«Αυτό που θυμάμαι είναι η έκρηξη». Αυτό είναι το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό του Ljubisa Karović όταν ανακαλεί τη στιγμή που παραλίγο να εκτιναχθεί έξω από αεροσκάφος της Ryanair.
Ο εκκωφαντικός ήχος από το σπάσιμο του παραθύρου ήταν αυτός που τον ξύπνησε από τον ύπνο του στη θέση 11F, δίπλα στο παράθυρο, στην πρωινή πτήση της Ryanair από την Ελλάδα προς τη Γερμανία.
«Αυτό που θυμάμαι είναι η έκρηξη», λέει ο Σέρβος επιχειρηματίας σε συνέντευξή του στον Guardian.
Με το κεφάλι του στηριγμένο σε αυχενικό κολάρο και το βλέμμα του χαμένο στο κενό, προσθέτει: «Είναι ο θόρυβος πριν από το χάος, ο θόρυβος που ακούω κάθε φορά που κλείνω τα μάτια μου για να κοιμηθώ».
«Ίσως με έσωσε η ζώνη ασφαλείας»
Ο πόνος εξακολουθεί να τον ταλαιπωρεί, και δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί. Τα εγκαύματα και οι έντονες μελανιές στο δεξί του χέρι, που εκτείνονται μέχρι τη μασχάλη και το στήθος, μαρτυρούν ένα γεγονός που δύσκολα θα ξεχαστεί: ο 61χρονος βρέθηκε με το μισό σώμα του έξω από το παράθυρο του αεροσκάφους, όταν αυτό αποκολλήθηκε κατά τη διάρκεια της πτήσης, υπό συνθήκες που εξακολουθούν να ερευνώνται, και κατάφερε να επιζήσει.
«Είμαι τυχερός», λέει με αξιοσημείωτη ψυχραιμία, καθώς διώχνει μια μύγα στη βεράντα του σπιτιού που έχει νοικιάσει στην Κατερίνη. «Δεν θυμάμαι πολλά και το κεφάλι και ο αυχένας μου εξακολουθούν να πονάνε, αλλά είμαι ζωντανός. Ίσως με έσωσε η ζώνη ασφαλείας, επειδή παρέμεινα δεμένος. Ίσως όμως να ήταν και θέμα μοίρας. Πιστεύω στον Θεό και τον ευχαριστώ κάθε μέρα».
Μόλις 100 ώρες έχουν περάσει από την έξοδό του από το νοσοκομείο. Όπως λέει, το σοκ ήταν τεράστιο, ενώ το γεγονός ότι μπορεί σήμερα να αφηγείται την εμπειρία του είναι από μόνο του ένα μικρό θαύμα.
«Κοίταξε τον θάνατο κατάματα και επέστρεψε»
Ο Έλληνας δικηγόρος του, Βασίλης Τσιάρας, περιγράφει τον πατέρα δύο παιδιών ως «έναν άνθρωπο που ζει από λάθος».
«Ο Ljubisa βρέθηκε πολλές φορές ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο», λέει. «Όταν η καμπίνα έχασε την πίεσή της, το πάνω μέρος του σώματός του εκτοξεύθηκε έξω από το παράθυρο και αμέσως έχασε τις αισθήσεις του. Ταξίδευε στη Γερμανία για να γιορτάσει τα γενέθλια του αδελφού του. Αντί γι’ αυτό, στα 15.000 πόδια, βρέθηκε με το κεφάλι και το δεξί του χέρι έξω από το αεροσκάφος, το οποίο πετούσε με ταχύτητα άνω των 600 χιλιομέτρων την ώρα. Φανταστείτε το. Κοίταξε τον θάνατο κατάματα και επέστρεψε».
Οι επιβάτες της πτήσης FR1879, ανάμεσά τους και η σύζυγός του, Svetlana, η οποία καθόταν στη θέση 14C, τρεις σειρές πίσω του, θυμούνται ακόμη έντονα τη στιγμή που έσπασε το παράθυρο, έπεσαν οι μάσκες οξυγόνου και επικράτησε πανικός, με μπουκάλια και άλλα αντικείμενα να εκτοξεύονται στην καμπίνα, ενώ επιβάτες προσπαθούσαν απεγνωσμένα να συγκρατήσουν τον Karović.
«Έτρεξα κι εγώ αμέσως κοντά του. Κανένα μέλος του πληρώματος δεν βοήθησε. Μόνο οι επιβάτες», λέει. «Ένας άνδρας, νομίζω ήταν Αλβανός, ήταν απίστευτος. Έκανε ό,τι μπορούσε για να τον τραβήξει μέσα και στη συνέχεια προσπάθησε να κλείσει το άνοιγμα του παραθύρου, πρώτα με μια τσάντα που αμέσως παρασύρθηκε έξω και μετά με μια βαλίτσα, που τελικά λειτούργησε. Του είμαστε αιώνια ευγνώμονες».
Οι εφιαλτικές στιγμές, κατά τις οποίες έβλεπε τον σύζυγό της «μισό μέσα και μισό έξω από το αεροπλάνο», εκτιμάται ότι διήρκεσαν από ενάμιση έως δύο λεπτά.
«Μου λένε ότι λιποθύμησα δύο φορές, και πάλι μέσα στο αεροπλάνο, και ότι το πρόσωπό μου είχε πρηστεί και παραμορφωθεί προσωρινά από την πίεση και την ορμή του αέρα», λέει ο Karović. «Η γυναίκα μου είναι αυτή που μου τα θυμίζει».
Η Ryanair υπερασπίστηκε τη στάση του προσωπικού της, υποστηρίζοντας ότι το πλήρωμα καμπίνας έκανε «εξαιρετική δουλειά».
Η απουσία της Ryanair
Ο δικηγόρος του, Βασίλης Τσιάρας, διαφωνεί. Όπως αναφέρει, παρότι η εταιρεία επικοινώνησε με τον γιο του Karović, Daniel, ο οποίος είχε κάνει την κράτηση της πτήσης, ούτε ο ίδιος ούτε η σύζυγός του έχουν δεχθεί τηλεφώνημα ή οποιαδήποτε βοήθεια και υποστήριξη.
«Δεν έχουμε κανένα παράπονο από τον πιλότο, ο οποίος ακολούθησε όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας και διαχειρίστηκε πολύ σωστά την κατάσταση», λέει ο Τσιάρας, αναφερόμενος στη γρήγορη κάθοδο που πραγματοποιείται όταν ένα αεροσκάφος χάνει την πίεση της καμπίνας.
«Ο πελάτης μου λιποθύμησε δύο ή τρεις φορές – μία όταν είχε παρασυρθεί εν μέρει έξω από το παράθυρο και άλλες δύο μέσα στο αεροσκάφος. Σε καμία στιγμή το πλήρωμα καμπίνας δεν του προσέφερε βοήθεια».
Η Ryanair αμφισβήτησε τον ισχυρισμό, επισημαίνοντας ότι κατά τη διαδικασία αποσυμπίεσης και της ταχείας καθόδου όλοι οι επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος οφείλουν να παραμένουν δεμένοι με τις ζώνες ασφαλείας και να φορούν μάσκες οξυγόνου.
«Μόλις το αεροσκάφος έφτασε σε ασφαλές ύψος, το πλήρωμα φρόντισε τον κ. Κάροβιτς, τον μετέφερε σε άλλες θέσεις δίπλα στη σύζυγό του και ζήτησε από γιατρό που επέβαινε στην πτήση να παραμείνει μαζί τους μέχρι την ασφαλή προσγείωση στη Θεσσαλονίκη. Επίσης, είχε κανονιστεί να βρίσκεται ιατρική βοήθεια στο αεροδρόμιο κατά την προσγείωση», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της προς τον Guardian.
Επικαλούμενος μαρτυρίες επιβατών, ο Τσιάρας υποστήριξε ότι τα μέλη του πληρώματος είχαν παραλύσει από τον φόβο, πιστεύοντας πιθανότατα ότι το αεροσκάφος επρόκειτο να συντριβεί λόγω της απότομης απώλειας ύψους.
«Όλοι συμφωνούν ότι το πλήρωμα βρισκόταν σε κατάσταση σοκ, φοβούμενο ότι το αεροπλάνο θα πέσει. Οι υπόλοιποι επιβάτες ήταν εκείνοι που κινητοποιήθηκαν και έδωσαν ακόμη και νερό στον Ljubisa», είπε.
«Πρέπει να δοθεί και αποζημίωση. Όχι μόνο μηνύματα για επανακράτηση της πτήσης»
Ο Karović, ιδιοκτήτης εργοστασίου αλουμινίου στη Σερβία με πολυετή εξαγωγική δραστηριότητα και έμπειρος αεροπορικός ταξιδιώτης, δηλώνει πλέον ότι μόνο στη σκέψη ενός νέου αεροπορικού ταξιδιού αισθάνεται αποστροφή.
Οι γιατροί τον έχουν προειδοποιήσει ότι η αποκατάσταση θα είναι αργή, ενώ θα πρέπει να φορά το αυχενικό κολάρο για τουλάχιστον έξι εβδομάδες, οπότε θα αποφασιστεί αν απαιτείται χειρουργική επέμβαση.
«Υπάρχουν εικόνες που επιστρέφουν, ο ήχος της έκρηξης, το χάος. Αλλά θέλω να αναρρώσω», λέει. «Και, ναι, πρέπει να δοθεί και αποζημίωση. Όχι μόνο ηλεκτρονικά μηνύματα που αφορούν την επανακράτηση της πτήσης».
Στο τέλος, όταν ερωτάται ποιο μήνυμα θα ήθελε να στείλει, χαμογελά και απαντά: «Να φοράτε πάντα τη ζώνη ασφαλείας σας. Δεν θέλω κανείς να περάσει όσα πέρασα εγώ».
Με πληροφορίες από Guardian
