Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Εντοπίστηκε λευκός νάνος με συντρίμμια από πλανήτες ανακάλυψη που δείχνει τη μελλοντική εικόνα του ηλιακού συστήματος


Σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια από σήμερα ο Ήλιος αναμένεται να εξαντλήσει τα καύσιμά του και να διογκωθεί σε τεράστιο βαθμό μετατρεπόμενος σε αυτό που ονομάζεται ερυθρός γίγαντας. Τελικά θα αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα αφήνοντας πίσω τον πυκνό πυρήνα του έναν λευκό νάνο. Ορισμένοι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος θα καταστραφούν ενώ άλλοι ενδέχεται να επιβιώσουν.

Ερευνητές εντόπισαν τώρα έναν λευκό νάνο γύρω από τον οποίο περιφέρεται διαστημικό υλικό από πλανήτες σχηματίζοντας μια ασυνήθιστη διάταξη. Το εύρημα ενδέχεται να προσφέρει μια εικόνα για ένα πιθανό μέλλον του δικού μας ηλιακού συστήματος.

Σε αντίθεση με παρόμοια συστήματα που έχουν παρατηρηθεί στο παρελθόν ο δίσκος συντριμμιών γύρω από αυτόν τον λευκό νάνο φαίνεται να αποτελείται από δύο διακριτούς δακτυλίους. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο δίσκος μπορεί να διαμορφώθηκε από δύο πλανητικά σώματα ή μικρότερα βραχώδη αντικείμενα, τα οποία βρίσκονται ενσωματωμένα στους δακτυλίους, έχοντας καταφέρει να επιβιώσουν από τη βίαιη καταστροφή του άστρου.

Ο λευκός νάνος με την ονομασία J1328−1450 βρίσκεται στον γαλαξία μας σε απόσταση περίπου 1,600 ετών φωτός από τη Γη, στον αστερισμό της Παρθένου. Ένα έτος φωτός είναι η απόσταση που διανύει το φως μέσα σε ένα έτος, δηλαδή 9,5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν με τη χρήση του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου (Very Large Telescope) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου, το οποίο βρίσκεται στη Χιλή.

Πριν από αυτή την ανακάλυψη οι αστρονόμοι είχαν εντοπίσει 21 λευκούς νάνους με υλικό από πλανήτες γύρω τους. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υπήρχε ένας ενιαίος δίσκος και όχι ένας σχηματισμός με δύο δακτυλίους, όπως αποκαλύπτουν οι νέες παρατηρήσεις.

«Το εύρημα δείχνει ότι τα υπολείμματα ενός πλανητικού συστήματος μπορούν να έχουν πολύ πιο σύνθετη δομή από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα και ενισχύει περαιτέρω την άποψη ότι βραχώδη πλανητικά σώματα ενδέχεται να επιβιώσουν από τη μετατροπή ενός άστρου σε λευκό νάνο», δήλωσε ο αστρονόμος Φελίπε Λάγκος-Βίλχες από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο Federico Santa María στη Χιλή, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Nature Astronomy.

Ο συγκεκριμένος λευκός νάνος έχει μάζα περίπου ίση με το 47% της μάζας του Ήλιου συγκεντρωμένη σε διάμετρο περίπου ίση με εκείνη της Γης. Τα πλανητικά σώματα που επέζησαν ενδέχεται να αποτελούν υπολείμματα μεγαλύτερων πλανητών οι οποίοι υπέστησαν εκτεταμένη καταστροφή. Το ένα από αυτά μπορεί να έχει περίπου το μέγεθος του νάνου πλανήτη Πλούτωνα ενώ το άλλο είναι μικρότερο.

Ο Βίλχες ανέφερε ότι το αρχικό άστρο ενδέχεται να φιλοξενούσε ένα πλανητικό σύστημα προτού διογκωθεί δραματικά και μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα. Κατά τη διαδικασία αυτή θα κατάπιε ορισμένους από τους πιο κοντινούς του πλανήτες, ενώ εκείνοι που βρίσκονταν σε πιο μακρινές τροχιές θα επιβίωναν.

«Το πλανητικό σύστημα δεν εξαφανίστηκε εντελώς. Ορισμένα βραχώδη σώματα που επέζησαν ενδέχεται να μετακινήθηκαν λόγω βαρυτικών διαταραχών σε τροχιές με πολύ μεγάλη εκκεντρότητα, οι οποίες τα έφεραν κοντά στον λευκό νάνο. Τα αντικείμενα που πλησίασαν αρκετά διαλύθηκαν από τη βαρυτική έλξη του λευκού νάνου. Το υλικό τους διασκορπίστηκε και σχημάτισε έναν δίσκο συντριμμιών, αποτελούμενο από σκόνη και αέρια. Ωστόσο, δύο σχετικά μεγάλα βραχώδη σώματα ενδέχεται να επέζησαν μέσα σε αυτόν τον δίσκο. Η παρουσία των δύο αυτών σωμάτων μπορεί να συμβάλει στην εξήγηση της κατανομής του περιβάλλοντος υλικού σε δύο ομόκεντρους αέριους δακτυλίους. Ο εξωτερικός δακτύλιος παρουσιάζει σημαντικά μικρότερη περιεκτικότητα σε μαγνήσιο σε σύγκριση με τον εσωτερικό. Αυτό υποδηλώνει ότι οι δύο δακτύλιοι μπορεί να προέρχονται από διαφορετικά αρχικά σώματα ή, ενδεχομένως, από διαφορετικά στρώματα ενός βραχώδους σώματος που διαλύθηκε όταν πλησίασε υπερβολικά τον λευκό νάνο, εξαιτίας του ισχυρού βαρυτικού του πεδίου» εξηγεί ο Βίλχες.

Μια ματιά στο μακρινό μέλλον

Σε περίπου 5 δισεκατομμύρια χρόνια, ο Ήλιος θα μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα. «Τελικά, θα χάσει τα εξωτερικά του στρώματα και θα μετατραπεί σε λευκό νάνο. Το εσωτερικό ηλιακό σύστημα θα επηρεαστεί δραματικά. Ο Ερμής και η Αφροδίτη αναμένεται να καταποθούν από τον διογκωμένο Ήλιο, ενώ δεν υπάρχει ακόμη σαφής επιστημονική συναίνεση για το αν θα καταποθεί και η Γη κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης. Η μοίρα των εξωτερικών πλανητών είναι διαφορετική. Ο Δίας, ο Κρόνος και τα πιο απομακρυσμένα σώματα θα έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσουν» λέει ο Βίλχες.

Αφού ο Ήλιος μετατραπεί σε λευκό νάνο, τα πλανητικά υπολείμματα, τα φεγγάρια και οι αστεροειδείς που θα έχουν επιβιώσει ενδέχεται να παρασυρθούν αρκετά κοντά του, ώστε να διαλυθούν από τις βαρυτικές δυνάμεις. «Ένας δίσκος συντριμμιών όπως αυτός που περιβάλλει τον J1328−1450 θα μπορούσε, επομένως, να αντιπροσωπεύει ένα πιθανό στάδιο στην εξέλιξη του δικού μας πλανητικού συστήματος στο εξαιρετικά μακρινό μέλλον» κατέληξε ο ερευνητής.

Naftemporiki.gr



Πηγή: www.naftemporiki.gr