ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙ κανείς τι είναι πιο βαρετό ή ενοχλητικό. Η εμμονή ενός υπουργού να ασχολείται με τα πάντα στο Χ και να τσακώνεται με τους πολιτικούς του αντιπάλους, δαπανώντας πολύτιμο χρόνο εις βάρος του χαρτοφυλακίου του; Η επιλογή μίας γυναίκας υπουργού να ανεβάζει βίντεο ότι μιλάει με το παιδί της ή ότι υποστηρίζει συγκεκριμένη ομάδα της περιοχής στην οποία εκλέγεται για να μας δείξει την ανθρώπινη πλευρά της; Ή το ύφος πατερούλη και δασκάλου που υιοθετεί ένας άλλος για να μας εξηγήσει, με εμφανώς επιτηδευμένους αστεϊσμούς, πόσο μια πρωτοβουλία του θα επηρεάσει την καθημερινότητά μας;
Οι πολιτικοί έχουν υιοθετήσει πλήρως την πρακτική των βίντεο στο TikTok και στο Instagram, τα memes και τα αλλεπάλληλα threads στο X, πιστεύοντας ότι αυτό είναι το «εισιτήριο» στις καρδιές και στα μυαλά των ψηφοφόρων και ιδιαίτερα των νέων της Gen Z. Κρίνοντας όμως από όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα –και όχι μόνο–, η στρατηγική αυτή δεν λειτουργεί και τόσο ικανοποιητικά. Και δεν είναι λίγοι όσοι πιστεύουν ότι εν τέλει διαβρώνει αυτό που η πολιτική χρειάζεται περισσότερο: την ουσία.
Οι πολιτικοί πρέπει να σταματήσουν να μπερδεύουν την παρουσία με την πειθώ. Όσο περισσότερο κυνηγούν τον αλγόριθμο, τόσο περισσότερο ενδέχεται να απομακρύνονται από την αξιοπιστία που προσπαθούν να οικοδομήσουν.
Η χρήση των social media από τους Έλληνες πολιτικούς συνιστά βασικό, πλέον, κομμάτι της καθημερινότητάς τους και κομβική επιλογή στο πλαίσιο προεκλογικών εκστρατειών. Μάλιστα, μια έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2025 στο επιστημονικό περιοδικό «Journalism and Media» (Papathanassopoulos S., Karadimitriou A., Souliotis D., Rousopoulos, V., «Social Media Campaigning in Greece: The Case of the 2023 National Parliamentary Elections», «Journal Media», 2025, 6, 142.) ανέλυσε 1.222 αναρτήσεις των αρχηγών των τριών κύριων κομμάτων στις εκλογές του 2023. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι πολιτικοί ηγέτες στην Ελλάδα χρησιμοποιούν πολύ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως μέσο συναισθηματικής κινητοποίησης ψηφοφόρων. Το X και το Facebook αναδείχθηκαν οι κύριες πλατφόρμες για τη διανομή πολιτικών μηνυμάτων, ενώ το Instagram και το TikTok εστίασαν περισσότερο σε εξατομικευμένο και μη πολιτικό περιεχόμενο.
Ας ξεκινήσουμε όμως με το προφανές. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανταμείβουν τη συντομία, το συναίσθημα και το θέαμα. Ένα κλιπ 15 δευτερολέπτων δεν μπορεί να εξηγήσει μια μεταρρύθμιση υγειονομικής περίθαλψης, μια φορολογική πολιτική ή έναν διπλωματικό συμβιβασμό. Έτσι, οι πολιτικοί δεν το επιχειρούν καν. Αντ’ αυτού, παράγουν περιεχόμενο βελτιστοποιημένο για τα κίνητρα κάθε πλατφόρμας με μία, συνήθως απωθητική, σκηνοθετημένη αυθεντικότητα. Η ελληνική πολιτική τάξη επιδιώκει να εμφανίζεται προσιτή και ανοιχτή, αλλά την ίδια στιγμή σπανίως λέει κάτι συγκεκριμένο ή ουσιαστικό.
Οι οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες δεν λύνονται όμως μέσω social media ούτε με το «ποστάρισμα» οικογενειακών φωτογραφιών που εκπέμπουν ευτυχία. Λύνονται με σκληρή δουλειά και χαμηλό προφίλ. Αν οι σύγχρονοι Έλληνες πολιτικοί νομίζουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σκεπάζουν τους χαμηλούς μισθούς, τα υψηλά ενοίκια και το πρόβλημα στέγασης ή την αναξιοπιστία της πλειοψηφίας των θεσμών της μεταπολιτευτικής ελληνικής δημοκρατίας κινδυνεύουν να βρεθούν σύντομα ενώπιον σοβαρών και αρνητικών εκπλήξεων.
Αυτό έχει σημασία, ιδιαίτερα για τις νεότερες ηλικίες της ομάδας 18-29 ετών – ένα κοινό που στην πραγματικότητα οι πολιτικοί δεν γνωρίζουν. Οι νεότεροι ψηφοφόροι δεν μεγάλωσαν εμπιστευόμενοι τους θεσμούς και τα χαμηλά ποσοστά των περισσότερων κομμάτων σε αυτή την ηλικιακή κατηγορία το αποδεικνύουν. Καταλαβαίνουν πολύ καλά ότι οι πολιτικοί «παίζουν ρόλους» online και αντιλαμβάνονται πως η παράσταση και η ουσία είναι δύο διαφορετικά πράγματα.
Η «πολιτική ως scrolling» είναι ο ορισμός του κενού. Είναι χτισμένη για έναν κύκλο προσοχής 24-48 ωρών: ένα κλιπ γίνεται trending, αναλύεται, μετατρέπεται σε meme και ξεχνιέται μέχρι τον επόμενο κύκλο ειδήσεων, χωρίς να αφήνει κανένα αρχείο που να συμβουλεύεται κανείς για να κρίνει αν ένας πολιτικός κράτησε τον λόγο του ή όχι. Αυτή η εφήμερη φύση είναι ακριβώς το πρόβλημα. Η ουσία απαιτεί ίχνος, όχι απλά τον χαρακτηρισμό του «viral». Ένας πολιτικός μπορεί να συγκεντρώσει εκατομμύρια προβολές, παρ’ όλα αυτά η εντύπωση που θα αφήσει για το τι πραγματικά πιστεύει ή έκανε να μην έχει καμία διάρκεια. Και αυτό ισχύει για τους περισσότερους – δυστυχώς…
Οι πολιτικοί πρέπει να σταματήσουν να μπερδεύουν την παρουσία με την πειθώ. Όσο περισσότερο κυνηγούν τον αλγόριθμο, τόσο περισσότερο ενδέχεται να απομακρύνονται από την αξιοπιστία που προσπαθούν να οικοδομήσουν. Ποτέ δεν είναι αργά να το ξανασκεφτούν. Διαφορετικά, κινδυνεύουν να αποξενώσουν ακόμη και όσους από εμάς εξακολουθούμε να ασχολούμαστε με την πολιτική.
