Το στρατηγικό σχέδιο για την εγχώρια παραγωγή και επισκευή τρένων

Σε μια ριζική αναδιάρθρωση του παραγωγικού και γεωπολιτικού μοντέλου της χώρας στοχεύει το ολοκληρωμένο σχέδιο για την εγχώρια παραγωγή και επισκευή τροχαίου υλικού, όπως αποτυπώθηκε στις δηλώσεις του Αναπληρωτή Υπουργού Μεταφορών, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, ο οποίος μίλησε σε πάνελ στο Blue Strategy Summit 2026. Με φόντο τη στρατηγική αφύπνιση της Ευρώπης απέναντι στην παραγωγική κυριαρχία της Κίνας, η Ελλάδα επιχειρεί να μετατραπεί σε έναν αυτόνομο, ισχυρό διαμετακομιστικό και βιομηχανικό κόμβο για την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, συνδυάζοντας την οικονομική ανάπτυξη με τη γεωστρατηγική αναβάθμιση.

Ρεπορτάζ Ρεγγίνα Σαβούρδου

Η νέα αυτή στρατηγική εδράζεται στην αναγνώριση ενός διαχρονικού σφάλματος της Δύσης, η οποία υποτίμησε τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της εκχώρησης της παραγωγικής της βάσης στην Άπω Ανατολή.

«Η Ευρώπη έχει κάνει ένα πολύ μεγάλο στρατηγικό λάθος, να πιστεύει ότι κάνοντας outsource την παραγωγή στην Άπω Ανατολή και συγκεκριμένα στην Κίνα, όλη αυτή η αλλαγή του οικονομικού μοντέλου, η οποία για πάρα πολλά χρόνια βασιζόταν στην ανταγωνιστικότητα σε επίπεδο τιμής, ήταν ένα βιώσιμο μοντέλο. Τι έχει συμβεί όμως; Αυτές τις δεκαετίες η Κίνα, παρουσιάζοντας ανταγωνιστικότητα σε επίπεδο τιμής, κατάφερε να γίνει πιο ανταγωνιστική και σε επίπεδο ποιότητας», σημείωσε ο κ. Κυρανάκης.

Αυτή η διαπίστωση, η οποία κατά τον ίδιο έπρεπε να είχε σημάνει συναγερμό εδώ και πάρα πολλά χρόνια, αποτελεί πλέον το έναυσμα για άμεση δράση σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, με στόχο την ενεργοποίηση των παραγωγικών μονάδων εντός των ελληνικών συνόρων.

Ο κάθετος σιδηροδρομικός διάδρομος (BBA)

Η μεγάλη ευκαιρία για την υλοποίηση αυτού του οράματος πηγάζει από τα ισχυρά κονδύλια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που προορίζονται για τις εμπορευματικές μεταφορές και τη στρατιωτική κινητικότητα στο λεγόμενο Ανατολικό Μέτωπο. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Κάθετος Σιδηροδρομικός Διάδρομος (Baltic – Black Sea – Aegean), ένας άξονας με τεράστια στρατηγική σημασία που ενώνει τις Βαλτικές χώρες, τη Μαύρη Θάλασσα και το Αιγαίο, καταλήγοντας στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.

Η σημασία του διαδρόμου αυτού είναι διττή. Από τη μία πλευρά, εξασφαλίζει τη γεωπολιτική ανεξαρτησία της Ευρώπης, καθώς «απεξαρτά την Ευρώπη και τη χώρα μας από τα Στενά του Βοσπόρου» και καθιστά τις μεταφορές ανεξάρτητες από την Τουρκία, γεγονός που αναβαθμίζει κατακόρυφα τη χώρα μας. Από την άλλη, εξυπηρετεί αμιγώς στρατιωτικούς σκοπούς, επιτρέποντας τη μεταφορά στρατευμάτων και πολεμικού υλικού «σε ώρες αντί για εβδομάδες».

Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική πλευρά έχει προχωρήσει σε ανοιχτό κάλεσμα προς την εγχώρια βιομηχανία, προκειμένου να αναπτυχθεί ουσιαστικά αυτός ο τομέας για την τρενοεπισκευή και συμπαραγωγή εντός συνόρων.

Το σχέδιο εστιάζει σε δύο άξονες:

«Πρώτον, υπάρχει πολύ μεγάλη ανάγκη τροχαίου υλικού. Όταν λέμε τροχαίο υλικό εννοούμε βαγόνια και lokomotives, ειδικού τύπου τρένα, για να μπορούν να μεταφέρουν πολύ μεγάλο όγκο και βάρος υλικού. Και δεύτερον, πλήρης ανακατασκευή γερασμένου τροχαίου υλικού, γερασμένων τρένων, που όλοι οι Ευρωπαίοι έχουν ανάγκη. Με μονάδες εντός της πατρίδας μας, μπορεί να υπάρξουν πολύ μεγάλες οικονομικές ευκαιρίες για την χώρα μας και θέσεις εργασίας για ανθρώπους που παράγουν με τα χέρια τους και όχι με πληκτρολόγια».

Τεχνογνωσία, συμμαχίες και επιστροφή στη βαριά βιομηχανία

Απαντώντας στο ερώτημα για το πώς η Ελλάδα θα γεφυρώσει το χάσμα της αδράνειας των προηγούμενων δεκαετιών, ο κ. Κυρανάκης ξεκαθάρισε ότι η τεχνογνωσία δεν έχει χαθεί. Αυτό που απουσίαζε ήταν η πολιτική βούληση. «Να επενδυθούν οι ευρωπαϊκοί πόροι στην παραγωγή, καθώς επικράτησε ένα οικονομικό μοντέλο στείρου καταναλωτισμού, όπου η Ελλάδα ήταν απλώς ο καταναλωτής και κάποιος άλλος ο παραγωγός. Αυτό που λείπει από την χώρα μας είναι η παραγωγή με τα χέρια. Η βαριά παραγωγή. Η οποία φέρνει τεχνογνωσία. Πριν μια εβδομάδα υποδεχτήκαμε τον πρώτο πλήρως κατασκευασμένο συρμό για τη Γραμμή 1 του Ηλεκτρικού, ο οποίος κατασκευάστηκε εδώ, στον Βόλο σε ένα εργοστάσιο. Αυτό είναι κάτι το οποίο δεν είχε συμβεί ποτέ. Φέρνει λοιπόν εθνική προστιθέμενη αξία. Το ίδιο θέλουμε να γίνει και στην Ελευσίνα. Εθνική προστιθέμενη αξία. Εργαζόμενοι και μηχανικοί εδώ στην Ελλάδα αποκτούν τεχνογνωσία την οποία μπορούν να επεκτείνουν, να πολλαπλασιάσουν».

Οδικός χάρτης και υλοποίηση έργων το 2026

Το γεωπολιτικό αυτό σχέδιο δεν αποτελεί θεωρητική άσκηση, αλλά υλοποιείται ήδη με συγκεκριμένα βήματα και εξασφαλισμένους πόρους εντός του 2026.

Άξονας Αλεξανδρούπολη-Ορμένιο: Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τις Μεταφορές, Απόστολος Τζιτζικώστας, παρέδωσε επιταγή ύψους 277 εκατομμυρίων ευρώ για την πλήρη ανακατασκευή του άξονα που μας συνδέει με τη Βουλγαρία, ξεκινώντας τις εργασίες φέτος.

Λιμάνι Ελευσίνας: Βρίσκεται στο τελικό στάδιο για την προκήρυξη διαγωνισμού, προσφέροντας μια κρίσιμη εναλλακτική δυνατότητα δίπλα στο λιμάνι του Πειραιά.

Λιμάνι Θεσσαλονίκης: Προκηρύσσεται ο διαγωνισμός για τη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου προβλήτα, ολοκληρώνοντας το τρίπτυχο των στρατηγικών σημείων (Αλεξανδρούπολη, Ελευσίνα, Θεσσαλονίκη) για εμπορευματική και στρατιωτική κινητικότητα μεγάλης χωρητικότητας.

Σιδηροδρομικός άξονας Αθήνα-Θεσσαλονίκη: Μέσα στο 2026 ολοκληρώνονται τα έργα, αυξάνοντας κατακόρυφα τη χωρητικότητα μεταφοράς εμπορευμάτων από τον Πειραιά έως τα βόρεια σύνορα της χώρας, προς Σκόπια και Βουλγαρία.

Το όραμα του αξιόπιστου ευρωπαϊκού κόμβου

Το κυβερνητικό πλάνο στοχεύει στο να αποτελέσει η Ελλάδα έναν ισχυρό διαμετακομιστικό κόμβο για ολόκληρη την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Ολόκληρος ο σιδηροδρομικός διάδρομος που εκτείνεται από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία έως τη Μολδαβία και την Ουκρανία θα χρειαστεί τεράστιους όγκους τροχαίου υλικού για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του.

Ο κ. Κυρανάκης απευθύνει κάλεσμα στις ελληνικές επιχειρήσεις να εκμεταλλευτούν αυτή την ευκαιρία, προειδοποιώντας ότι αν δεν το πράξουμε εμείς, θα το κάνουν οι γειτονικές χώρες.

«Αν σε αυτό το όραμα κουμπώσουν κι άλλες επιχειρήσεις ελληνικές οι οποίες με συμπράξεις με την Κορέα, με τα Εμιράτα, με όποιον ενδιαφέρεται μπορούν να παράξουν τροχαίο υλικό τότε μπορεί η Ελλάδα να στέκεται όρθια και να στέκεται με περηφάνια να κοιτάει στα μάτια τους εταίρους της και να λέει εγώ μπορώ να αποτελέσω ένα αξιόπιστο κόμβο για εισαγωγές και εξαγωγές για την υπόλοιπη Ευρώπη».