Ταξιδέψτε στον κρατήρα του Άρη

Ο δορυφόρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος Mars Express κατέγραψε νέες, εντυπωσιακές εικόνες πετώντας σε χαμηλό ύψος πάνω από μια γεωλογική περιοχή του Κόκκινου Πλανήτη η οποία διαμορφώθηκε από αρχαίες ροές νερού πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.

Το Mars Express εκτοξεύτηκε το 2003 και είναι εξοπλισμένο με την High Resolution Stereo Camera (HRSC),η οποία καταγράφει πολλαπλές οπτικές γωνίες από διάφορα σημεία της επιφάνειας του Άρη ώστε να δημιουργεί έγχρωμες τρισδιάστατες απεικονίσεις. Κατά τη διάρκεια μιας χαμηλής διέλευσης στην ιδιαίτερα ελλειπτική τροχιά το, το Mars Express πέταξε πάνω από τα Νότια Υψίπεδα του Άρη και τον κρατήρα Schiaparelli, έναν από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης του πλανήτη.

Ο κρατήρας Schiaparelli βρίσκεται σε μια περιοχή των Νοτίων Υψιπέδων του Άρη με έντονη παρουσία κρατήρων όπου ένα θερμότερο και πιο υγρό κλίμα ευνοούσε τη ροή νερού η οποία διαμόρφωσε τη γεωγραφία του πλανήτη πριν από περίπου 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια σύμφωνα με βίντεο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.

Ο Schiaparelli έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 460 χιλιόμετρα και έγινε διάσημος αφού αποτέλεσε την περιοχή όπου ο αστροναύτης Mark Watney μένει αποκλεισμένος στον Άρη στο μπεστ σέλερ μυθιστόρημα «The Martian» του Άντι Γουέιρ που έγινε πολύ πετυχημένη εμπορικά ταινία με πρωταγωνιστή τον Ματ Ντέιμον που βλέπουμε τώρα στις κινηματογραφικές αίθουσες στο ρόλο του Οδυσσέα στην ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν. Στην Ελλάδα η ταινία «The Martian» κυκλοφόρησε με τίτλο «Η Διάσωση».

Ο κρατήρας πήρε το όνομά του από τον Ιταλό αστρονόμο Giovanni Schiaparelli (1835–1910) ο οποίος πραγματοποίησε λεπτομερείς παρατηρήσεις του Άρη κατά τη σχετικά κοντινή προσέγγιση του πλανήτη το 1877. Ο Schiaparelli δημιούργησε έναν χάρτη με τους «canali», την ιταλική λέξη για τα «κανάλια» ή «διαύλους», τους οποίους είχε παρατηρήσει ως σκοτεινές γραμμές στην επιφάνεια του Άρη και υπέθεσε ότι περιείχαν νερό. Αργότερα αγγλόφωνοι αστρονόμοι μετέφρασαν λανθασμένα τον όρο ως canals (τεχνητά κανάλια) γεγονός που οδήγησε σε εικασίες ότι στον Άρη υπήρχε ευφυής ζωή που είχε κατασκευάσει τεχνητές δομές.

Παρότι αυτή η υπόθεση διαψεύστηκε από μεταγενέστερες παρατηρήσεις και μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί στον Άρη κανένα στοιχείο που να υποδηλώνει ότι έζησε εκεί ευφυής ζωή αργότερα αποδείχθηκε ότι ο Άρης όντως διέθετε ενεργά σώματα νερού στην επιφάνειά του στο μακρινό παρελθόν. Η σημαντική συμβολή του Schiaparelli στην αστρονομία ήταν αρκετή ώστε να τιμηθεί με έναν κρατήρα του Άρη που φέρει το όνομά του.

Παρά την τεράστια διάμετρό του ο κρατήρας Schiaparelli θεωρείται ρηχός σε σύγκριση με άλλους κρατήρες παρόμοιου μεγέθους στον Άρη. Αρχικά ήταν πολύ βαθύτερος, όμως κατά τη διάρκεια των τελευταίων δισεκατομμυρίων ετών γέμισε με ιζήματα που μεταφέρθηκαν από τον άνεμο και αρχαίες ροές νερού, καθώς και με υλικά από ηφαιστειακές εκρήξεις και συντρίμμια από προσκρούσεις αστεροειδών.

Οι παρατηρήσεις

Εκτός από την παρουσίαση του νέου υλικού που κατέγραψε το Mars Express, το βίντεο της ESA εξηγεί επίσης τον τρόπο λειτουργίας της High Resolution Stereo Camera. Κατά τη διάρκεια χαμηλών διελεύσεων πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη, η κάμερα παρατηρεί το έδαφος από πέντε διαφορετικές οπτικές γωνίες ταυτόχρονα σε ένα φάσμα τεσσάρων χρωμάτων.

Αυτές οι χαμηλές διελεύσεις επιτρέπουν στο Mars Express να συλλέγει τεράστιες ποσότητες τρισδιάστατων δεδομένων, που καλύπτουν περιοχές μήκους από εκατοντάδες έως και χιλιάδες χιλιόμετρα και πλάτους δεκάδων χιλιομέτρων. Στη συνέχεια, τα δεδομένα αυτά συνδυάζονται μεταξύ τους, δημιουργώντας ολοκληρωμένους περιφερειακούς χάρτες, οι οποίοι προστίθενται στα ολοένα πιο λεπτομερή μοντέλα που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να χαρτογραφήσουν ολόκληρη την επιφάνεια του Άρη.

Naftemporiki.gr