Σε τεντωμένο σκοινί κινείται η προσπάθεια Ουάσινγκτον και Τεχεράνης να προχωρήσουν σε νέα συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη διαπραγματεύσεων γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς η σύγκρουση Ισραήλ – Χεζμπολάχ στον Λίβανο εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για την τύχη των συνομιλιών που έχουν στόχο την επίλυση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Παρά τη συμφωνία για εκεχειρία Ισραήλ – Χεζμπολάχ, η κατάσταση στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά τεταμένη. Κρατικά μέσα ενημέρωσης του Λιβάνου μεταδίδουν ότι τουλάχιστον πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν από ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές και επιθέσεις με drones στον νότιο Λίβανο κατά τη διάρκεια της νύχτας και έως το πρωί του Σαββάτου, λίγες ώρες αφότου τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου, NNA, ανέφερε ότι ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη και drones πραγματοποίησαν σειρά πληγμάτων στην ευρύτερη περιοχή της Ναμπατίγιε, καταστρέφοντας κτίρια κατοικιών και σπίτια. Παράλληλα, το πυροβολικό του Ισραήλ βομβάρδισε τη Ναμπατίγιε και τα περίχωρά της πριν από την αυγή.
Οι νέες επιθέσεις δείχνουν ότι η εκεχειρία, ακόμη και αν πολιτικά θεωρείται ενεργή, δοκιμάζεται από την πρώτη στιγμή στο πεδίο. Και αυτό είναι το μεγάλο ρίσκο για την Ουάσινγκτον: κάθε νέο πλήγμα στον Λίβανο μπορεί να προκαλέσει νέα ιρανική αντίδραση και να μπλοκάρει ξανά τη διαπραγμάτευση.
Εκεχειρία μετά τη μεσολάβηση ΗΠΑ και Κατάρ
Μετά την προσωρινή αναστολή των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία, οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters, Ισραήλ και Χεζμπολάχ κατέληξαν σε συμφωνία για εκεχειρία στον Λίβανο, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία εφαρμογής του μνημονίου κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Η συμφωνία, σύμφωνα με πληροφορίες, επιτεύχθηκε έπειτα από διαμεσολάβηση των ΗΠΑ και του Κατάρ, με την Ουάσινγκτον να παρεμβαίνει άμεσα ώστε να αποτραπεί η κατάρρευση της διπλωματικής διαδικασίας.
Την εκεχειρία ανακοίνωσαν επισήμως και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι οι δυνάμεις τους παραμένουν στις ζώνες ασφαλείας που έχουν ορίσει στο έδαφος του Λιβάνου και ότι, εάν δεχθούν επίθεση, θα απαντήσουν.
Δύο πηγές της Χεζμπολάχ δήλωσαν στο Reuters ότι η οργάνωση έχει εφαρμόσει την κατάπαυση του πυρός, η οποία επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ στις 16:00 τοπική ώρα. «Μόλις ενημερωθήκαμε για την εκεχειρία, την εφαρμόσαμε από την πλευρά μας», ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Παρέμβαση Τραμπ για να μη χαθεί η συμφωνία
Τις προηγούμενες ώρες είχε γίνει γνωστό ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, σε επικοινωνία που είχε με την ηγεσία του Ισραήλ, πίεσε ώστε να σταματήσουν οι επιχειρήσεις των IDF στον Λίβανο.
Η αμερικανική διοίκηση ενημέρωσε επισήμως το Ιράν ότι το Ισραήλ θα διακόψει τις επιχειρήσεις του στο λιβανικό μέτωπο, προκειμένου να εκπληρωθεί ένας από τους βασικούς όρους του μνημονίου κατανόησης που υπέγραψαν ΗΠΑ και Ιράν στις Βερσαλλίες.
Οι ισραηλινές επιθέσεις σε θέσεις της Χεζμπολάχ είχαν προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις και οδήγησαν στην προσωρινή αναστολή των συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν, οι οποίες επρόκειτο να ξεκινήσουν την Παρασκευή στη Γενεύη.
Η Τεχεράνη κατέστησε σαφές ότι θεωρεί τις επιχειρήσεις του Ισραήλ στον Λίβανο παραβίαση της συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τόσο το Ιράν όσο και οι Φρουροί της Επανάστασης απείλησαν με νέα κλιμάκωση, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να κλείσουν εκ νέου το Στενό του Ορμούζ και να προχωρήσουν σε αντίποινα κατά του Ισραήλ.
Μπροστά στον κίνδυνο να τιναχθεί στον αέρα η συμφωνία με την Τεχεράνη και να υπάρξει νέα κρίση στο Ορμούζ, η Ουάσινγκτον κινήθηκε άμεσα. Ο Τραμπ πίεσε το Ισραήλ και, με τη συμβολή του Κατάρ, επιτεύχθηκε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τη Χεζμπολάχ.
Ο Λίβανος από δευτερεύον μέτωπο γίνεται κεντρικό πρόβλημα
Η σύγκρουση στον Λίβανο, που αρχικά αντιμετωπιζόταν ως δευτερεύον μέτωπο στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, έχει πλέον μετατραπεί σε ένα από τα βασικά εμπόδια για τον τερματισμό του.
Η προκαταρκτική συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη προβλέπει «την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων» στον Λίβανο και δεσμεύεται για τη διαφύλαξη της «εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας» της χώρας.
Η συμπερίληψη του Λιβάνου στο μνημόνιο θεωρήθηκε διπλωματική νίκη για το Ιράν, το οποίο επέμενε ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τις ΗΠΑ θα πρέπει να καλύπτει και το μέτωπο της Χεζμπολάχ. Για την Τεχεράνη, η ισραηλινή παρουσία στον νότιο Λίβανο δεν είναι απλώς μια περιφερειακή εκκρεμότητα, αλλά ζήτημα στρατηγικής ασφάλειας.
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει βαθύ. Ούτε το Ισραήλ ούτε η Χεζμπολάχ έχουν υπογράψει το μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν, ενώ δεν είναι σαφές πώς μπορεί να επιβληθεί η συμμόρφωση των δύο πλευρών. Επιπλέον, η συμφωνία δεν απαντά στα δύο βασικά ερωτήματα που τροφοδοτούν τη σύγκρουση: αν το Ισραήλ θα αποχωρήσει από τον νότιο Λίβανο και αν η Χεζμπολάχ θα παραδώσει τα όπλα της.
Το Ισραήλ απαιτεί τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ πριν εξετάσει το ενδεχόμενο αποχώρησης. Η Χεζμπολάχ, από την πλευρά της, επικαλείται την ισραηλινή παρουσία στον Λίβανο ως απόδειξη ότι το οπλοστάσιό της παραμένει αναγκαίο. Η κυβέρνηση του Λιβάνου έχει δεσμευθεί να θέσει όλα τα όπλα υπό κρατικό έλεγχο, αλλά στην πράξη έχει περιορισμένη δυνατότητα να επιβάλει μια τέτοια εξέλιξη.
Στην Ελβετία οι διαμεσολαβητές
Την ίδια ώρα, οι διπλωματικές κινήσεις συνεχίζονται στην Ελβετία. Ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου στη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, βρίσκεται καθ’ οδόν προς τη χώρα, όπου αναμένεται να πραγματοποιηθεί ο πρώτος γύρος συνομιλιών με το Ιράν για πιθανή πυρηνική συμφωνία, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios.
Στην Ελβετία έχει ήδη φτάσει ο Τζάρεντ Κούσνερ, απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, ενώ ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σχεδιάζει επίσης να μεταβεί εκεί. Πηγή που γνωρίζει το θέμα, ωστόσο, σημείωσε ότι το ταξίδι του Ιρανού υπουργού θα μπορούσε ακόμη να αλλάξει, ανάλογα με την εξέλιξη της εκεχειρίας στον Λίβανο.
Ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ Μπιν Αμπντούλ Ραχμάν αλ-Θάνι, είχε ήδη συνομιλίες στην Ελβετία με τον Ελβετό υπουργό Εξωτερικών Ιγνάτιο Κάσις για τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και την περιφερειακή ασφάλεια.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις διπλωματικές προσπάθειες για την προώθηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή. Ο αλ-Θάνι επιβεβαίωσε την υποστήριξη της Ντόχα στην έναρξη διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με στόχο την επίτευξη βιώσιμων λύσεων στα εκκρεμή ζητήματα μέσω διαλόγου και ειρηνικών μέσων.
Σε ισχύ το μνημόνιο, αλλά η συμφωνία παραμένει εύθραυστη
Μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας Ισραήλ – Χεζμπολάχ, το μνημόνιο κατανόησης ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να παραμένει σε ισχύ. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, αναμένεται πλέον να οριστεί σύντομα ο πρώτος γύρος της δια ζώσης διαπραγμάτευσης.
Ωστόσο, η εικόνα παραμένει ρευστή. Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή τη συμφωνία με την Τεχεράνη, το Ιράν συνδέει ευθέως τη συμμετοχή του στις συνομιλίες με την κατάσταση στον Λίβανο, το Ισραήλ δηλώνει ότι σταματά τις επιθετικές επιχειρήσεις αλλά δεν αποσύρεται από τις ζώνες ασφαλείας, και η Χεζμπολάχ παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας που μπορεί να ανάψει ξανά το φιτίλι.
Με άλλα λόγια, η διπλωματία μεταφέρεται στην Ελβετία, αλλά το πραγματικό τεστ της συμφωνίας θα δοθεί στον νότιο Λίβανο.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
