Πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτουν τα social media για τους ανηλίκους αναλαμβάνει η Ελλάδα. Η προώθηση στοχευμένων πολιτικών για την καταπολέμηση του ψηφιακού εθισμού τοποθετεί τη χώρα στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας προσπάθειας για τον περιορισμό ενός φαινομένου με σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία της νέας γενιάς
Η ελληνική πρωτοβουλία ξεπερνά τα εθνικά σύνορα, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει εδώ και μια τριετία τη διαμόρφωση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής στρατηγικής. Στόχος είναι η αναχαίτιση του “ψηφιακού χειμάρρου” που υπονομεύει τη φυσική και πνευματική εξέλιξη των νέων. Η παρέμβαση κρίνεται αναγκαία για την προστασία της προσωπικότητας των εφήβων, οι οποίοι συχνά εγκλωβίζονται στην απομόνωση του ατέρμονου “scroll”, με αποτέλεσμα να αποκόπτονται από το περιβάλλον τους, και να χάνουν σταδιακά τον εαυτό τους.
Η Ελλάδα ηγείται της προσπάθειας για τη θέσπιση ενός αυστηρού κανονιστικού πλαισίου προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Η στρατηγική αυτή εκτείνεται από την ανάδειξη του θέματος σε διεθνές επίπεδο από τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο βήμα του ΟΗΕ, έως τις στοχευμένες παρεμβάσεις του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα για την καθιέρωση ενιαίων ψηφιακών κανόνων.
Η χώρα μας επιδιώκει να καθιερώσει ένα νέο πρότυπο ψηφιακής ασφάλειας, συνδυάζοντας την τεχνολογία, με την πολιτική βούληση και τη διακρατική συνεργασία. Πρόκειται για έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που φιλοδοξεί να θέσει τα θεμέλια μιας βιώσιμης ψηφιακής κουλτούρας, διασφαλίζοντας ότι η τεχνολογική πρόοδος θα συμβαδίζει με την προστασία των νέων χρηστών.
Κεντρικά στοιχεία αυτής της προσπάθειας είναι η επαλήθευση ηλικίας (age verification), η ανάπτυξη εργαλείων όπως το Kids Wallet, η συνεργασία με τις πλατφόρμες, καθώς και η διαμόρφωση ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Από την 1η Ιανουαρίου 2027 εφαρμόζεται μια κεντρική κυβερνητική επιλογή, την οποία ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ώστε να προστατευτούν ουσιαστικά τα παιδιά από την ανεξέλεγκτη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι πλατφόρμες από εκείνη την ημερομηνία και μετά δεν θα μπορούν να δίνουν πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 15 ετών και οφείλουν να το διασφαλίσουν με αξιόπιστους μηχανισμούς. Ήδη διαθέτουν τα εργαλεία για να αναγνωρίζουν την ηλικία των χρηστών, είτε από τα στοιχεία που δηλώνονται είτε από τη δραστηριότητά τους, και αυτό είναι κάτι που θα πρέπει πλέον να αξιοποιηθεί στην πράξη. Η Ελλάδα, με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού, ανήκει στις πρώτες χώρες που προχωρούν σε αυτή τη ρύθμιση, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον δεν είναι επιλογή αλλά υποχρέωση. Παράλληλα, εμείς ως Πολιτεία αναπτύσσουμε τα αναγκαία εργαλεία, όπως το Kids Wallet, ώστε να υπάρχει ασφαλής και αξιόπιστη επιβεβαίωση ηλικίας, όμως το βάρος της εφαρμογής ανήκει στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες καλούνται να συμμορφωθούν με το νέο πλαίσιο», δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Τα ορόσημα των ελληνικών πρωτοβουλιών
Η οικοδόμηση του συγκεκριμένου πλαισίου δεν ήταν μια συγκυριακή κίνηση, αλλά το επιστέγασμα μιας διαρκούς προσπάθειας που αναπτύχθηκε σε πολλαπλά επίπεδα. Η ελληνική στρατηγική ωρίμασε μέσα από διαδοχικά ορόσημα: από την αρχική τοποθέτηση του ζητήματος στην παγκόσμια ατζέντα, μέχρι την υλοποίηση εξειδικευμένων τεχνικών λύσεων και τη θεσμική κατοχύρωση σύγχρονων εργαλείων προστασίας.
Τα σημαντικότερα από αυτά αποτυπώνουν τη σταδιακή μετάβαση από τη διαπίστωση του προβλήματος στη συγκρότηση ενός συνεκτικού και εφαρμόσιμου πλαισίου προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Σεπτέμβριος 2024: Η αφετηρία αυτής της προσπάθειας τοποθετείται τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν ο πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα σε διεθνές επίπεδο, κατά την ομιλία του στην 79η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Η παρέμβαση αυτή σηματοδότησε την πρόθεση της Ελλάδας να εντάξει το πρόβλημα σε μια ευρύτερη, παγκόσμια ατζέντα.
Δεκέμβριος 2024: Λίγους μήνες αργότερα παρουσιάστηκε η Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ανηλίκων από τον Εθισμό στο Διαδίκτυο. Η στρατηγική αυτή αποτέλεσε τη βάση για μια σειρά μέτρων που εστιάζουν τόσο στην πρόληψη όσο και στη ρύθμιση της πρόσβασης των παιδιών σε ψηφιακές υπηρεσίες.
Ιούνιος 2025: Καθοριστική ήταν και η ελληνική παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο Συμβούλιο Υπουργών Τηλεπικοινωνιών στο Λουξεμβούργο, παρουσιάστηκε πρωτοβουλία που έθετε στο επίκεντρο τον σχεδιασμό ασφαλέστερων ψηφιακών συστημάτων, την καθιέρωση αξιόπιστων μεθόδων επαλήθευσης ηλικίας και τον προσδιορισμό της «ψηφιακής ενηλικίωσης». Η πρόταση έτυχε στήριξης από 13 κράτη-μέλη, ενισχύοντας τη δυναμική για κοινή ευρωπαϊκή πολιτική.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εισαγάγει ένα μεταβατικό «mini wallet» για την επιβεβαίωση ηλικίας, έως την πλήρη εφαρμογή του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού το 2026. Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με την ελληνική πρόταση για το «Kids Wallet», ένα εργαλείο που φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό μηχανισμό προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Ιούνιος 2025: Η ελληνική πρωτοβουλία φαίνεται να βρίσκει ανταπόκριση και από τον ιδιωτικό τομέα, καθώς μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες (Meta) εξέφρασαν τη στήριξή τους στην ιδέα ενός ενιαίου ορίου ψηφιακής ενηλικίωσης. Παράλληλα, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχώρησε σε άμεσες ενέργειες, όπως η αποστολή επιστολών προς τις πλατφόρμες, ζητώντας τη συνεργασία τους στην εφαρμογή τεχνικών επαλήθευσης ηλικίας.
Οκτώβριος 2025: Το φθινόπωρο σηματοδότησε την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας-Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την παρουσίαση της ενσωμάτωσης ευρωπαϊκών τεχνικών προτύπων στο «Kids Wallet». Η εξέλιξη αυτή ανέδειξε την Ελλάδα ως χώρα-πιλότο στην εφαρμογή πρακτικών προστασίας ανηλίκων.
Νοέμβριος 2025: Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης απέστειλε επιστολή στις πλατφόρμες για την επαλήθευση ηλικίας και την προστασία των ανηλίκων. Η επιστολή είχε σκοπό να ενημερώσει γενικότερα τους μεγάλους ψηφιακούς «παίκτες» σχετικά με τα σχέδια της Ελλάδας για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, που εστιάζουν ιδιαίτερα στην τεχνική εφαρμογή της επαλήθευσης ηλικίας σε όλες τις διαδικτυακές πλατφόρμες.
Απρίλιος 2026: Η κορύφωση των πρωτοβουλιών ήρθε με την παρουσίαση ενός νέου πλαισίου ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα. Το πλαίσιο αυτό συνδυάζει πολιτικές υγείας, τεχνολογίας και δημόσιας διοίκησης, αποτυπώνοντας μια ολιστική προσέγγιση στο ζήτημα.
Απρίλιος 2026: Την ίδια περίοδο, η ελληνική κυβέρνηση ενίσχυσε τη διπλωματική της πίεση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, προτείνοντας τη διαμόρφωση ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για την προστασία των παιδιών από τον ψηφιακό εθισμό.
