Μια εντυπωσιακή νέα εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο SPHEREx της NASA αποκαλύπτει τεράστια αποθέματα πάγου νερού που εκτείνονται σε μία από τις πιο χαοτικές περιοχές γέννησης άστρων του γαλαξία, προσφέροντας μια ματιά στο πού μπορεί να προέρχεται και να αποθηκεύεται μεγάλο μέρος του νερού του Σύμπαντος συμπεριλαμβανομένου αυτού που υπάρχει στους ωκεανούς της Γης.
Οι παρατηρήσεις που δημοσιεύονται στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal» χαρτογραφούν παγωμένο υλικό στην ταραχώδη περιοχή Cygnus X, ένα τεράστιο σύμπλεγμα σχηματισμού άστρων γεμάτο πυκνά νέφη αερίων και σκόνης όπου νέα άστρα δημιουργούνται με ταχύ ρυθμό. Η εικόνα βασισμένη σε δεδομένα που συλλέχθηκαν το 2025 και δημοσιεύθηκαν αυτή την εβδομάδα αναδεικνύει τον πάγο νερού σε έντονο μπλε μαζί με σκοτεινές λωρίδες σκόνης που διατρέχουν την περιοχή διάσπαρτες με μικρές φωτεινές κουκκίδες από νεογέννητα άστρα.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι αυτά τα αποθέματα πάγου αποτελούνται από μόρια όπως νερό, διοξείδιο του άνθρακα και μονοξείδιο του άνθρακα βασικά συστατικά στη χημεία που μπορεί τελικά να οδηγήσει στη δημιουργία ζωής όπως τη γνωρίζουμε.
Ο χάρτης
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτοί οι πάγοι που έχουν παγώσει πάνω στην επιφάνεια μικροσκοπικών κόκκων σκόνης αποτελούν μια σημαντική πηγή νερού στο Σύμπαν. Επιπλέον οι ίδιες διαδικασίες που δημιουργούν και διατηρούν αυτά τα αποθέματα θεωρείται ότι συμβάλλουν στη δημιουργία πλανητικών συστημάτων. Αυτό σημαίνει ότι το νερό στους ωκεανούς της Γης και ο πάγος που βρίσκεται σε κομήτες και άλλα ουράνια σώματα πιθανότατα προέρχονται από τέτοιες περιοχές.
«Αυτές οι τεράστιες παγωμένες δομές είναι σαν “διαστρικοί παγετώνες” που θα μπορούσαν να προσφέρουν τεράστιες ποσότητες νερού σε νέα ηλιακά συστήματα που θα γεννηθούν στην περιοχή», δήλωσε ο Φιλ Κόρνγκατ επιστήμονας του SPHEREx και ερευνητής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας.
«Είναι μια βαθιά ιδέα ότι κοιτάζουμε έναν χάρτη υλικού που θα μπορούσε να “βρέξει” πάνω σε νεογέννητους πλανήτες και ενδεχομένως να υποστηρίξει μελλοντική ζωή». Οι ερευνητές ανέφεραν ότι περίμεναν το SPHEREx να εντοπίσει αυτούς τους πάγους μόνο μπροστά από μεμονωμένα φωτεινά άστρα, όπου το φως τους λειτουργεί σαν προβολέας αποκαλύπτοντας το υλικό που παρεμβάλλεται.
«Αλλά αυτό είναι κάτι διαφορετικό», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Τζόσεφ Χόρα αστρονόμος στο Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ Σμιθσόνιαν. Προς έκπληξη της ομάδας, το SPHEREx κατέγραψε διάχυτο φως που περνά μέσα από ολόκληρα νέφη σκόνης κατά μήκος του γαλαξιακού επιπέδου, όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος των άστρων, των αερίων και της σκόνης του γαλαξία μας.
«Το SPHEREx μπορεί να δει τη χωρική κατανομή αυτών των πάγων με απίστευτη λεπτομέρεια» είπε ο Χόρα. Η μελέτη υποστηρίζει μια παλαιότερη θεωρία ότι ο διαστρικός πάγος σχηματίζεται στην επιφάνεια μικροσκοπικών κόκκων σκόνης «όχι μεγαλύτερων από τα σωματίδια καπνού ενός κεριού».
Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ότι ο πάγος νερού δεν κατανέμεται ομοιόμορφα αλλά συγκεντρώνεται στις πιο πυκνές περιοχές κοσμικής σκόνης, οι οποίες λειτουργούν ως προστατευτικά «ασπίδια» μπλοκάροντας την έντονη υπεριώδη ακτινοβολία από κοντινά νεογέννητα άστρα και επιτρέποντας σε αυτά τα εύθραυστα μόρια να επιβιώνουν για εκατομμύρια χρόνια.
Καθώς το SPHEREx συνεχίζει την προγραμματισμένη διετή χαρτογράφηση ολόκληρου του ουρανού οι ερευνητές δηλώνουν ότι προσβλέπουν στη δημιουργία ενός ολοένα και πιο λεπτομερούς χάρτη για το πώς κατανέμονται το νερό και άλλα μόρια, όπως το διοξείδιο του άνθρακα στο γαλαξία μας και πώς επηρεάζονται από διαφορετικά επίπεδα υπεριώδους ακτινοβολίας. «Αυτό είναι μόνο η αρχή για την αποστολή», ανέφερε η NASA.
Naftemporiki.gr
