Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ανοίξει ένα νέο και ιδιαίτερα επικίνδυνο κεφάλαιο στις τηλεφωνικές απάτες. Με τη βοήθεια λογισμικών που δημιουργούν deepfake φωνές, οι απατεώνες μπορούν πλέον να μιμηθούν σχεδόν τέλεια τη φωνή ενός παιδιού, ενός συζύγου ή ακόμη και του εργοδότη κάποιου, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι ένας αγαπημένος άνθρωπος βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο.
Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το BBC, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η τεχνολογία έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε «δεν μπορούμε πλέον να εμπιστευόμαστε τα ίδια μας τα αυτιά». Ωστόσο, τονίζουν ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι τρόποι προστασίας, οι οποίοι μπορούν να αποτρέψουν την απώλεια χιλιάδων ευρώ.
Η απάτη που λίγο έλειψε να κοστίσει 7.500 δολάρια
Η Ελίζαμπεθ Μπενζ από τη Νέα Υόρκη πίστεψε ότι άκουγε τον 16χρονο γιο της να κλαίει σπαρακτικά στο τηλέφωνο. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ένας άγνωστος της είπε ότι είχε σκοτώσει τον φίλο του γιου της και ότι θα έκανε το ίδιο και σε εκείνον αν δεν του παρέδιδε 7.500 δολάρια σε χώρο στάθμευσης καταστήματος.
Η γυναίκα πανικοβλήθηκε και ξεκίνησε να πάει στο σημείο που της υπέδειξαν. Λίγο πριν φτάσει, ο μεγαλύτερος γιος της κατάφερε να επικοινωνήσει με τον αδελφό του, ο οποίος βρισκόταν αμέριμνος σε ποδοσφαιρικό αγώνα. Η φωνή που είχε ακούσει δεν ήταν δική του, αλλά προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
Ο «οικογενειακός κωδικός» μπορεί να σας σώσει
Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο BBC, η αποτελεσματικότερη άμυνα απέναντι στις απάτες αυτές είναι να συμφωνήσει κάθε οικογένεια σε έναν μυστικό κωδικό ή μια λέξη ασφαλείας.
Η λογική είναι απλή: οι απατεώνες μπορούν να αντιγράψουν τη φωνή κάποιου, όχι όμως να γνωρίζουν ένα προσωπικό οικογενειακό μυστικό.
Ο Χάνι Φαρίντ, ένας από τους κορυφαίους ειδικούς παγκοσμίως στα AI deepfakes, εξηγεί ότι ακόμη και ο ίδιος χρησιμοποιεί έναν τέτοιο κωδικό με τη σύζυγό του.
Η συμβουλή του είναι ο κωδικός να είναι εύκολος να τον θυμούνται τα μέλη της οικογένειας, αλλά αδύνατο να τον μαντέψει ένας τρίτος. Ένα οικογενειακό αστείο ή μια ασυνήθιστη λέξη αποτελούν ασφαλείς επιλογές.
Ο πανικός είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος των απατεώνων
Η ύπαρξη κωδικού, όμως, δεν αρκεί.
Η ίδια η Ελίζαμπεθ Μπενζ αποκάλυψε ότι η οικογένειά της είχε ήδη συμφωνήσει σε μια λέξη ασφαλείας για αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο.
Παρ’ όλα αυτά, μέσα στον πανικό της δεν σκέφτηκε καν να την ζητήσει.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι απατεώνες προσπαθούν να δημιουργήσουν τέτοια ψυχολογική πίεση ώστε το θύμα να πάψει να σκέφτεται λογικά και να ενεργήσει παρορμητικά.
Τα τρία σημάδια που «φωνάζουν» απάτη
Ο δικηγόρος Γκάρι Σίλντχορν, ο οποίος βρέθηκε και ο ίδιος στο στόχαστρο παρόμοιας απάτης, αναφέρει στο BBC τρία χαρακτηριστικά που εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε τέτοια επίθεση:
Ακραία πίεση χρόνου. Οι απατεώνες επιμένουν ότι όλα πρέπει να γίνουν αμέσως, χωρίς καθυστέρηση.
Απαίτηση για μη ανιχνεύσιμες πληρωμές. Ζητούν μετρητά, δωροκάρτες ή κρυπτονομίσματα, ώστε να μην μπορεί να εντοπιστεί η διαδρομή των χρημάτων.
Απομόνωση του θύματος. Προσπαθούν να εμποδίσουν οποιαδήποτε επικοινωνία με συγγενείς, φίλους ή την αστυνομία, ώστε το θύμα να μην προλάβει να επιβεβαιώσει αν η ιστορία είναι αληθινή.
Τι πρέπει να κάνετε αν δεχθείτε τέτοια κλήση
Οι ειδικοί που επικαλείται το BBC συνιστούν:
Να διατηρήσετε όσο γίνεται την ψυχραιμία σας.
Να ζητήσετε αμέσως τον οικογενειακό κωδικό.
Να προσπαθήσετε να επικοινωνήσετε με το πρόσωπο που υποτίθεται ότι βρίσκεται σε κίνδυνο μέσω άλλου αριθμού ή εφαρμογής.
Να μην στείλετε χρήματα όσο δεν έχει επιβεβαιωθεί η κατάσταση.
Να συμβουλευτείτε κάποιον έμπιστο πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε ενέργεια.
Η AI κάνει τις απάτες πιο πειστικές από ποτέ
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι απάτες με τεχνητή νοημοσύνη αυξάνονται με εκθετικούς ρυθμούς. Μόνο στις ΗΠΑ, οι απώλειες από διαδικτυακές απάτες και ηλεκτρονικό έγκλημα εκτιμάται ότι έφτασαν τα 148,2 δισ. δολάρια το 2025, ενώ περίπου 6,3 δισ. δολάρια συνδέονται ήδη με απάτες που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη.
Το βασικό συμπέρασμα του BBC είναι ότι, όσο εξελίσσεται η τεχνολογία, η καλύτερη άμυνα παραμένει η προετοιμασία. Μια απλή οικογενειακή συμφωνία για έναν μυστικό κωδικό και η ψυχραιμία σε μια κλήση πανικού μπορεί να αποτρέψουν μια καταστροφική οικονομική απώλεια.
