Σταθερό παραμένει τα τελευταία περίπου 20 χρόνια το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα, παρά τις μεγάλες αλλαγές που έχει φέρει η τεχνολογία στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αναζητούν και καταναλώνουν περιεχόμενο. Αυτό υποστήριξε, μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου, ο πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Βιβλιοπωλών – Χαρτοπωλών Νομού Μαγνησίας, Χρήστος Αγιώτης.
Όπως ανέφερε, η άποψη ότι οι Έλληνες διαβάζουν ολοένα και λιγότερο δεν ανταποκρίνεται, κατά την προσωπική του εκτίμηση, στα διαθέσιμα στοιχεία. «Πάντα δεν ήταν όλοι αναγνώστες», σημείωσε, εξηγώντας ότι το αναγνωστικό κοινό παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερό, ενώ αυτό που μεταβάλλεται είναι ο τρόπος ανάγνωσης.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η στροφή προς τις ψηφιακές εκδόσεις. Ο κ. Αγιώτης επισήμανε ότι ειδικές κατηγορίες αναγνωστών, όπως όσοι χρησιμοποιούν εγχειρίδια, μελέτες και εξειδικευμένα κείμενα, διαβάζουν πλέον σε πολύ μεγάλο βαθμό ψηφιακά. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, το συγκεκριμένο περιεχόμενο δεν εκδίδεται πλέον σε έντυπη μορφή, αλλά διατίθεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά.
Οι νέοι διαβάζουν, αλλά με διαφορετικό τρόπο
Ο πρώην πρόεδρος των βιβλιοπωλών της Μαγνησίας αμφισβήτησε και την αντίληψη ότι οι νεότερες γενιές έχουν απομακρυνθεί από την ανάγνωση. Όπως είπε, δεν έχει δει στατιστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι νέοι διαβάζουν λιγότερο από τις προηγούμενες γενιές.
Αντίθετα, εκτίμησε ότι οι νεότεροι έχουν αναπτύξει διαφορετικές αναγνωστικές συνήθειες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ιδιαίτερη απήχηση των graphic novels. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για ένα είδος που συχνά οι μεγαλύτεροι αναγνώστες αντιμετωπίζουν ως «εικονογραφημένο κλασικό», ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να προσφέρει αντίστοιχη αναγνωστική εμπειρία, αξιοποιώντας παράλληλα την εικόνα.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρθηκε στο «Logicomix», το οποίο, παρά τα χρόνια που έχουν περάσει από την πρώτη έκδοσή του, συνεχίζει να επανεκδίδεται και να προσελκύει εφήβους και νεαρούς αναγνώστες.
Η υπερπληθώρα βιβλίων και η υποβάθμιση του περιεχομένου
Ένα από τα προβλήματα που εντοπίζει ο κ. Αγιώτης είναι η μεγάλη προσφορά τίτλων στην ελληνική αγορά. Όπως υποστήριξε, σε μια σχετικά μικρή αγορά όπως η ελληνική, η μαζική παραγωγή και μετάφραση βιβλίων μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα πολλά από αυτά να παραμένουν αδιάβαστα.
Βιβλία που δεν καταφέρνουν να βρουν το κοινό τους καταλήγουν, σύμφωνα με τον ίδιο, για χρόνια σε καλάθια εκδόσεων και τελικά μπορεί να πωλούνται ακόμη και με το βάρος τους. Μια τέτοια πρακτική, όπως τόνισε, υποβαθμίζει όχι μόνο την αξία του βιβλίου αλλά και το ίδιο το περιεχόμενό του.
Η λύση, κατά την άποψή του, βρίσκεται στην επένδυση στην ποιότητα. Αντί να κυκλοφορούν τρία έως πέντε βιβλία με την προσδοκία ότι ένα από αυτά θα γίνει best seller, θα ήταν προτιμότερο να δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην επιλογή, την επιμέλεια και την παραγωγή λιγότερων αλλά ποιοτικότερων εκδόσεων.
Έντυπο ή ηλεκτρονικό βιβλίο;
Στο ερώτημα, αν το ψηφιακό βιβλίο μπορεί να αντικαταστήσει το έντυπο, ο κ. Αγιώτης σημείωσε ότι και τα δύο μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά το ίδιο αναγνωστικό περιεχόμενο. Η διαφορά, όπως είπε, βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με το κείμενο.
Η ανάγνωση στην οθόνη, υπογράμμισε, είναι διαφορετική εμπειρία από την επαφή με το φυσικό βιβλίο. Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για τη συνήθεια των νεότερων να είναι διαρκώς εκτεθειμένοι σε κινούμενες εικόνες και γρήγορη εναλλαγή περιεχομένου, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, μπορεί να δυσκολεύει τη συγκέντρωση σε μια στατική σελίδα κειμένου.
Η αγάπη για το βιβλίο καλλιεργείται από μικρή ηλικία
Κλείνοντας, ο κ. Αγιώτης υποστήριξε ότι η σχέση με το βιβλίο μπορεί να ξεκινήσει από τα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού. Η επαφή ακόμη και με ένα πάνινο ή υφασμάτινο βιβλίο μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την εξοικείωση με το αντικείμενο και την ανάγνωση.
Όπως ανέφερε, δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία στην οποία κάποιος «γίνεται» αναγνώστης. Για άλλους η σχέση με το βιβλίο ξεκινά μέσα από την οικογένεια και τη βιβλιοθήκη του σπιτιού, για άλλους από ένα ποίημα ή ένα μυθιστόρημα και για κάποιους ακόμη και τυχαία, όπως συνέβη σε ανθρώπους που άρχισαν να διαβάζουν από ανία και τελικά έγιναν συστηματικοί αναγνώστες.
Το σημαντικότερο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το παράδειγμα που δίνουν οι γονείς. «Μην κρατάς εσύ το κινητό και να ζητάς από τα παιδιά να διαβάσουν», ήταν ουσιαστικά το μήνυμά του, προτείνοντας η ανάγνωση να γίνει μια κοινή οικογενειακή δραστηριότητα.
www.ertnews.gr
