Ο Έλον Μασκ, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ενδέχεται να γίνει σύντομα ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος στην ιστορία, καθώς όλα δείχνουν πως η εταιρεία του SpaceX ετοιμάζεται να εισαχθεί στο χρηματιστήριο.
Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, η δημόσια παρουσία του επικεντρώνεται όλο και περισσότερο σε ένα διαφορετικό θέμα: τις αναρτήσεις για τη φυλή, τη «λευκή ταυτότητα» και όσα ο ίδιος παρουσιάζει ως απειλές κατά των λευκών.
«Οι λευκοί είναι μια ταχέως εξαφανιζόμενη μειονότητα», έγραψε τον Ιανουάριο στην πλατφόρμα Χ, ανάρτηση που συγκέντρωσε πάνω από 17 εκατ. προβολές. Σε άλλη δημοσίευση τον Φεβρουάριο, που έλαβε περισσότερα από 365.000 likes, ανέφερε ότι «στη Δύση υπάρχει αδιάκοπο μίσος και δηλητηριώδης προπαγάνδα εναντίον οποιουδήποτε είναι λευκός, ετεροφυλόφιλος ή άνδρας», προσθέτοντας: «Τέλος οι ενοχές. Αρκετά».
Ο λογαριασμός του Μασκ στο Χ λειτουργεί εδώ και χρόνια ως βασικό κανάλι πολιτικών τοποθετήσεων, ιδιαίτερα μετά τη στήριξή του στον Ντόναλντ Τραμπ στις προεδρικές εκλογές του 2024. Ανάλυση της Washington Post αναφέρει ότι το τελευταίο διάστημα ο δισεκατομμυριούχος έχει αυξήσει αισθητά τη συχνότητα αναρτήσεων που αφορούν φυλετικά ζητήματα και ισχυρισμούς περί απειλής κατά της λευκής φυλής.
Whites are a rapidly dying minority https://t.co/Kvoe9YO5Ys
— Elon Musk (@elonmusk) January 22, 2026
Σύμφωνα με την εφημερίδα, το τελευταίο επτάμηνο περίπου το 6% των αναρτήσεών του, σχεδόν 850 συνολικά, αφορούσαν τη φυλή, ποσοστό σχεδόν τριπλάσιο σε σχέση με τα δύο προηγούμενα χρόνια. Πάνω από τις μισές από αυτές περιείχαν τη λέξη «white». Από τον περασμένο Οκτώβριο έως τα μέσα Απριλίου, ο Μασκ φέρεται να έκανε σχετικές αναρτήσεις σχεδόν καθημερινά, σε 166 από τις 197 ημέρες που εξετάστηκαν.
Πέρα από τις αναφορές περί στοχοποίησης των λευκών, ο Μασκ έχει υποστηρίξει ότι στις προσλήψεις χρησιμοποιούνται φυλετικά κριτήρια με αρνητικό τρόπο, έχει προβάλει τον ρόλο των λευκών στην κατάργηση της δουλείας και έχει κατηγορήσει δημόσια πρόσωπα, αλλά και ανταγωνιστικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, για ρατσισμό εις βάρος λευκών και Ασιατών.
Παράλληλα, έχει παρέμβει επανειλημμένα στη δημόσια συζήτηση για τη Νότια Αφρική, χώρα καταγωγής του, υποστηρίζοντας ότι μετά το τέλος του απαρτχάιντ εφαρμόζονται πολιτικές ευρείας διάκρισης εις βάρος των λευκών.
Η εντονότερη χρήση φυλετικής ρητορικής συμπίπτει με μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στις επιχειρήσεις του Μασκ. Η SpaceX προετοιμάζεται για δημόσια εγγραφή, η xAI αναζητεί έδαφος απέναντι σε ισχυρούς ανταγωνιστές και η Tesla επιχειρεί στροφή προς τη ρομποτική, ενώ οι πωλήσεις των οχημάτων της έχουν επιβραδυνθεί.
«Δεν γίνεται να πας πιο κοντά στη λευκή υπεροχή από αυτά που υποστηρίζει ή προωθεί ο Μασκ»,
Ο Μασκ απευθύνεται σε κοινό άνω των 238 εκατ. ακολούθων στο Χ και συχνά δημοσιεύει χωρίς φίλτρο. Ειδικοί που μελετούν ζητήματα φυλής και πολιτικής εκτιμούν ότι ορισμένες πρόσφατες τοποθετήσεις του κινούνται σε πιο ακραίο πλαίσιο.
«Από όσο μπορώ να διακρίνω, ο Μασκ αυτή τη στιγμή υιοθετεί κλασικά επιχειρήματα της λευκής υπεροχής», δήλωσε η Χάιντι Μπέιριχ, συνιδρύτρια του Global Project Against Hate and Extremism, παραπέμποντας κυρίως στον ισχυρισμό του ότι οι λευκοί αποτελούν «μειονότητα που πεθαίνει».
«Δεν γίνεται να πας πιο κοντά στη λευκή υπεροχή από αυτά που υποστηρίζει ή προωθεί ο Μασκ», πρόσθεσε. Ο ίδιος ο Μασκ, όπως και οι Tesla και SpaceX, δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού της Washington Post.
Η κριτική προέρχεται ακόμη και από πρώην υποστηρικτές του. Τον Δεκέμβριο, δημοφιλής λογαριασμός φίλων της Tesla στο Χ, που πλέον στρέφεται κατά του Μασκ, συνέκρινε τη στάση του με εκείνη της Rivian, αμερικανικής ανταγωνίστριας εταιρείας ηλεκτρικών οχημάτων.
«Rivian: επικεντρώνεται στην αυτόνομη οδήγηση και στο επόμενο όχημά της. Elon: επικεντρώνεται στο ποσοστό των λευκών στη Νέα Ζηλανδία», έγραψε, υποστηρίζοντας ότι ο Μασκ ασχολείται με ιδεολογικές παρεμβάσεις αντί για τα βασικά ζητήματα της Tesla.
Η πολιτική πόλωση γύρω από τον Μασκ είχε ήδη κόστος για την Tesla την περασμένη χρονιά. Τοποθετήσεις και κινήσεις του στη διάρκεια της δεύτερης θητείας Τραμπ προκάλεσαν διαμαρτυρίες έξω από καταστήματα της εταιρείας, ενώ επικριτές του συνέδεσαν την ένταση αυτή με πτώση στις πωλήσεις και πίεση στη μετοχή της Tesla.
Οι Αμερικανοί δε συμμερίζονται τις απόψεις του Μασκ
Πολλές από τις θέσεις του έρχονται επίσης σε αντίθεση με τα ευρήματα δημοσκοπήσεων. Μόλις το 12% των Αμερικανών θεωρεί ότι οι λευκοί υφίστανται «πολλή» διάκριση, σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center το 2025, το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ όλων των φυλετικών και εθνοτικών ομάδων που εξετάστηκαν.
Παράλληλα, δημοσκόπηση της Gallup την ίδια χρονιά έδειξε ότι το 59% των Αμερικανών δεν πιστεύει πως οι φυλετικές μειονότητες έχουν τις ίδιες ευκαιρίες εργασίας με τους λευκούς, ποσοστό που, σύμφωνα με την εταιρεία, αυξάνεται σταθερά από το 2001.
Μέτοχοι της Tesla έχουν κατά καιρούς επιχειρήσει να επαναφέρουν τον Μασκ στην επιχειρηματική ατζέντα. Τον Νοέμβριο ενέκριναν πακέτο αμοιβών που δυνητικά θα μπορούσε να φθάσει το 1 τρισ. δολάρια, σε μια προσπάθεια να τον ωθήσουν να επικεντρωθεί ξανά στην εταιρεία, έπειτα από μια περίοδο αναταράξεων που ακολούθησε τη στήριξή του στον Ντόναλντ Τραμπ και τcον χρόνο που αφιέρωσε στην ομοσπονδιακή υπηρεσία DOGE, η οποία είχε στόχο τη μείωση του μεγέθους του αμερικανικού κράτους.
Αργότερα, ο Μασκ ήρθε σε ρήξη με τον Τραμπ, ενώ η πολιτική του εμπλοκή θεωρήθηκε όλο και πιο δύσκολα διαχειρίσιμη από επενδυτές. Αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο τον Μάιο του 2025. Η επικείμενη δημόσια εγγραφή της SpaceX αναμένεται να αποτελέσει νέο τεστ για το κατά πόσο οι πολιτικές του θέσεις επηρεάζουν τις επιχειρηματικές προοπτικές του. Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η επίδραση μπορεί να είναι περιορισμένη.
«Πάντα υπήρχε ένας “φόρος Έλον” για όποιον επενδύει σε εταιρεία του Έλον», δήλωσε ο Σέι Μπολούρ, επικεφαλής στρατηγικής αγορών της Futurum, αναφερόμενος στο κόστος που συνεπάγονται για τους επενδυτές οι αμφιλεγόμενες δημόσιες παρεμβάσεις του Μασκ.
«Το εύρος αυτού του φόρου διευρύνεται», πρόσθεσε, επειδή τα σχόλια του Μασκ γίνονται πιο πολωτικά. Ωστόσο, σημείωσε ότι πολλοί επενδυτές εξακολουθούν να επικεντρώνονται κυρίως στην αξία που δημιουργούν οι εταιρείες του. «Είναι σκληρό να το λες, αλλά η κοινωνία συχνά υποτιμά τέτοιου είδους διχαστικές δηλώσεις», είπε. «Ο καπιταλισμός υπερισχύει της ηθικής».
Κάποιοι επενδυτές, πάντως, θεωρούν ότι ο Μασκ έχει ξεπεράσει τα όρια. Τον Σεπτέμβριο συμφώνησε δημόσια με ανάρτηση άλλου χρήστη στο Χ, σύμφωνα με την οποία οι λευκοί καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στο να «κατακτηθούν, υποδουλωθούν, βιαστούν και υποστούν γενοκτονία ενώ θα αποκαλούνται ρατσιστές» ή να «ανακτήσουν τα έθνη και την αξιοπρέπειά τους ενώ πάλι θα αποκαλούνται ρατσιστές». Η απάντηση του Μασκ ήταν μονολεκτική: «Ναι».
Ο Φρεντ Λάμπερτ, αρχισυντάκτης του ιστότοπου ηλεκτρικών οχημάτων Electrek, ανέφερε αργότερα ότι εκείνη ήταν η στιγμή που «έπεσε πλήρως η μάσκα» του Μασκ. Ο ίδιος είχε πουλήσει τη συμμετοχή του στην Tesla το 2024, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία προσαρμόζεται πλέον στις προσωπικές επιλογές του διευθύνοντος συμβούλου της και όχι στην αρχική αποστολή της.
«Τα χρήματα μπαίνουν πάνω από την ηθική»
«Η όλη κατάσταση με αφήνει άναυδο… δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι λευκός εθνικιστής, με βάση τις πρόσφατες δηλώσεις του για τους λευκούς που πρέπει να “ανακτήσουν τα έθνη τους”», δήλωσε ο Λάμπερτ στην Washington Post. «Όσο για τους μεγάλους θεσμικούς επενδυτές που τον στηρίζουν και επενδύουν στις επιχειρήσεις του, τα χρήματα μπαίνουν πάνω από την ηθική».
Η Άσλεϊ Τζαρντίνα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Δημόσιας Πολιτικής και Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια και συγγραφέας του βιβλίου White Identity Politics, δήλωσε ότι οι θέσεις του Μασκ συνιστούν «τυπική λευκή υπεροχή». «Γίνεται πλέον κοινωνικά πιο αποδεκτό να εκφράζονται πιο ανοιχτά και απροκάλυπτα ρατσιστικές απόψεις», ανέφερε. Κατά την ίδια, ο πρόεδρος Τραμπ έχει συμβάλει ιδιαίτερα στη μετατόπιση των ορίων του αποδεκτού δημόσιου λόγου στις ΗΠΑ.
Απόψεις που παλαιότερα θα προκαλούσαν έντονη δημόσια κατακραυγή και αιτήματα παραίτησης ενός διευθύνοντος συμβούλου τέτοιου μεγέθους, σήμερα μεταφέρονται όλο και περισσότερο στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης, υποστήριξε. «Κάθε φορά που ένας σημαντικός πολιτικός ή μια διασημότητα με τόσο μεγάλο μικρόφωνο χρησιμοποιεί τέτοια γλώσσα χωρίς να υφίσταται συνέπειες, αυτό συμβάλλει στο να γίνεται κοινωνικά πιο αποδεκτή», είπε.
Πρόσθεσε ακόμη ότι θα είχε σημασία να υπάρξουν σαφέστερες δημόσιες καταδίκες από άλλες προσωπικότητες με επιρροή, κάτι που, όπως σημείωσε, δεν συμβαίνει συχνά στην περίπτωση του Μασκ. Σε μία από τις πιο πρόσφατες αναρτήσεις του για ζητήματα φυλής, ο Μασκ φάνηκε να υποστηρίζει ότι οι λευκοί θα έπρεπε να θεωρούνται αυτόχθονες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Δεν βγάζει κανένα νόημα να μπορεί ο καθένας εκτός από τους Ευρωπαίους να έχει πατρίδα», έγραψε. «Είναι απολύτως γελοίο αν το σκεφτείς. Από πού προήλθαν οι λευκοί;» Όταν χρήστης τον ρώτησε πόσα χρόνια πρέπει να ζουν οι πρόγονοι κάποιου σε έναν τόπο ώστε να θεωρείται αυτόχθονας, απάντησε: «Τα 250 χρόνια ακούγονται υπεραρκετά».
Στη μεθοδολογία της, η Washington Post ανέφερε ότι ανέλυσε 65.918 αναρτήσεις από τον λογαριασμό του Έλον Μασκ στο Χ, από τον Ιανουάριο του 2023 έως τα μέσα Απριλίου του 2026. Σε αυτές περιλαμβάνονταν 5.146 αναδημοσιεύσεις και 31.663 απαντήσεις σε άλλους χρήστες.
Για την κατηγοριοποίηση των αναρτήσεων χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Claude Haiku 4.5, το οποίο εντόπισε δημοσιεύσεις σχετικές με φυλή ή ρατσισμό, με αναφορές στους λευκούς ως διακριτή ομάδα ή με ισχυρισμούς ότι ευρωπαϊκές ή πλειοψηφικά λευκές χώρες κινδυνεύουν να χάσουν τον χαρακτήρα τους.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, στο μοντέλο δόθηκε όχι μόνο το κείμενο κάθε ανάρτησης, αλλά και κείμενο που εξήχθη με χρήση τεχνητής νοημοσύνης από εικόνες, καθώς και το περιεχόμενο αναρτήσεων στις οποίες απαντούσε ο Μασκ όταν αυτό κρίθηκε σχετικό. Η εφημερίδα υποστήριξε ότι χειροκίνητος έλεγχος δείγματος 400 αναρτήσεων έδειξε ποσοστό ακρίβειας 93% στη συγκεκριμένη μεθοδολογία.
Με πληροφορίες από Washington Post
