Πάνω 700 πλειστηριασμοί στη Θεσσαλία, 136 στον Βόλο – Τι μπορεί να κάνει ο οφειλέτης πριν χάσει το ακίνητό του

Εκατοντάδες ακίνητα στη Θεσσαλία έχουν πάρει τον δρόμο του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού μέχρι το τέλος του 2026, με δεκάδες κατοικίες να βρίσκονται μόνο στον Βόλο. Για το μέγεθος του προβλήματος, αλλά κυρίως για τις δυνατότητες που έχει ένας δανειολήπτης να αντιδράσει πριν χάσει το ακίνητό του, μίλησε στην ΕΡΤ Βόλου και στη ραδιοφωνική εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου η δικηγόρος Κωνσταντίνα Ευσταθίου, αντιπρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Βόλου και Θεσσαλίας, ενός φορέα με πολυετή δράση στην προστασία των καταναλωτών και στην υποστήριξη υπερχρεωμένων πολιτών. Η ίδια τόνισε ότι ο πλειστηριασμός δεν εμφανίζεται ξαφνικά, αλλά προηγούνται συγκεκριμένα στάδια στα οποία ο οφειλέτης μπορεί, εφόσον κινηθεί έγκαιρα, να αξιοποιήσει εξωδικαστικά και δικαστικά μέσα για να αναζητήσει λύση.

743 πλειστηριασμοί στη Θεσσαλία – 57 κατοικίες στον Βόλο

Τα στοιχεία που παρέθεσε η Κωνσταντίνα Ευσταθίου αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Όπως ανέφερε, με βάση τις αναρτήσεις στην επίσημη ηλεκτρονική πλατφόρμα πλειστηριασμών κατά τον χρόνο της συνέντευξης, για το διάστημα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 εμφανίζονταν στη Θεσσαλία 743 πλειστηριασμοί, από τους οποίους οι 251 αφορούσαν κατοικίες. Για τον Βόλο, αντίστοιχα, είχαν αναρτηθεί 136 πλειστηριασμοί, με τους 57 να αφορούν κατοικίες. Πρόκειται για αριθμούς που αποτυπώνουν μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, καθώς οι αναρτήσεις στις πλατφόρμες ηλεκτρονικών πλειστηριασμών μεταβάλλονται καθώς προστίθενται νέες διαδικασίες, ολοκληρώνονται άλλες ή επαναπροσδιορίζονται ημερομηνίες.

«Είναι δύσκολες εποχές. Πάρα πολλοί πλειστηριασμοί», ανέφερε η δικηγόρος, σημειώνοντας ότι οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων προχωρούν σε διαταγές πληρωμής και κατασχέσεις, ενώ πολλοί δανειολήπτες προσπαθούν παράλληλα να πετύχουν κάποια βιώσιμη ρύθμιση.

Ο πλειστηριασμός δεν εμφανίζεται ξαφνικά – Τα στάδια που προηγούνται

Το σημαντικότερο μήνυμα της Κωνσταντίνας Ευσταθίου είναι, ότι κάποιος δεν μαθαίνει ξαφνικά, ότι το σπίτι του βρίσκεται σε πλειστηριασμό. Πριν από την ανάρτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα προηγείται μια αλληλουχία ενεργειών και επίσημων κοινοποιήσεων. Το πρώτο καμπανάκι, όπως εξήγησε, μπορεί να είναι η εξώδικη καταγγελία της δανειακής σύμβασης, με την οποία ο οφειλέτης ενημερώνεται ότι το δάνειο έχει καταγγελθεί λόγω μη εξυπηρέτησής του. Η ίδια ανέφερε ως χαρακτηριστική περίπτωση την ύπαρξη τριών απλήρωτων μηνιαίων δόσεων. Από εκείνο το σημείο, όπως τόνισε, ο δανειολήπτης πρέπει να αντιληφθεί ότι έχει αρχίσει μια διαδικασία η οποία μπορεί να οδηγήσει σε έκδοση διαταγής πληρωμής.

Ακολουθούν, εφόσον δεν βρεθεί λύση, η διαταγή πληρωμής, η κατάσχεση και η κατασχετήρια έκθεση και τελικά ο καθορισμός και η ανάρτηση του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού. Σε όλα αυτά τα στάδια υπάρχουν δυνατότητες αντίδρασης, αλλά και αυστηρές προθεσμίες.

Η πρώτη κίνηση: Μην αγνοήσετε το έγγραφο

Η συμβουλή της δικηγόρου ήταν κατηγορηματική, οποιοδήποτε έγγραφο παραλαμβάνει ο οφειλέτης από servicer ή μέσω δικαστικού επιμελητή δεν πρέπει να παραμένει στο συρτάρι. «Να μην αγνοούν οποιαδήποτε ειδοποίηση έρχεται από την εταιρεία διαχείρισης και να απευθύνονται σε ειδικό», ήταν το μήνυμα με το οποίο επέλεξε να κλείσει τη συνέντευξη. Η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη, καθώς ορισμένα από τα ένδικα βοηθήματα έχουν πολύ μικρές προθεσμίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διαταγή πληρωμής. Σύμφωνα με το άρθρο 632 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ο οφειλέτης που κατοικεί ή έχει έδρα στην Ελλάδα έχει 15 εργάσιμες ημέρες από την επίδοσή της για να ασκήσει ανακοπή. Η νομολογία επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για αυστηρή προθεσμία. Και υπάρχει μία ιδιαίτερα σημαντική λεπτομέρεια: η ανακοπή από μόνη της δεν σημαίνει αυτομάτως αναστολή της εκτέλεσης. Υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις μπορεί να ζητηθεί δικαστικά αναστολή, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την άμεση νομική αξιολόγηση κάθε υπόθεσης.

Τι μπορεί να εξεταστεί με την ανακοπή

Η Κωνσταντίνα Ευσταθίου εξήγησε, ότι, μετά την επίδοση διαταγής πληρωμής, πρέπει να ελεγχθεί άμεσα ο φάκελος, προκειμένου να διαπιστωθούν πιθανά σφάλματα ή παράνομες και καταχρηστικές ενέργειες που μπορούν να προβληθούν ενώπιον του δικαστηρίου ως λόγοι ανακοπής. Δεν σημαίνει βεβαίως ότι κάθε διαταγή πληρωμής ή κάθε πλειστηριασμός ακυρώνεται. Η βασιμότητα της ανακοπής κρίνεται από τα πραγματικά και νομικά δεδομένα της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Η ίδια, πάντως, ανέφερε ότι στην επαγγελματική της εμπειρία έχει συναντήσει παραβάσεις και καταχρηστικές συμπεριφορές εταιρειών διαχείρισης οι οποίες έχουν οδηγήσει οφειλέτες στα δικαστήρια. Η σχετική αναφορά αποτελεί δική της εκτίμηση από τις υποθέσεις που χειρίζεται και όχι γενικό στατιστικό στοιχείο.

Πριν από το δικαστήριο υπάρχει η δυνατότητα της ρύθμισης

Η δικηγόρος υπογράμμισε, ότι η δικαστική οδός δεν είναι υποχρεωτικά η πρώτη επιλογή. Μετά την πρώτη ειδοποίηση μπορεί να επιδιωχθεί επικοινωνία με την εταιρεία διαχείρισης του δανείου και να αναζητηθεί μια απευθείας ρύθμιση. Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως είπε, επιτυγχάνεται εξωδικαστική συμφωνία. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες οι προτεινόμενες ρυθμίσεις, σύμφωνα με την ίδια, δεν είναι βιώσιμες, καθώς μπορεί να απαιτούνται υψηλές προκαταβολές τις οποίες ο δανειολήπτης αδυνατεί να καταβάλει.

Η επόμενη επιλογή μπορεί να είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών του ν. 4738/2020, ο οποίος λειτουργεί ηλεκτρονικά και μπορεί να περιλαμβάνει οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Η επίσημη πλατφόρμα δέχεται αιτήσεις για συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ. Οι λύσεις δεν είναι ίδιες για όλους. Όπως επισήμανε η Κωνσταντίνα Ευσταθίου, υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι προτάσεις δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν, αλλά και περιπτώσεις στις οποίες επιτυγχάνονται διαγραφές μέρους της οφειλής και δόσεις προσαρμοσμένες περισσότερο στις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.

Ισχυρότερη θέση για τους ευάλωτους οφειλέτες

Ιδιαίτερη σημασία έχει το ισχύον πλαίσιο για τους ευάλωτους οφειλέτες. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρει ότι για όσους διαθέτουν Βεβαίωση Ευάλωτου Οφειλέτη, η πρόταση αναδιάρθρωσης που παράγεται μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι καταρχήν υποχρεωτικά αποδεκτή από τράπεζες, servicers και Δημόσιο. Ο ίδιος ο δανειολήπτης εξακολουθεί να έχει το δικαίωμα να την απορρίψει. Με τον ν. 5193/2025 διευρύνθηκε επίσης η περίμετρος των οφειλετών που καλύπτονται από την τεκμαιρόμενη συναίνεση των πιστωτών.

Ένα ακόμη «όπλο»: Υποχρεωτική πρόταση πριν από τον πλειστηριασμό

Υπάρχει και μία σημαντική νεότερη πρόβλεψη που συμπληρώνει όσα ανέφερε η Κωνσταντίνα Ευσταθίου. Με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ο πιστωτής υποχρεούται, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να υποβάλει στον οφειλέτη έγγραφη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό. Η ενημέρωση μπορεί να γίνει ακόμη και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Για να ενεργοποιείται η συγκεκριμένη υποχρέωση, ο οφειλέτης πρέπει να έχει δηλώσει τα αναγκαία στοιχεία επικοινωνίας στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ενημέρωσης του πιστωτή. Αυτό δεν αποτελεί αυτόματη προστασία του ακινήτου, δημιουργεί όμως ένα επιπλέον στάδιο κατά το οποίο μπορεί να διερευνηθεί λύση πριν φτάσει η διαδικασία στην τελική πράξη του πλειστηριασμού.

Και μετά την κατάσχεση υπάρχουν ένδικα μέσα

Η κατασχετήρια έκθεση δεν σημαίνει ότι έχουν εξαντληθεί αυτομάτως όλες οι δυνατότητες του οφειλέτη. Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει ανακοπή και κατά πράξεων της αναγκαστικής εκτέλεσης, με διαφορετικές προθεσμίες ανάλογα με το τι ακριβώς προσβάλλεται. Για συγκεκριμένες πλημμέλειες από την επιταγή προς εκτέλεση έως τη δημοσίευση της κατασχετήριας έκθεσης, το άρθρο 934 ΚΠολΔ προβλέπει, μεταξύ άλλων, προθεσμία 45 ημερών από την κατάσχεση. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και ο λόγος για τον οποίο δεν υπάρχει μία γενική «συνταγή» για όλους: το κατάλληλο ένδικο μέσο και η προθεσμία του εξαρτώνται από το στάδιο της διαδικασίας, το έγγραφο που έχει επιδοθεί και τα συγκεκριμένα στοιχεία κάθε υπόθεσης.

Το μήνυμα προς τους δανειολήπτες: Ο χρόνος είναι καθοριστικός

Αν κάτι επανέλαβε η Κωνσταντίνα Ευσταθίου στη συνέντευξή της στην ΕΡΤ Βόλου, είναι ότι η μεγαλύτερη παγίδα είναι η αδράνεια. Ο πολίτης που λαμβάνει καταγγελία δανείου, διαταγή πληρωμής, επιταγή προς εκτέλεση ή κατασχετήρια έκθεση δεν πρέπει να περιμένει να εμφανιστεί το ακίνητό του στην πλατφόρμα των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών για να κινηθεί.

«Μέχρι να έρθει η ώρα του ονόματος ενός δανειολήπτη στην ηλεκτρονική πλατφόρμα των πλειστηριασμών, προηγούνται άλλα στάδια», τόνισε. Και σε αυτά τα στάδια, όπως είπε, υπάρχει χρόνος για αντίδραση, είτε με προσπάθεια ρύθμισης είτε, όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, με δικαστική προσφυγή.

Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι μόνο ποια νομικά εργαλεία υπάρχουν, αλλά πότε ενεργοποιούνται. Για τον πολίτη που βρίσκεται αντιμέτωπος με αναγκαστική εκτέλεση, ακόμη και λίγες ημέρες μπορεί να κάνουν τη διαφορά. Οι παραπάνω πληροφορίες αποτυπώνουν το γενικό θεσμικό πλαίσιο και όσα αναφέρθηκαν στη συνέντευξη. Κάθε υπόθεση πλειστηριασμού έχει διαφορετικά πραγματικά και νομικά δεδομένα και απαιτεί εξατομικευμένο έλεγχο.