Στις τελευταίες εκλογές, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που του επέτρεπε να παραμένει στην εξουσία τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Ωστόσο, ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Άιζενκοτ, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια δύσκολη αποστολή στην προσπάθειά του να εκτοπίσει τον μακροβιότερο πρωθυπουργό του Ισραήλ, αφού έλαβε εντολή σχηματισμού της επόμενης κυβέρνησης.
Στα χαρτιά, ο Άιζενκοτ διαθέτει σαφή πλειοψηφία, με 67 από τις 120 έδρες της ισραηλινής Βουλής, της Κνεσέτ.
Ωστόσο, οι έδρες προέρχονται από έξι κόμματα με διαφορετικό ιδεολογικό προσανατολισμό, από τη Δεξιά έως τα αραβικά κόμματα.
Επί δεκαετίες, ο Νετανιάχου διατηρούσε την αφοσίωση των πολιτικών κομμάτων που συμμετείχαν στο μπλοκ του.
Ακόμη και όταν αμφισβητούσαν την ηγεσία του, διέθετε την ικανότητα να διαχειρίζεται τις διαφωνίες και να διατηρεί τον κυβερνητικό συνασπισμό ενωμένο.
Ο Άιζενκοτ δεν διαθέτει ανάλογη εμπειρία. Και παρότι στο μπλοκ του συμμετέχουν έμπειροι πολιτικοί, πρέπει τώρα να βρει τον τρόπο να τους οδηγήσει προς έναν κοινό στόχο: τον σχηματισμό κυβέρνησης που θα αντικαταστήσει εκείνη του Νετανιάχου.
Πώς σχηματίζεται συνήθως μια κυβέρνηση στο Ισραήλ;
Στην Κνεσέτ του Ισραήλ, η εξασφάλιση της πλειοψηφίας απαιτεί τουλάχιστον 61 από τις 120 έδρες. Ο αρχηγός του συνασπισμού αυτού αναλαμβάνει την πρωθυπουργία.
Έδρες με βάση τα αρχικά bloc – 53 για Νετανιάχου, 48 για Άισενκοτ:
Μετά τις εκλογές του 2022, ο Νετανιάχου εξασφάλισε 64 έδρες. Στη συνέχεια, απέκτησε άλλες τέσσερις, όταν ένα ακόμη κόμμα προσχώρησε στον κυβερνητικό συνασπισμό του.
Έτσι, διέθετε μια ισχυρή πλειοψηφία 68 εδρών, ενώ η κυβέρνησή του ολοκλήρωσε την πλήρη θητεία της, κάτι που είχε να συμβεί από το 1988.
Σήμερα, ο Νετανιάχου έχει την υποστήριξη μόλις 46 βουλευτών, αριθμός πολύ μικρότερος από την απαιτούμενη πλειοψηφία για τη διακυβέρνηση της χώρας.
Ο Άιζενκοτ διαθέτει τη στήριξη 67 βουλευτών, αλλά τα πράγματα περιπλέκονται, καθώς δεν έχουν συμφωνήσει όλα τα κόμματα που τον στηρίζουν να συνεργαστούν μεταξύ τους.
Θα μπορούσε το Ισραήλ να αποκτήσει κυβέρνηση χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία;
Το εκλογικό αποτέλεσμα δημιούργησε ένα περίπλοκο αδιέξοδο, χωρίς καμία από τις δύο πλευρές να διαθέτει σαφή δρόμο προς τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Το μπλοκ του Νετανιάχου, από τις 53 έδρες περιορίστηκε στις 46, καθώς, ένα υπερορθόδοξο κόμμα που επί μακρόν στήριζε τον πρωθυπουργό, αρνήθηκε να συμπράξει μαζί του.
Η αντιπολίτευση εξασφάλισε 67 έδρες, αλλά οι 19 από αυτές ανήκουν στα δύο αραβικά κόμματα, την Κοινή Λίστα και το Ραάμ. Αυτό τα καθιστά καθοριστικό παράγοντα σε κάθε προσπάθεια απομάκρυνσης του Νετανιάχου από την εξουσία.
Ωστόσο, πολλοί Εβραίοι Ισραηλινοί, μεταξύ των οποίων και ορισμένοι που αντιτίθενται στον Νετανιάχου, δεν θεωρούν τα αραβικά κόμματα νόμιμους πολιτικούς εταίρους.
Όμως, τα αραβικά κόμματα θα μπορούσαν να στηρίξουν εξωκοινοβουλευτικά μια λεγόμενη κυβέρνηση μειοψηφίας, παρέχοντάς της ένα κοινοβουλευτικό δίχτυ ασφαλείας.
Μια κυβέρνηση μειοψηφίας διαθέτει λιγότερες από τις 61 έδρες που απαιτούνται για τη συγκρότηση σταθερού κυβερνητικού συνασπισμού, αλλά παραμένει στην εξουσία εξασφαλίζοντας την υποστήριξη βουλευτών που δεν συμμετέχουν στο υπουργικό συμβούλιο.
Σενάριο κυβέρνησης μειοψηφίας – 48 έδρες για Άιστενκοτ και στήριξη από 19 βουλευτές Αραβικών κομμάτων:
Το σχέδιο του Γκάντι Άιζενκοτ είναι να σχηματίσει αυτό που αποκαλεί «κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης»: μια κυβέρνηση μειοψηφίας αποτελούμενη από τα τέσσερα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία διαθέτουν συνολικά 48 έδρες. Πρόκειται για το δικό του κόμμα, το Yashar, το Together –με επικεφαλής τους πρώην πρωθυπουργούς Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ–, το Yisrael Beiteinu του Άβιγκντορ Λίμπερμαν και τους αριστερούς Δημοκράτες, με επικεφαλής τον Γιαΐρ Γκολάν.
Τα αραβικά κόμματα δεν θα συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά θα εγγυώνται την εξασφάλιση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας που θα επιτρέπει στην κυβέρνηση να παραμείνει στην εξουσία, με αντάλλαγμα διάφορες παραχωρήσεις.
Το Ισραήλ έχει σχηματίσει και στο παρελθόν κυβερνήσεις μειοψηφίας, αλλά ποτέ αμέσως μετά από εκλογές.
Ένας ακόμη παράγοντας που θα μπορούσε να επηρεάσει τις εξελίξεις είναι η αναζήτηση της στήριξης του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά (UTJ), ενός υπερορθόδοξου κόμματος. Αν και αποτελεί παραδοσιακό σύμμαχο του Νετανιάχου, το κόμμα αρνήθηκε να τον προτείνει κατά τις μετεκλογικές διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο της χώρας.
Το γεγονός αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε να απέχει από την ψηφοφορία είτε ακόμη και να στηρίξει μια κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, διευρύνοντας το δίχτυ κοινοβουλευτικής προστασίας της πέρα από τα αραβικά κόμματα.
Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, πιθανότατα θα προϋπέθετε παραχωρήσεις από την πλευρά του Άιζενκοτ.
Θα μπορούσαν τα υπερορθόδοξα κόμματα να αναδειχθούν σε ρυθμιστές των εξελίξεων;
Το βασικό εμπόδιο για τον Άιζενκοτ είναι πλέον ο Άβιγκντορ Λίμπερμαν. Ο πρώην υπουργός Άμυνας, Εξωτερικών και Οικονομικών αρνείται να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε κυβέρνηση εξαρτάται από τα αραβικά κόμματα, υποστηρίζοντας ότι μια κυβέρνηση μειοψηφίας δεν θα έχει μεγάλη διάρκεια ζωής και θα ενισχύσει μόνο τον Νετανιάχου.
Αντ’ αυτού, προτείνει μια διαφορετική διαδρομή: έναν κυβερνητικό συνασπισμό 61 εδρών, στον οποίο θα συμμετέχουν τα υπερορθόδοξα κόμματα, αλλά όχι τα αραβικά.
Εκτιμά ότι, μόλις σχηματιστεί μια τέτοια κυβέρνηση, ορισμένοι βουλευτές του Λικούντ του Νετανιάχου θα μπορούσαν να αποχωρήσουν από το κόμμα τους και να προσχωρήσουν σε αυτήν.
Ο Λίμπερμαν έχει εγκαταλείψει το μακροχρόνιο βέτο του στη συμμετοχή των υπερορθόδοξων κομμάτων σε κυβέρνηση, αλλά το σχέδιό του προσκρούει σε μία από τις βασικές δεσμεύσεις της αντιπολίτευσης: την κατάργηση της γενικής απαλλαγής των υπερορθόδοξων ανδρών από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.
Σενάριο στήριξης υπερορθόδοξων στον Άιζενκοτ – 62 έδρες:
Τα υπερορθόδοξα κόμματα θέλουν να κατοχυρωθεί η απαλλαγή αυτή, ενώ ο Άιζενκοτ, ο Λίμπερμαν και άλλοι πολιτικοί τάχθηκαν προεκλογικά υπέρ της καθολικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
Οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτούσε σημαντικές ιδεολογικές υποχωρήσεις και εξακολουθεί να φαίνεται μακρινή, καθώς το Σας παραμένει πιστό στον Νετανιάχου, παρότι το UTJ δείχνει διάθεση να εξετάσει εναλλακτικές επιλογές.
Θα μπορούσαν ο Άιζενκοτ και ο Νετανιάχου να μοιραστούν την εξουσία σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας;
Ο Νετανιάχου ασκεί έντονες πιέσεις κατά οποιασδήποτε πολιτικής συνεργασίας μεταξύ Εβραίων και Αράβων. Τις τελευταίες ημέρες έχει δημοσιεύσει δύο βίντεο στα οποία ζητά τον σχηματισμό «κυβέρνησης εθνικής ενότητας».
Ωστόσο, θέλει μια τέτοια κυβέρνηση μόνο με τους δικούς του όρους: επιμένει να παραμείνει πρωθυπουργός και να συμμετάσχει σε αυτήν ολόκληρο το δεξιό και υπερορθόδοξο μπλοκ του.
Οι κυβερνήσεις εθνικής ενότητας σχηματίζονται παραδοσιακά στο Ισραήλ από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, έπειτα από πολιτικό αδιέξοδο.
Σενάριο κυβέρνησης εθνικής ενότητάς – 75 έδρες:
Παρότι ο Νετανιάχου δεν φαίνεται διατεθειμένος να αποχωριστεί ολόκληρο το μπλοκ του, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ενδέχεται τελικά να δεχθεί να απομακρυνθεί από τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, όχι όμως από τον υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και τα υπερορθόδοξα κόμματα.
Η αντιπολίτευση θεωρεί ότι οι εκκλήσεις του για εθνική ενότητα αποτελούν κυρίως τακτική με στόχο να υπονομεύσει τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης που θα μπορούσε να τον αντικαταστήσει.
Μπορεί ο Νετανιάχου να παραμείνει στην εξουσία;
Προς το παρόν ο Νετανιάχου, παραμένει στη θέση του ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, έως ότου ορκιστεί νέα κυβέρνηση.
Ο Άιζενκοτ έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες από την περασμένη Κυριακή για να διαπραγματευτεί με τα κόμματα του μπλοκ του σχετικά με τα υπουργικά χαρτοφυλάκια, τον προϋπολογισμό και τις πολιτικές που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση.
Μπορεί επίσης να ζητήσει παράταση 14 ημερών. Εάν αποτύχει, η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης θα περάσει σε άλλον υποψήφιο, ο οποίος θα έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες.
Εάν λάβει την εντολή ο Νετανιάχου, πιθανότατα θα προσπαθήσει να δελεάσει κάποιο κόμμα ή μεμονωμένους βουλευτές της αντιπολίτευσης, ώστε να προσχωρήσουν στο μπλοκ του.
Οι Άιζενκοτ, Μπένετ, Λίμπερμαν και Γκολάν έχουν δηλώσει όλοι ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση υπό τον Νετανιάχου.
Καθώς το μπλοκ του υπολείπεται κατά οκτώ έδρες από την απαιτούμενη πλειοψηφία, θα χρειαζόταν οκτώ μεμονωμένους βουλευτές που θα αποχωρούσαν από τα κόμματά τους και θα τον στήριζαν, κάτι που θέτει πολύ ψηλά τον πήχη.
Ωστόσο, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Εάν αποτύχει, η εντολή επιστρέφει στην Κνεσέτ για ακόμη 14 ημέρες, προκειμένου να προταθεί άλλος υποψήφιος. Εάν δεν καρποφορήσει ούτε αυτή η προσπάθεια, το πολιτικό αδιέξοδο θα οδηγήσει το Ισραήλ σε νέο γύρο εκλογών.
Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Νετανιάχου θα παραμείνει στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
