Τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, αλλά και την κοινή τους προσέγγιση απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της περιοχής, ανέδειξαν οι τρεις ηγέτες μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Τριμερούς Συνόδου στο Ελ Αλαμέιν, όπου υπέγραψαν κοινή διακήρυξη. Κυριάκος Μητσοτάκης, Νίκος Χριστοδουλίδης και Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι έθεσαν στο επίκεντρο την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, την ενέργεια και τη συνδεσιμότητα, ενώ αναφέρθηκαν εκτενώς στις εξελίξεις στη Γάζα, το Κυπριακό και τη Λιβύη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα ενεργειακά σχέδια, με αιχμή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου, καθώς και στην περαιτέρω εμβάθυνση της τριμερούς συνεργασίας, που οι τρεις χώρες χαρακτηρίζουν βασικό πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή.
Μητσοτάκης: «Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν – Σταθερότητα δεν σημαίνει υποχωρητικότητα»
Στη στρατηγική σημασία της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου, αλλά και στις μεγάλες περιφερειακές προκλήσεις, αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Ελ Αλαμέιν, χαρακτηρίζοντας τη συνάντηση άτυπη αλλά ουσιαστική και συνέχεια της επιτυχημένης Συνόδου του Καΐρου. Η συνεργασία των τριών χωρών, όπως είπε, ξεκίνησε πριν από 12 χρόνια και αποτελεί «θετικό υπόδειγμα» σταθερότητας και ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη Γάζα, επαναλαμβάνοντας τη στήριξη της Ελλάδας σε μια δίκαιη ειρήνη στη βάση της λύσης των δύο κρατών. Ως άμεσες προτεραιότητες έθεσε την εφαρμογή της δεύτερης φάσης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον «αναντικατάστατο ρόλο» της Αιγύπτου στην επόμενη ημέρα.
Για τον Λίβανο, τάχθηκε υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της χώρας, ενώ αναφέρθηκε στη στήριξη της Ελλάδας στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου. Σε ό,τι αφορά τη Λιβύη, επανέλαβε τη στήριξη στην ενότητα της χώρας και σε μια πολιτική διαδικασία υπό τον ΟΗΕ, χωρίς ξένες παρεμβάσεις, που θα οδηγήσει σε ελεύθερες και συμπεριληπτικές εκλογές. Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα τον περιορισμό των παράτυπων μεταναστευτικών ροών από την ανατολική Λιβύη προς την Ελλάδα.
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα συμβάλει στην ειρήνη και τη σταθερότητα ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, προαναγγέλλοντας πρωτοβουλίες της Ελλάδας κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο. Όπως τόνισε, «η ελεύθερη κίνηση στη θάλασσα αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο και την ανάπτυξη».
Αναφερόμενος στις θαλάσσιες ζώνες, υπογράμμισε ότι η οριοθέτηση μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω διαλόγου και με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, φέρνοντας ως παράδειγμα τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ. «Όταν υπάρχει πολιτική βούληση αλλά και προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα, μπορούμε να πετύχουμε αμοιβαία επωφελείς συγκλίσεις, ενισχύοντας παράλληλα τη σταθερότητα στην περιοχή», ανέφερε.
Ο κ. Μητσοτάκης έστειλε στη συνέχεια σαφές μήνυμα για τη στάση της Ελλάδας: «Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν. Επιδιώκει σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις με βάση το διεθνές δίκαιο». Όπως υπογράμμισε, «σταθερότητα δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα ούτε ανοχή σε τετελεσμένα», ενώ ξεκαθάρισε πως η Ελλάδα «δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση ούτε και να συνομιλήσει».
Στο επίκεντρο βρέθηκε και η ενεργειακή συνεργασία, με τον πρωθυπουργό να χαρακτηρίζει στρατηγικής σημασίας την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου, η οποία μπορεί να μεταφέρει ανανεώσιμη ενέργεια προς την Ευρώπη και να αναδείξει την Ανατολική Μεσόγειο σε ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Βόρειας Αφρικής και Ευρώπης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου μέσω των αιγυπτιακών υποδομών και στη μεταφορά του προς τις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Ελλάδας και του Κάθετου Διαδρόμου.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε, τέλος, την ευρωπαϊκή διάσταση της συνεργασίας, σημειώνοντας ότι Ελλάδα και Κύπρος πρωτοστάτησαν στην αναβάθμιση των σχέσεων ΕΕ-Αιγύπτου, καθώς μια ισχυρή σχέση με το Κάιρο αποτελεί, όπως είπε, «επένδυση στη σταθερότητα και στην ευημερία» της κοινής γειτονιάς.
Χριστοδουλίδης: Επιδιώκουμε μια ειρηνική Ανατολική Μεσόγειο με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι «από το 2014 έχουμε οικοδομήσει ένα σταθερό σχήμα, το οποίο εδράζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, σε κοινούς στόχους, κοινές επιδιώξεις και ενισχύεται συνεχώς». Πρόσθεσε ότι το σχήμα αυτό εδράζεται σε μια θετική προσέγγιση, στηριζόμενη σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: σταθερότητα, ασφάλεια, συνδεσιμότητα και συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή».
Ο πρόεδρος της Κύπρου ανέφερε ότι οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή και προχωρήσαμε σε μια επισκόπηση της τριμερούς μας συνεργασίας, η οποία εμβαθύνεται και επεκτείνεται σε όλους τους τομείς».
Την ίδια ώρα, επισήμανε ότι οι χώρες μας επιδιώκουν μια ειρηνική και σταθερή Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερη Μέση Ανατολή, η οποία θα χαρακτηρίζεται από συνεργασία, σταθερότητα, σχέσεις καλής γειτονίας και σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου. Σε αυτό το πλαίσιο εντασσόμαστε ξεκάθαρα υπέρ του τερματισμού των εχθροπραξιών και υπέρ της αποκλιμάκωσης και της ειρηνικής επίλυσης των όποιων διαφορών.
Αλ Σίσι: Η κοινή βούληση Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου μπορεί να εδραιώσει την ειρήνη στην περιοχή
Στη στρατηγική σημασία της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου αναφέρθηκε ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Αμπνέλ Φατάχ αλ Σίσι, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία των τριών χωρών αποτελεί πρότυπο περιφερειακού συντονισμού και μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της σταθερότητας και της ειρήνης.
Ο κ. αλ Σίσι έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ενεργειακό τομέα, σημειώνοντας ότι η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα αποτελεί σημαντικό έργο για την περιφερειακή ενεργειακή ολοκλήρωση. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συνεργασία με την Κύπρο για το φυσικό αέριο και τη μεταφορά του μέσω των αιγυπτιακών υποδομών προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Στο οικονομικό πεδίο, τόνισε τις δυνατότητες ενίσχυσης των επενδύσεων στους τομείς της τεχνολογίας, του τουρισμού, της βιομηχανίας, της υγείας, της εκπαίδευσης και των υποδομών.
Ο Αιγύπτιος Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στις περιφερειακές εξελίξεις, εκφράζοντας τη στήριξη της Αιγύπτου στην αποκλιμάκωση και την προώθηση πολιτικών λύσεων. Για το Παλαιστινιακό, επανέλαβε την απόρριψη κάθε προσπάθειας εκτοπισμού των Παλαιστινίων και υποστήριξε τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη πολιτικής λύσης στη Λιβύη, αποχώρησης των ξένων δυνάμεων και διαφύλαξης της ενότητας και εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας. Αναφορά έγινε ακόμη στην κατάσταση στο Σουδάν και στις εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα.
Κλείνοντας, ο Αλ Σίσι επανέλαβε τη δέσμευση των τριών χωρών να ενισχύσουν περαιτέρω το πλαίσιο συνεργασίας τους, με στόχο τη σταθερότητα και την ανάπτυξη στην περιοχή.
Η κοινή διακήρυξη της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής
Στη διακήρυξη που υπέγραψαν από κοινού, οι τρεις ηγέτες τονίζουν «εκ νέου τη σημασία του πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της προσήλωσης όλων των Κρατών στην προάσπιση των αρχών του, κατά τρόπο που να διασφαλίζει τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων Κρατών και να συμβάλλει στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου».
«Επαναλαμβάνουμε εκ νέου ότι οποιεσδήποτε Συμφωνίες ή Μνημόνια Συνεργασίας σχετικά με την οριοθέτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας θα πρέπει να συμφωνούνται με βάση το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)», αναφέρεται στη διακήρυξη.
Οι κ.κ. Μητσοτάκης, Χριστοδουλίδης και Αλ Σίσι χαιρετίζουν επίσης «τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και της Προσωπικής Απεσταλμένης του για το Κυπριακό» και εκφράζουν τη στήριξή τους «στις συνεχιζόμενες ενέργειες για την επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού προβλήματος στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, βασισμένη στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας».
«Τονίζουμε ότι η επίτευξη οριστικής διευθέτησης του Κυπριακού προβλήματος θα συνέβαλλε σημαντικά στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή», προστίθεται στην κοινή διακήρυξη.
Οι τρεις ηγέτες «υπογραμμίζουν τη σημασία του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των Κρατών, της αποχής από την απειλή και τη χρήση βίας, καθώς και της πλήρους τήρησης των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Επίσης, επαναβεβαιώνουν την αταλάντευτη στήριξή τους στα νόμιμα δικαιώματα του παλαιστινιακού λαού και στην ανάγκη επίτευξης μιας δίκαιης, διαρκούς και καθολικής ειρήνης, που να βασίζεται στη λύση των Δύο Κρατών, καθώς και την υποστήριξή τους για την ίδρυση ενός ανεξάρτητου και κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους εντός των γραμμών της 4ης Ιουνίου 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών.
Παράλληλα, τονίζουν εκ νέου τη σταθερή στήριξή τους στη σταθερότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, καθώς και τη σημασία της πλήρους εφαρμογής του Ψηφίσματος 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Τέλος, επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους «στην περαιτέρω ενίσχυση και ανάπτυξη του Μηχανισμού Τριμερούς Συνεργασίας και την αναβάθμιση της αποτελεσματικότητάς του μέσω της τακτικής παρακολούθησης της υλοποίησης των συμφωνιών και του εντατικοποιημένου συντονισμού μεταξύ των κυβερνήσεων των τριών χωρών, των θεσμών τους και του ιδιωτικού τομέα».
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση Μητσοτάκη – Αλ Σίσι
Πριν από την έναρξη της Τριμερούς, ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στο αεροδρόμιο του Ελ Αλαμέιν.
Τον Κυριάκο Μητσοτάκη υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο ο υπουργός Ενέργειας της Αιγύπτου, γεγονός που αποτυπώνει και τη βαρύτητα που δίνεται στην ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το σχέδιο για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, μέσω του οποίου θα μπορεί να μεταφέρεται ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα και την Ευρώπη. Πρόκειται για ένα έργο με ιδιαίτερη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα.
www.ertnews.gr
