Ο Άντι Μπέρναμ έχει διεκδικήσει δύο φορές, χωρίς επιτυχία, την ηγεσία του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας. Τώρα, όμως, βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ σε αυτόν τον στόχο, αλλά και στο ενδεχόμενο να εγκατασταθεί στην Ντάουνινγκ Στριτ ως πρωθυπουργός.
Επικοινωνιακά άνετος, γνωστός για τη φιλικότητα και το χάρισμά του, ο Μπέρναμ είναι εδώ και εννέα χρόνια δήμαρχος της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ (Greater Manchester), όπου καλλιέργησε μια εικόνα αισιοδοξίας, ακτιβισμού και αυθεντικής, άμεσης ομιλίας, χαρακτηριστικής της βόρειας Αγγλίας.
Με μια έδρα στο Κοινοβούλιο εκπροσωπώντας το Μέικερφιλντ, στη βορειοδυτική Αγγλία, ο Μπέρναμ θα χρειαστεί την υποστήριξη 81 συναδέλφων του – βουλευτών των Εργατικών για να αμφισβητήσει την ηγεσία του απερχόμενου πρωθυπουργού της χώρας, Κιρ Στάρμερ.
«Φαίνεται να απολαμβάνει το να είναι πολιτικός»
Οι υποστηρικτές του βλέπουν τον Μπέρναμ – ο οποίος στο Μάντσεστερ απέκτησε το προσωνύμιο «ο βασιλιάς του Βορρά» λόγω της υπεράσπισης της περιοχής κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 – ως τον πιθανό σωτήρα των Εργατικών απέναντι στο λαϊκιστικό δεξιό κόμμα Reform U.K., υπό την ηγεσία του Νάιτζελ Φάρατζ.
Οι επικριτές του, αντίθετα, τον παρουσιάζουν ως έναν πολιτικό χαμαιλέοντα, που θα βρεθεί αντιμέτωπος με τους ίδιους οικονομικούς περιορισμούς που έχουν παγιδεύσει την κυβέρνηση του Στάρμερ, καθώς και με το ίδιο ανήσυχο και ανυπόμονο εκλογικό σώμα.
«Είναι απλώς αισιόδοξος, χαρούμενος και φαίνεται να απολαμβάνει το να είναι πολιτικός», δήλωσε ο Τζον ΜακΤέρναν, σύμβουλος του Τόνι Μπλερ όταν εκείνος ήταν πρωθυπουργός και άνθρωπος που γνωρίζει τον Μπέρναμ από την εποχή που εργαζόταν ως ερευνητής για έναν βουλευτή στο νότιο Λονδίνο.
«Οι ηγέτες είτε σε εμπνέουν είτε σε καταθλίβουν λίγο», πρόσθεσε ο ίδιος, σημειώνοντας ότι υπήρξαν αρκετοί πρόσφατοι πρωθυπουργοί «που δεν έδειχναν πραγματικά να το απολαμβάνουν» – συμπεριλαμβανομένου του Στάρμερ.
Ο Άντι Μπέρναμ γεννήθηκε στο Λίβερπουλ το 1970. Ο πατέρας του ήταν τεχνικός τηλεφωνικών δικτύων και η μητέρα του γραμματέας σε ιατρείο. Μεγάλωσε στο Κάλτσεθ, ένα χωριό του Τσέσαϊρ, όχι μακριά από το Μέικερφιλντ. Έχοντας ιρλανδική καταγωγή, φοίτησε σε καθολικά δημόσια σχολεία και έχει μιλήσει δημόσια για την καθολική του πίστη, συμπεριλαμβανομένης της συνάντησής του με τον Πάπα Φραγκίσκο το 2023.
«Η μητέρα μου ήταν μαζί μου και, παρότι δεν είμαι Καθολικός με την πλήρη έννοια του όρου, ένιωσα τη μαγνητική έλξη του Βατικανού», είπε, παρομοιάζοντας την πίστη του με τη διά βίου αφοσίωσή του στην ποδοσφαιρική ομάδα Έβερτον.
«Αν σταματήσεις να πηγαίνεις στους αγώνες, εξακολουθείς να είσαι οπαδός της Έβερτον· μπορείς να σταματήσεις να πηγαίνεις στην εκκλησία, αλλά παραμένεις Καθολικός».
Οι σπουδές και ο γάμος
Ο Μπέρναμ κέρδισε μια θέση για να σπουδάσει Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και, μετά την αποφοίτησή του, ακολούθησε μια διαδρομή συνηθισμένη για όσους φτάνουν ψηλά στην πολιτική: αρχικά ως ερευνητής της Τέσα Τζόουελ, βουλευτού στο νότιο Λονδίνο, και στη συνέχεια ως σύμβουλος του τότε υπουργού Πολιτισμού, Κρις Σμιθ.
Στο Κέιμπριτζ γνώρισε τη Μαρί-Φρανς φαν Χιλ, η οποία είχε γεννηθεί στην Ολλανδία. Αργότερα παντρεύτηκαν και απέκτησαν τρία παιδιά.
«Όταν η σύζυγός μου έμεινε έγκυος, στην πραγματικότητα δεν σχεδιάζαμε να κάνουμε παιδιά εκείνη την περίοδο, γιατί θεωρούσα σημαντική τη σταθερότητα. Παντρευτήκαμε τον Οκτώβριο του 2000, όταν ο Τζίμι ήταν οκτώ μηνών και εγώ έδινα μια δύσκολη μάχη για να εξασφαλίσω το χρίσμα», δήλωσε ο Μπέρναμ στην εφημερίδα The Guardian το 2009, αναφερόμενος στην προσπάθειά του να εκλεγεί στο Κοινοβούλιο.
Αφού εξελέγη το 2001 εκπροσωπώντας το Λι, μια βόρεια εκλογική περιφέρεια κοντά στον τόπο όπου μεγάλωσε, έγινε υφυπουργός στην κυβέρνηση των Νέων Εργατικών του Τόνι Μπλερ. Αργότερα προήχθη στο υπουργικό συμβούλιο επί Γκόρντον Μπράουν και υπηρέτησε ως επικεφαλής γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών, υπουργός Πολιτισμού, Μέσων Ενημέρωσης και Αθλητισμού και στη συνέχεια υπουργός Υγείας.
Το 2009 ο Μπέρναμ αποδοκιμάστηκε σε εκδήλωση μνήμης για την 20ή επέτειο της τραγωδίας του Χίλσμπορο, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 97 φιλάθλων της Λίβερπουλ σε συνωστισμό στο στάδιο. Το γεγονός τον επηρέασε βαθιά και τον έπεισε ότι οι οικογένειες των θυμάτων άξιζαν δικαιοσύνη, αφού η αστυνομία, οι ερευνητές και τα μέσα ενημέρωσης είχαν προσπαθήσει να παρουσιάσουν τα θύματα ως ταραξίες και να τους αποδώσουν την ευθύνη για την καταστροφή.
Η πίεση που άσκησε ο Μπέρναμ συνέβαλε στην εξασφάλιση μιας δεύτερης έρευνας για την υπόθεση.
Αφού οι Εργατικοί έχασαν τις γενικές εκλογές του 2010, ο Μπέρναμ διεκδίκησε την ηγεσία του κόμματος, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση. Το 2015 δοκίμασε ξανά και θεωρούνταν αρχικά το φαβορί, αλλά τελικά ηττήθηκε από τον αριστερό πολιτικό Τζέρεμι Κόρμπιν, στην ομάδα του οποίου υπηρέτησε αργότερα.
Η θητεία ως δήμαρχος
Το 2017 εγκατέλειψε το Κοινοβούλιο, αποφασίζοντας ότι το μέλλον του βρισκόταν εκτός του Γουέστμινστερ, και εξελέγη δήμαρχος της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ.
Ο Ρόμπερτ Φορντ, καθηγητής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, δήλωσε ότι ο Μπέρναμ προήδρευσε μιας ακμάζουσας τοπικής οικονομίας και επέδειξε τις πολιτικές του ικανότητες αυξάνοντας τον δημόσιο έλεγχο και τη ρύθμιση των αστικών λεωφορείων, κερδίζοντας παράλληλα μια σύγκρουση με τις εταιρείες μεταφορών.
Ο Μπέρναμ πρωτοστάτησε επίσης κατά τη διάρκεια της πανδημίας, διαμαρτυρόμενος ότι τα κυβερνητικά lockdown τιμωρούσαν περιοχές όπως η δική του και εκφωνώντας μια ομιλία στο κέντρο του Μάντσεστερ που έγινε ιδιαίτερα γνωστή.
Ίσως η πιο σταθερή κριτική που του ασκείται είναι ότι, έχοντας υπηρετήσει υπό τρεις πολύ διαφορετικούς ηγέτες των Εργατικών – τον Μπλερ, τον Μπράουν και τον Κόρμπιν – είναι πολιτικά ευέλικτος σε υπερβολικό βαθμό.
Ο ΜακΤέρναν αναγνώρισε ότι ο Μπέρναμ έχει τη φήμη ενός πολιτικού που «θέλει οι άνθρωποι να τον συμπαθούν», αλλά πρόσθεσε: «Ένας πολιτικός που επιδιώκει να είναι αρεστός είναι πολύ καλύτερος από έναν πολιτικό που αντιπαθεί τους ανθρώπους».
Ένα σταθερό νήμα σε όλη την καριέρα του Μπέρναμ είναι η πεποίθησή του ότι η βρετανική πολιτική και τα μέσα ενημέρωσης είναι υπερβολικά προσανατολισμένα στο Λονδίνο και ότι οι περιφερειακές ανισότητες έχουν βλάψει τη χώρα – ένα επιχείρημα που διατύπωσε ήδη από την πρώτη του ομιλία στο Κοινοβούλιο το 2001.
Σε μια πρόσφατη συνέντευξη, ο Μπέρναμ δήλωσε ότι η Βρετανία «βρίσκεται σε λάθος πορεία εδώ και 40 χρόνια».
Προκάλεσε ανησυχία σε ορισμένους πέρυσι όταν υποστήριξε ότι το Εργατικό Κόμμα πρέπει να πάψει να είναι «δέσμιο των αγορών ομολόγων» – μια φράση για την οποία αργότερα είπε ότι παρερμηνεύθηκε.
Πιο πρόσφατα, σε μια συνέντευξη στο BBC, φάνηκε ασαφής σχετικά με μια πτυχή της οικονομικής πολιτικής. Ωστόσο, στο Μάντσεστερ ακολούθησε πολιτικές φιλικές προς τις επιχειρήσεις, με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Φορντ, ως δήμαρχος ο Μπέρναμ «συνήθισε σε μεγάλο βαθμό να λέει ό,τι είχε στο μυαλό του», αλλά τώρα «παίρνει ένα αρκετά σκληρό μάθημα για την ανάγκη να ζυγίζει τα λόγια του πιο προσεκτικά».
Το κατά πόσο οι δεξιότητες που επέδειξε στο Μάντσεστερ μπορούν να τον προετοιμάσουν για το ανώτατο αξίωμα της βρετανικής πολιτικής παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί.
«Τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά όταν μπαίνεις στην καταιγίδα της Ντάουνινγκ Στριτ 10, όπου θα έχεις 150 ζητήματα πάνω στο γραφείο σου κάθε μέρα», είπε ο καθηγητής Φορντ.
«Δεν έχεις πραγματικά τον έλεγχο για το ποια από αυτά θα επιλέξεις να μετατρέψεις σε μάχες και δεν έχεις χρόνο να σκεφτείς».
Με πληροφορίες από The New York Times
