Τα 200 εκατ. ευρώ θα αφορούν τα έτη 2026 και 2027 και θα κατευθυνθούν σε σειρά κρίσιμων τομέων για την οικονομική ανάπτυξη και τις υποδομές της Γροιλανδίας.
Μεταξύ αυτών, βρίσκονται οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα υποθαλάσσια καλώδια, οι δορυφορικές συνδέσεις και τα κέντρα δεδομένων. Μέρος της χρηματοδότησης αναμένεται επίσης να διοχετευθεί στην κυβέρνηση της Γροιλανδίας για την ενίσχυση της διοικητικής της ικανότητας.
Το νέο πακέτο έρχεται να προστεθεί στα 225 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη προβλεφθεί για τη Γροιλανδία στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027. Η Κομισιόν σχεδιάζει, μάλιστα, ακόμη μεγαλύτερη οικονομική στήριξη τα επόμενα χρόνια, καθώς για την περίοδο 2028-2034 έχει προτείνει χρηματοδότηση ύψους 530 εκατ. ευρώ.
Η κίνηση των Βρυξελλών έχει σαφή γεωπολιτική διάσταση. Η Γροιλανδία, αυτόνομο έδαφος εντός του Βασιλείου της Δανίας με πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκων, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του διεθνούς ανταγωνισμού για την Αρκτική. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την επιθυμία οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκτήσουν τον έλεγχο του νησιού, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τη Γροιλανδία, τη Δανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατά την επίσκεψή της, η φον ντερ Λάιεν αναμένεται επίσης να υπογράψει κοινή διακήρυξη για την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας ΕΕ-Γροιλανδίας. Στη Νουούκ θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν και την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν.
Αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία
Οι Βρυξέλλες επιχειρούν έτσι να παρουσιάσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση ως έναν σταθερό και μακροπρόθεσμο εταίρο για τη Γροιλανδία. Όπως έχει δηλώσει ο Ευρωπαίος επίτροπος Διεθνών Εταιρικών Σχέσεων Γιόζεφ Σίκελα, το μέλλον της Αρκτικής ανήκει στους ανθρώπους που ζουν εκεί και όχι σε εκείνον που επιθυμεί να την αγοράσει, μια σαφής αιχμή προς τις αμερικανικές επιδιώξεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κρίσιμες πρώτες ύλες. Η Γροιλανδία διαθέτει 25 από τις 34 πρώτες ύλες που η ΕΕ θεωρεί κρίσιμες για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα τη στρατηγική της σημασία.
Παρά το αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον, οι αρχές στη Γροιλανδία έχουν εκφράσει απογοήτευση για τον αργό ρυθμό των ξένων επενδύσεων. Το υψηλό κόστος, οι δύσκολες υποδομές και οι ακραίες συνθήκες έχουν λειτουργήσει αποτρεπτικά για μεγάλες επενδύσεις, ιδιαίτερα στον εξορυκτικό τομέα.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη ενισχύει και την στρατιωτική παρουσία της στην περιοχή. Χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία έχουν στείλει στρατιωτικό προσωπικό και εξοπλισμό για ασκήσεις στη Γροιλανδία, ενώ η Δανία ενισχύει τις αμυντικές δυνατότητές της στην Αρκτική.
Η Κομισιόν προετοιμάζει παράλληλα νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την Αρκτική, η οποία αναμένεται αργότερα μέσα στο 2026 και θα συνδέει στενότερα τις επενδύσεις με την ασφάλεια, την άμυνα, τις υποδομές και την οικονομική ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών.
Με πληροφορίες από Financial Times
