Ριζική αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου μετά από 80 χρόνια – Τι αλλάζει σύμφωνα με καθηγητή Νομικής

Σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο κληρονομικό δίκαιο φέρνει το νέο νομοσχέδιο που αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση στις αρχές του 2026 και να ψηφιστεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο του έτους. Ο Αντώνης Καραμπάντζος, καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ και μέλος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, εξηγεί στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «Συνδέσεις» ότι το νέο πλαίσιο αποτελεί «την πιο εκτενή και ουσιαστική αλλαγή που έχει γίνει εδώ και 80 χρόνια».

Όπως σημειώνει ο κ. Καραμπάντζος η πιο καθοριστική αλλαγή αφορά την ευθύνη για τα χρέη του θανόντος: «Η βασική μεταρρύθμιση είναι ότι ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς, εκτός αν δηλώσει ότι θέλει να διαχειριστεί και να εκμεταλλευτεί την κληρονομιαία περιουσία».

Με τον τρόπο αυτό, όπως είπε, διαχωρίζεται πλήρως η ατομική περιουσία από την κληρονομιαία. Αν ο κληρονόμος επιλέξει να αναλάβει ενεργό διαχείριση, τότε επέρχεται «σύγχυση» των δύο περιουσιών και αναλαμβάνει και τα χρέη. Διαφορετικά, οι πιστωτές ικανοποιούνται μόνο από την περιουσία που αφήνει ο κληρονομούμενος.

Σύμφωνα με τον καθηγητή: «Διασφαλίζονται και τα συμφέροντα των δανειστών, οι οποίοι μπορούν να προσφύγουν στη δικαστική εκκαθάριση της κληρονομιάς. Προτείνουμε μάλιστα να διορίζεται δικηγόρος ως διαχειριστής για την ικανοποίηση των απαιτήσεων και την απόδοση του υπολοίπου στους κληρονόμους».

Ο κ. Καραμπάντζος ξεκαθαρίζει ότι οι ιδιόγραφες διαθήκες δεν καταργούνται, όπως λανθασμένα έχει ακουστεί, αλλά «τίθενται όμως πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας».

Όσες ιδιόγραφες διαθήκες κατατίθενται σε συμβολαιογράφο θα δημοσιεύονται από αυτόν και θα θεωρούνται αυξημένης αξιοπιστίας. Όμως, όταν μία ιδιόγραφη διαθήκη που δεν έχει κατατεθεί σε συμβολαιογράφο ευνοεί πρόσωπα πέρα από τον/τη σύζυγο και τους κληρονόμους πρώτης τάξης, τότε: «Θα πρέπει να κηρυχθεί κύρια μέσω δικαστικής διάγνωσης γνησιότητας», εξαιτίας των συχνών περιστατικών αμφισβητήσεων στο παρελθόν.