Στην Ελβετία είναι στραμμένα τα μάτια όλου του πλανήτη, όπου αναμένεται να ξεκινήσουν σήμερα απευθείας συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για μια οριστική συμφωνία που ελπίζεται να σηματοδοτήσει τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή, την ώρα που η Τεχεράνη δηλώνει ότι έκλεισε εκ νέου το Στενό του Ορμούζ λόγω των ισραηλινών επιθέσεων στον νότιο Λίβανο.
Ο αμερικανικός στρατός αμφισβήτησε τον ισχυρισμό, αναφέροντας ότι «η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται». Το Ιράν υποστήριξε ότι το κλείσιμο του Στενού αποφασίστηκε ως απάντηση στα φονικά ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο, τα οποία, σύμφωνα με την Τεχεράνη, συνιστούν παραβίαση της συμφωνίας με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.
Η απειλή Τραμπ για «διόδια» στο Ορμούζ
Μέσα στο ακραία θολό τοπίο που έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες ώρες στη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) έθεσε, με ανάρτησή του στο Truth Social το βράδυ του Σαββάτου, ένα νέο ζήτημα στο τραπέζι: την πιθανή επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, ως «παροχή υπηρεσίας ασφαλείας, προστασίας και αποζημίωσης», σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη δεν καταλήξουν σε τελική συμφωνία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι «δεν θα υπάρχουν διόδια κατά τη διάρκεια των 60 ημερών» της διαπραγμάτευσης, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής τους μετά το πέρας αυτής της περιόδου, εάν δεν υπάρξει συμφωνία με το Ιράν.
Ουσιαστικά, ο Τραμπ απειλεί εχθρούς και συμμάχους με επιβολή διοδίων «από και για τις ΗΠΑ», δηλαδή με ένα σχήμα στο οποίο η Ουάσινγκτον θα επιβάλλει και θα καρπώνεται τα τέλη διέλευσης, επικαλούμενη την παροχή υπηρεσιών προστασίας στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.
Ο ίδιος μίλησε για ρόλο «Φύλακα Αγγέλου», αλλά και για αποζημίωση των ΗΠΑ «τόσο για το παρελθόν, όσο και για το παρόν και το μέλλον».
Με άλλα λόγια, ο Τραμπ αφήνει να εννοηθεί ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να επιβάλει όρους στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιβάλουν δικά τους διόδια, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη.
Η παρέμβασή του ανοίγει ακόμη ένα κεφάλαιο στο ήδη περίπλοκο ζήτημα της Μέσης Ανατολής και φαίνεται να λειτουργεί και ως προειδοποίηση προς συμμάχους που, κατά την άποψή του, δεν στήριξαν επαρκώς τις ΗΠΑ στον πόλεμο που ξεκίνησαν μαζί με το Ισραήλ κατά του Ιράν.
Στην Ελβετία ο Βανς, παρούσα και η ιρανική αντιπροσωπεία
Αργά το Σάββατο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, αναχώρησε από την Ουάσινγκτον με προορισμό την Ελβετία για τις συνομιλίες.
Στην Ελβετία έχει ήδη φθάσει ιρανική αντιπροσωπεία, στην οποία συμμετέχουν ο πρόεδρος του κοινοβουλίου της χώρας και επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων αναμένεται να ξεκινήσει σήμερα, σε τεχνικό επίπεδο. Ο Βανς δήλωσε ότι ελπίζει να υπάρξει πρόοδος «στο πυρηνικό ζήτημα» και στο «ζήτημα της εκεχειρίας στον Λίβανο». Μιλώντας στους δημοσιογράφους πριν επιβιβαστεί στο αεροσκάφος του, ρωτήθηκε για τις συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, καθώς και για τα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα στον νότιο Λίβανο.
«Τα πράγματα στην πραγματικότητα βελτιώνονται εκεί και επιβραδύνονται λίγο», δήλωσε. «Είναι κάτι που θα πρέπει απλώς να συνεχίσουμε να διαχειριζόμαστε, ώστε να διασφαλίσουμε ότι τόσο το Ισραήλ όσο και ο Λίβανος θα είναι ασφαλείς. Αυτός είναι ουσιαστικά ο στόχος: να καταστεί ολόκληρη η περιοχή ασφαλής», πρόσθεσε.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι η χώρα του θα «απαιτήσει από την άλλη πλευρά να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της».
Στις τεχνικές συνομιλίες θα συμμετάσχουν επίσης ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, όπως και ο αρχηγός του στρατού της χώρας, στρατάρχης Σάιντ Ασίμ Μουνίρ.
Το Πακιστάν έχει λειτουργήσει ως μεσολαβητής καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου και είχε φιλοξενήσει προηγούμενο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν υπέγραψαν αρχική συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, συμπεριλαμβανομένου και του μετώπου στον Λίβανο, με άμεση ισχύ.
Η συμφωνία προβλέπει τη συνέχιση των συνομιλιών με στόχο την επίτευξη τελικής συμφωνίας μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.
Από μία κλωστή κρέμεται η εκεχειρία στον Λίβανο
Την κατάσταση, ωστόσο, περιπλέκουν οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης που εδρεύει στα νότια προάστια της Βηρυτού, πρωτεύουσας του Λιβάνου.
Το Σάββατο, τουλάχιστον 47 άνθρωποι σκοτώθηκαν στον Λίβανο έπειτα από σειρά ισραηλινών αεροπορικών πληγμάτων, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας.
Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ανέφεραν ότι έπληξαν 80 στόχους που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ και σκότωσαν «δεκάδες» μέλη της. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, τέσσερις Ισραηλινοί στρατιώτες σκοτώθηκαν επίσης.
Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συνέχισαν να ανταλλάσσουν πυρά μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, το απόγευμα της Παρασκευής επιβεβαιώθηκε άμεση εκεχειρία μεταξύ των δύο πλευρών.
Πριν από τη συμφωνία, το Ισραήλ είχε δηλώσει ότι δεν είχε καμία πρόθεση να αποσύρει τις δυνάμεις του από τον Λίβανο, επιμένοντας ότι η σύγκρουσή του με τη Χεζμπολάχ ήταν ξεχωριστή από τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Η Χεζμπολάχ υποστήριξε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο αποτελούσαν απόπειρα «υπονόμευσης» της ευρύτερης συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει επικρίνει τις συνεχιζόμενες επιχειρήσεις του Ισραήλ στον Λίβανο, ο οποίος ενεπλάκη στον πόλεμο όταν η Χεζμπολάχ εκτόξευσε ρουκέτες κατά του Ισραήλ ως αντίποινα για αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν.
Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανέφερε ότι 4.057 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την επανέναρξη της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στις 2 Μαρτίου.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν δήλωσε ότι τα ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο παραβίασαν τις δεσμεύσεις για εκεχειρία και ότι το Στενό του Ορμούζ, το οποίο είχε ανοίξει ξανά μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, έκλεισε εκ νέου.
Αιτιολογώντας την ανακοίνωση για το κλείσιμο του Στενού, ο ιρανικός στρατός κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, επειδή δεν εφάρμοσαν την πρώτη ρήτρα του μνημονίου κατανόησης 14 σημείων.
Η ρήτρα αυτή προβλέπει «τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Η Ουάσινγκτον αμφισβητεί το κλείσιμο του Στενού
Ωστόσο, μετά την ιρανική ανακοίνωση, ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι «η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται».
Όπως δήλωσε, οι αμερικανικές δυνάμεις «παρακολουθούν την κατάσταση ώστε να διασφαλίσουν ότι αυτό θα συνεχιστεί», προσθέτοντας ότι «το Ιράν δεν ελέγχει το Στενό του Ορμούζ».
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε ότι 55 εμπορικά πλοία διέπλευσαν το Στενό το Σάββατο, μεταφέροντας περισσότερα από 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου για τις παγκόσμιες αγορές.
Δεδομένα παρακολούθησης που εξέτασε το BBC Verify υπέδειξαν ότι τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια πέρασαν από το Στενό το Σάββατο, ενώ αρκετά πλοία φάνηκε να έχουν κάνει αναστροφή στην περιοχή.
Το Ιράν είχε ουσιαστικά αποκλείσει το Στενό του Ορμούζ μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη χώρα στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
