Ένα βίντεο που κυκλοφόρησε στα social media, στο οποίο φέρεται ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης να τραγουδά μαζί με άλλους κληρικούς το γνωστό μικρασιάτικο τραγούδι «Στο ’πα και στο ξαναλέω», έφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ολοένα και πιο έντονη παρουσία των ιερέων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το ζήτημα απασχόλησε την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία αφιέρωσε ειδική εισήγηση στην «αυξανόμενη παρουσία των Κληρικών στο διαδίκτυο». Όπως επισημάνθηκε, το διαδίκτυο αποτελεί πλέον «αντικειμενική πραγματικότητα» στη ζωή της κοινωνίας, με την παρουσία των κληρικών σε αυτό να προκαλεί τόσο θετικές όσο και αρνητικές σκέψεις και προβληματισμούς.
Η Ιερά Σύνοδος αναγνωρίζει ότι τα σύγχρονα μέσα μπορούν να αξιοποιηθούν από τους κληρικούς στην αποστολή τους και ως ένας τρόπος επικοινωνίας με την κοινωνία και ιδιαίτερα με τους νέους. Την ίδια στιγμή, όμως, επισημαίνει τους κινδύνους από την υπερβολική χρήση τους και υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα σαφές πλαίσιο ποιμαντικών αρχών. «Ούτε η άκριτη αποδοχή του, αλλά ούτε και μια φοβική αντιμετώπιση, που θα οδηγούσε σε γενική απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είναι σωστή. Χρειάζεται κι εδώ, εκτός από την επαγρύπνηση και η αρετή των αρετών: Η διάκριση!», αναφέρεται στην εισήγηση.
Οι 10 αρχές για την ψηφιακή παρουσία των κληρικών
Η Ιερά Σύνοδος θέτει δέκα βασικές αρχές για τον τρόπο με τον οποίο οι κληρικοί θα πρέπει να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
- Ο κληρικός παραμένει κληρικός και στο διαδίκτυο.
- Δεν αποτελεί αυτόνομη εκκλησιαστική αυθεντία. Η δημόσια παρουσία του οφείλει να εκφράζει τη σχέση του με τον Επίσκοπο, την τοπική Εκκλησία ή την Ιερά Σύνοδο.
- Δεν χρειάζεται δημόσια τοποθέτηση για κάθε θέμα και κάθε γεγονός. Ο κληρικός οφείλει να λειτουργεί με αυτοσυγκράτηση.
- Καμία πληροφορία δεν πρέπει να αναπαράγεται χωρίς προηγούμενο έλεγχο, ιδιαίτερα όταν αφορά πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά και εκκλησιαστικά ζητήματα.
- Καμία δημόσια αντιπαράθεση δεν δικαιολογεί ύβρεις, χλεύη, διαπόμπευση ή προσωπική απαξίωση.
- Οι εμπιστευτικές ποιμαντικές σχέσεις δεν αποτελούν υλικό δημοσιότητας.
- Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις προσωπικές ψηφιακές επικοινωνίες.
- Η ψηφιακή δράση δεν πρέπει να οικοδομεί προσωπικό «brand» ή «φίρμα-είδωλο» κληρικού, αλλά να παραπέμπει στον Χριστό και στην Εκκλησία.
- Η διαδικτυακή επικοινωνία πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να οδηγεί στην πραγματική συνάντηση, στην Ενορία, στη λατρευτική ζωή και στην κοινωνία των προσώπων.
- Απαιτείται βασική κατάρτιση των κληρικών για την ψηφιακή επικοινωνία, ώστε να γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών, τους μηχανισμούς εθισμού και πόλωσης, αλλά και τα νέα προβλήματα που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στην ίδια εισήγηση επισημαίνεται ότι η παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο δεν αποτελεί πρόσκαιρο φαινόμενο, αλλά αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω. Το βασικό ερώτημα, όπως τίθεται, είναι «Πώς μπορεί η Εκκλησία να βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται ο άνθρωπος, χωρίς να χάνει τον τρόπο με τον οποίο υπάρχει η ίδια ως Εκκλησία;».
«Μια ιδιωτική στιγμή που μπορεί να μην την καταλάβουν όλοι με τον ίδιο τρόπο»
Σχολιάζοντας το θέμα στο ΕΡΤnews, ο καθηγητής Θεολογίας του ΕΚΠΑ, Ιωάννης Παναγιωτόπουλος, σημείωσε ότι οι κληρικοί, όπως και κάθε δημόσιο πρόσωπο, εκφράζουν έναν δημόσιο λόγο, ο οποίος χρειάζεται να εντάσσεται στη λειτουργία και τη δομή της Εκκλησίας.
Αναφερόμενος στο βίντεο με τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, τόνισε ότι πρόκειται για μια ιδιωτική στιγμή ενός προσώπου που έχει, ταυτόχρονα, ειδικό ρόλο και θεσμική θέση. Υπογράμμισε, επίσης, ότι η σύγχρονη πραγματικότητα έχει αλλάξει και πως η Εκκλησία βρίσκεται σε έναν ανοιχτό διάλογο με αυτήν.
Ο καθηγητής σημείωσε ότι τα social media μπορούν να αποτελέσουν τρόπο προσέγγισης της νεολαίας, υπό την προϋπόθεση ότι διατηρείται το μέτρο και ότι η ψηφιακή επικοινωνία δεν υποκαθιστά το ανθρώπινο βίωμα. Όπως ανέφερε, για την Εκκλησία το ζητούμενο είναι οι άνθρωποι να οδηγηθούν από την ψηφιακή επαφή στην πραγματική συνάντηση και συμμετοχή στην εκκήσιαστική ζωή.
www.ertnews.gr
