Ασθενείς με Αλτσχάιμερ υποβλήθηκαν σε έγχυση βλαστοκυττάρων στον εγκέφαλό τους στο πλαίσιο μιας ριζοσπαστικής προσπάθειας αντιμετώπισης της νόσου. Η πρωτοποριακή θεραπεία στοχεύει στην αποκατάσταση των βλαβών στον ίδιο τον εγκέφαλο αντί να περιορίζεται απλώς στην απομάκρυνση των επιβλαβών πρωτεϊνών που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Ειδικοί χαρακτήρισαν τα ευρήματα της πρώτης κλινικής δοκιμής σε ανθρώπους, κατά την οποία τα βλαστοκύτταρα προήλθαν από τον λιπώδη ιστό των ίδιων των ασθενών, ως μια «πολύ ενθαρρυντική» εξέλιξη στην αναζήτηση θεραπείας. Σε μια αρχική δοκιμή με έξι ασθενείς οι πέντε παρουσίασαν βελτίωση σε μια καθιερωμένη δοκιμασία μνήμης και νοητικών λειτουργιών, μετά από μία μόνο έγχυση.
Οι απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου υπέδειξαν μείωση των πλακών αμυλοειδούς ενώ οι αναλύσεις του εγκεφαλονωτιαίου υγρού έδειξαν βελτίωση σε βιολογικούς δείκτες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά αν και η μελέτη ήταν πολύ μικρή για να τεκμηριώσει κατά πόσο η θεραπεία ήταν αποτελεσματική ενώ οι αρχικές γνωστικές βελτιώσεις δεν διατηρήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους παρακολούθησης.
Η προσέγγιση παρουσιάστηκε στο συνέδριο Clinical Trials on Alzheimer’s Disease στη Βοστώνη από τον Αμερικανό νευροχειρουργό Δρ. Κρίστοφερ Ντουμά που διαθέτει περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας στο συγκεκριμένο τομέα. Ο Ντουμά είναι ιατρικός διευθυντής του προγράμματος αντιμετώπισης όγκων του εγκεφάλου στο Hoag Memorial Presbyterian Hospital στο Newport Beach της Καλιφόρνιας και ίδρυσε το 2018 την εταιρεία Regeneration Biomedical με στόχο την ανάπτυξη της θεραπείας.
«Το φαρμακείο της φύσης»
Σε αντίθεση με τα υπάρχοντα φάρμακα για το Αλτσχάιμερ, τα οποία στοχεύουν στις πλάκες αμυλοειδούς, η πειραματική θεραπεία επιδιώκει να αντιμετωπίσει πολλαπλές διεργασίες που εμπλέκονται στην καταστροφή των εγκεφαλικών κυττάρων.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η νόσος Αλτσχάιμερ προκαλείται από έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως η συσσώρευση επιβλαβών πρωτεϊνών, η φλεγμονή, η βλάβη στις συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων και τελικά ο θάνατος των νευρώνων. Ο Ντουμά υποστήριξε ότι τα βλαστοκύτταρα θα μπορούσαν δυνητικά να αντιμετωπίσουν πολλές από αυτές τις διεργασίες ταυτόχρονα λέγοντας στους συνέδρους: «Άλλωστε ένα βλαστοκύτταρο είναι το φαρμακείο της φύσης».
Τα βλαστοκύτταρα αποτελούν ένα είδος «λευκού καμβά» καθώς μπορούν να εξελιχθούν σχεδόν σε οποιονδήποτε τύπο ιστού του ανθρώπινου σώματος, ενώ παράλληλα απελευθερώνουν χημικές ουσίες που προστατεύουν άλλα κύτταρα, ρυθμίζουν τη φλεγμονή και ενθαρρύνουν την αποκατάσταση των ιστών.
Η νέα θεραπεία χρησιμοποιεί βλαστοκύτταρα που συλλέγονται από τον λιπώδη ιστό των ασθενών μέσω λιποαναρρόφησης αποφεύγοντας έτσι την ανάγκη για κύτταρα από δότες.
Τα κύτταρα καλλιεργούνται και πολλαπλασιάζονται σε εργαστήριο για περίπου δύο εβδομάδες ενώ οι ερευνητές επιλέγουν εκείνα που εκφράζουν μια πρωτεΐνη με την ονομασία Wnt, η οποία συμμετέχει στην ανάπτυξη και την επιδιόρθωση των κυττάρων. Τα κύτταρα δεν τροποποιούνται γενετικά. Στη συνέχεια, εγχέονται στους γεμάτους υγρό χώρους στο εσωτερικό του εγκεφάλου μέσω μιας μικρής συσκευής που εμφυτεύεται κάτω από το δέρμα του κρανίου.
Ο Ντουμά παρομοίασε τη συσκευή, η οποία είναι γνωστή ως δεξαμενή Ommaya, με τις θύρες που χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση επαναλαμβανόμενων θεραπειών σε ασθενείς με καρκίνο. «Είμαι νευροχειρουργός, αυτή είναι η καθημερινή μου δουλειά. Επομένως το να τοποθετώ πράγματα στον εγκέφαλο δεν ήταν δύσκολη υπόθεση για μένα», ανέφερε.
Η συσκευή επιτρέπει επίσης την επαναλαμβανόμενη χορήγηση ενέσεων χωρίς να απαιτείται νέα χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η άμεση χορήγηση βλαστοκυττάρων στον εγκέφαλο θα ενεργοποιήσει τους ίδιους τους μηχανισμούς αποκατάστασης του οργανισμού, ενδεχομένως ενθαρρύνοντας τα υπάρχοντα νευρικά βλαστοκύτταρα να γίνουν πιο ενεργά.
Τα αποτελέσματα
Η δοκιμή πρώτης φάσης περιλάμβανε έξι ασθενείς με Αλτσχάιμερ, οι οποίοι έλαβαν είτε 2 εκατομμύρια είτε 5 εκατομμύρια κύτταρα. Όλοι παρουσίαζαν ενδείξεις συσσώρευσης αμυλοειδούς και υποβλήθηκαν σε αξιολογήσεις παρακολούθησης για διάστημα 12 μηνών.
Οι πέντε από τους έξι παρουσίασαν γνωστική βελτίωση 12 εβδομάδες μετά τη θεραπεία σύμφωνα με την κλίμακα Alzheimer’s Disease Assessment Scale μια καθιερωμένη δοκιμασία αξιολόγησης της μνήμης και των νοητικών λειτουργιών. Οι απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου στις 12 εβδομάδες υπέδειξαν επίσης μείωση του αμυλοειδούς κατά 23,6%, ενώ τα επίπεδα της φωσφορυλιωμένης πρωτεΐνης tau, μιας ακόμη πρωτεΐνης που συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, παρέμειναν μειωμένα στο τέλος του έτους.
Οι ερευνητές ανέφεραν επίσης βελτιώσεις σε άλλους βιολογικούς δείκτες που σχετίζονται με τη βλάβη των νευρικών κυττάρων. Ο Ντουμά εκτίμησε ότι η υποχώρηση της βελτίωσης κατά το επόμενο διάστημα ενδέχεται να οφείλεται στο γεγονός ότι οι ασθενείς έλαβαν μόνο μία έγχυση.
Κατά τη διάρκεια της δοκιμής δεν καταγράφηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες στους έξι ασθενείς, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποίησαν ότι τα ευρήματα παραμένουν σε πολύ προκαταρκτικό στάδιο. Χωρίς ομάδα ελέγχου που να έχει λάβει εικονικό φάρμακο (πλασίμπο) είναι αδύνατο να προσδιοριστεί αν οι αλλαγές οφείλονται στη θεραπεία, ενώ δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι εγχύσεις αναγέννησαν εγκεφαλικά κύτταρα ή επιβράδυναν την εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ.
Ο Ντουμά αναγνώρισε ότι η ερευνητική ομάδα δεν κατανοεί ακόμη με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο ενδέχεται να λειτουργεί η θεραπεία. «Δεν έχουμε ιδέα πώς λειτουργεί πραγματικά», είπε στους συνέδρους, υποστηρίζοντας ότι διερευνώνται διάφοροι πιθανοί βιολογικοί μηχανισμοί.
«Είναι μια συναρπαστική αρχή»
Μια μεγαλύτερη δοκιμή δεύτερης φάσης έχει λάβει την σχετική έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες και θα διερευνήσει κατά πόσο οι επαναλαμβανόμενες θεραπείες προσφέρουν πιο διαρκή οφέλη.
Οι ασθενείς θα λαμβάνουν εγχύσεις κάθε δύο μήνες για ένα έτος και στη συνέχεια θα παρακολουθούνται για ακόμη τέσσερις μήνες. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί μια εντυπωσιακή απόκλιση από την πρώτη γενιά θεραπειών για το Αλτσχάιμερ οι οποίες λειτουργούν απομακρύνοντας τις πλάκες αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο.
Οι επιστήμονες διερευνούν ολοένα και περισσότερο κατά πόσο η αντιμετώπιση της φλεγμονής, των συσσωματωμάτων της πρωτεΐνης tau και άλλων μορφών εγκεφαλικής βλάβης θα μπορούσε να προσφέρει πρόσθετα οφέλη. Ωστόσο,ενώ η θεραπεία με βλαστοκύτταρα προσφέρει τη δυνατότητα αντιμετώπισης πολλαπλών διεργασιών της νόσου ταυτόχρονα θα χρειαστούν πολύ μεγαλύτερες, ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθεί αν μπορεί να προσφέρει ουσιαστικές βελτιώσεις στους ασθενείς.
Η Δρ. Καταρίνα Κόσκερ υπεύθυνη ερευνητικών προγραμμάτων στο Alzheimer’s Research UK, δήλωσε: «Η πρώτη κλινική δοκιμή σε ανθρώπους μιας πιθανής θεραπείας με βλαστοκύτταρα έφερε πολύ ενθαρρυντικά αρχικά ευρήματα. Η θεραπεία όχι μόνο φαίνεται να είναι ασφαλής για τους ασθενείς, αλλά οι ερευνητές ανέφεραν επίσης ορισμένες ενθαρρυντικές μεταβολές σε βιολογικούς δείκτες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Είναι μια συναρπαστική αρχή, αλλά υπάρχουν πολλά ακόμη που πρέπει να μάθουμε. Η μετάβαση στη δεύτερη φάση αποτελεί σημαντικό ορόσημο. Το επόμενο βήμα είναι να διαπιστωθεί αν αυτά τα αρχικά ευρήματα μεταφράζονται σε ουσιαστικά και διαρκή οφέλη για τους ασθενείς. Όχι πολύ καιρό πριν, η αλλαγή της πορείας της νόσου Αλτσχάιμερ έμοιαζε αδύνατη. Σήμερα, περισσότερες από 150 πειραματικές θεραπείες δοκιμάζονται σε πάνω από 190 κλινικές δοκιμές παγκοσμίως. Ο ρυθμός της προόδου επιταχύνεται και, με κάθε νέα ανακάλυψη, πλησιάζουμε περισσότερο σε ένα μέλλον όπου η θεραπεία της νόσου θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα».
Naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.















