Γράφει ο Ευθύμιος Ζιγγιρίδης Beng MSc AMIEE MILT, Σύμβουλος Στρατηγικών Επενδύσεων και Πρόεδρος GBHORIZONS
H Eλλάδα τα τελευταία 15 χρόνια έχει βιώσει πολλαπλές και σοβαρές κρίσεις οι οποίες επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό το βιοτικό επίπεδο και την ευημερία των Ελλήνων. Την οικονομική κρίση την περίοδο των μνημονίων, την πανδημία του κορονοϊού η οποία δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο τα οικονομικά της χώρας και είχε αρνητικές κοινωνικές προεκτάσεις, την κρίση κόστους διατροφής και την ενεργειακή κρίση όταν ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Σε όλα αυτά ήρθε να προστεθεί ο πόλεμος στο Ιράν ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση του ενεργειακού κόστους στην Ευρώπη αλλά και στη χώρα μας.
Η ελληνική οικονομία άντεξε όλες τις προηγούμενες κρίσεις καθώς ο ελληνικός λαός πέρασε μία δύσκολη μακρά περίοδο η οποία αφαίρεσε εισόδημα από τα νοικοκυριά και οδήγησε επιχειρήσεις είτε σε οικονομική στενότητα είτε σε τερματισμό της λειτουργίας τους.
Η σημερινή ενεργειακή κρίση έρχεται σε σημείο το οποίο η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σημείο σχετικής ανάκαμψης και προσπαθεί να ξεχρεώσει τα δάνεια του παρελθόντος. Ας δούμε λοιπόν κάποια νούμερά και πως η σημερινή κατάσταση επηρεάζει την οικονομία της χώρας μας.
Πριν την πρόσφατη ενεργειακή κρίση η εκτίμηση για την αύξηση του ΑΕΠ από τους χρηματιστηριακούς οίκους την ΕΕ και άλλους οργανισμούς υπολογιζόταν περίπου 2,4% για το 2026 σε σχέση με το 2025. Οι σημερινές εκτιμήσεις υπολογίζουν την αύξηση από 1,7% έως 1,9 % του ΑΕΠ. Να σημειωθεί ότι το ΑΕΠ της χώρας για το 2025 ανήλθε στα 248 δις ευρώ. Η εκτίμηση δείχνει ότι η μείωση από την αρχική εκτίμηση είναι γύρω 0,7%.
Η εκτίμηση για τον πληθωρισμό πριν την κρίση η οποία ήρθε ως συνέπεια του πολέμου με το Ιράν ήταν γύρω στο 2,5% για το 2026 . Η σημερινή εκτίμηση από το υπουργείο οικονομικών και την ΕΕ κυμαίνεται ι από 3,2% έως 3,7%. Όσο συνεχίζεται ο πόλεμος οι τιμές των καυσίμων θα παραμένουν υψηλές. Ακόμη και αν σταματήσει σήμερα ο πόλεμος οι τιμές των καυσίμων θα χρειαστεί μήνες πριν πέσουν στα επίπεδα της αρχής του έτους, αφού οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν μήνες προκειμένου να ισορροπήσουν. Αυτή η αύξηση στις τιμές τι οποίες αγοράζουμε πετρέλαιο η φυσικό αέριο οδηγεί στον εισαγόμενο πληθωρισμό αφού οι τιμές είναι αυξημένες πέραν αυτού που είχαμε συνηθίσει.
Στην Ελλάδα εισάγουμε ετησίως περίπου 13 δις ευρώ σε πετρέλαιο αφού είμαστε κατά 95% εξαρτημένοι από εισαγωγές πετρελαίου. Επίσης εισάγουμε γύρω στις 75 twh φυσικό αέριο αξίας από 2,5 έως 3 δις ευρώ. Επίσης είμαστε εξαρτημένοι 100% από τις εισαγωγές φυσικού αερίου . Το κόστος του φυσικού αερίου αυξήθηκε τους τελευταίους 3 μήνες γύρω στο 50%. Είναι κατανοητό λοιπόν ότι η οικονομία μας εξαρτάται από τις διακυμάνσεις εξωτερικών παραγόντων που επηρεάζουν τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Παρά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να απεξαρτηθεί από τα ορυκτά καύσιμα ( κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει τα επόμενη 30 χρόνια κατά την γνώμη μου) η εξάρτηση της χώρας και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και γενικότερης ενεργειακής κατανάλωσης είναι μεγάλη. Για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας χρησιμοποιούμε περίπου 50% τα ορυκτά καύσιμα και για την συνολική ενέργεια που καταναλώνει η Ελλάδα ( μεταφορές, θέρμανσή και βιομηχανία) η χρήση ορυκτών φτάνει το 80%.
Οι εισαγωγές θα επηρεάζουν αρνητικά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αφού λόγω αυξημένων ενεργειακών τιμών θα υπάρξει έλλειμα εξωτερικού ισοζυγίου.
Είναι προφανές ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να επισπεύσει την εξόρυξη υδρογονανθράκων οι οποίο βρίσκονται στο υπέδαφος της χώρας προκειμένου να αποκτήσει ενεργειακή αυτάρκεια, κάτι που θα συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη και θα αυξήσει τις εξαγωγές πετρελαιοειδών προς τρίτες χώρες.
Επιπλέον ως αποτέλεσμα του πολέμου και της ενεργειακής κρίσης οι επενδυτές έβαλαν τα χρήματα τους σε ασφαλή καταφύγια κάτι που οδήγησε τα ελληνικά ομόλογα να έχουν αυξημένη απόδοση. Το κόστος δανεισμού του ελληνικού δημοσίου θα αυξηθεί επίσης λόγων των war premiums
Oι αυξήσεις τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στη χώρα μετακυλίστηκαν στα λειτουργικά κόστη των επιχειρήσεων κάτι που σημαίνει τα ελληνικά προϊόντα γίνονται λιγότερο ανταγωνιστικά.
Οι greenfield επενδύσεις έχουν παγώσει. Αν και οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις αυξήθηκαν και έφτασαν τα 12,8 δις ευρώ μέσα στο 2025, είναι ελάχιστες οι επενδύσεις οι οποίες σχετίζονται με παραγωγικό εξοπλισμό και σχετίζονται με την μεταποίηση. Το μεγαλύτερο ποσοστό ρων 12,8 δις είναι ανταλλαγές μετοχών, εξαγορές εταιρειών και αγορές οικημάτων κάνοντας χρήση της golden visa. Γίνεται αντιληπτό ότι τέτοιες επενδύσεις δεν μειώνουν την ανελγία ούτε έχουν θετικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην οικονομία της χώρας.
Τέλος υπολογίζοντας τον πληθωρισμό και την αύξηση του ΑΕΠ σε σχέση με τα στοιχέια πριν τον πόλεμο κάθε ελληνικό νοικοκυριό απώλεσε γύρω στο 1,5% του διαθέσιμου εισοδήματος του . Για όσους δεν έλαβαν ανάλογες αυξήσεις στους μισθούς οι απώλειες ρίναι ακόμη μεγαλύτερες.
Η Ελλάδα είναι μία ευάλωτη οικονομία. Η οικονομική της βάση και ένα μέρος των δομικών στοιχείων της είναι αδύναμα, αυτός είναι ο λόγος που παρά τις όποιες βελτιώσεις κάθε εξωτερική κρίση θα επηρεάζει άμεσα την ελληνική οικονομία και την ευημερία των Ελλήνων.
Η κυβέρνηση οφείλει να κινηθεί γρήγορα για την ανάπτυξη του πρωτογενούς και του δευτερογενούς τομέα καθώς επίσης να κάνει ότι χρειάζεται να επισπεύσει τις εξορύξεις των υδρογονανθράκων μας, προκείμενου να δημιουργηθούν τέτοιες συνθήκες οι οποίες θα οδηγήσουν τη χώρα σε κατάσταση αυτάρκειας στην ενέργεια αλλά και σε πληθώρα βασικών προϊόντων . Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει η ελληνική οικονομία να αναπτυχθεί σε σθεναρές βάσεις και να εξασφαλίσει το μέλλον των επόμενων γενεών.
Ευθύμιος Ζιγγιρίδης Beng MSc AMIEE MILT
Σύμβουλος Στρατηγικών Επενδύσεων
Πρόεδρος GBHORIZONS
