Οι φιλίες συχνά ξεκινούν με ενθουσιασμό και κοινά ενδιαφέροντα, αλλά στην πορεία μπορεί να προκύψουν παρεξηγήσεις, απογοήτευση και ανεκπλήρωτες προσδοκίες.
Εν τω μεταξύ, τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι συμβουλές για το πώς μπορεί κανείς να «χωρίσει» από έναν φίλο, σαν να πρόκειται για μια ερωτική σχέση που δεν λειτουργεί.
Ψυχολόγοι και ειδικοί στις ανθρώπινες σχέσεις προτείνουν, ωστόσο, μια διαφορετική προσέγγιση: αντί να διακόπτεται μια φιλία επειδή δεν καλύπτει κάθε μας ανάγκη, μπορούμε να διευρύνουμε τον κύκλο των φίλων μας.
Φιλίες, ένα δύσκολο task
Οι προσδοκίες που έχουν οι άνθρωποι από τις φιλίες τους είναι υπαρκτές, ακόμη κι αν σπάνια διατυπώνονται ξεκάθαρα. Οι ειδικοί τις κατηγοριοποιούν σε έξι βασικούς τύπους: την αυθεντική θετική αποδοχή, δηλαδή την αίσθηση ότι ο άλλος μας εκτιμά γι’ αυτό που είμαστε· την αυτοαποκάλυψη, την ελευθερία δηλαδή να μοιραζόμαστε προσωπικά ζητήματα· την πρακτική βοήθεια· τον κοινό τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο· την απόλαυση της κοινής παρέας και, τέλος, την κοινωνική ή επαγγελματική επιρροή που μπορεί να προσφέρει ένας φίλος.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι προσδοκίες δεν ανακοινώνονται ποτέ αλλά διαμορφώνονται σταδιακά, καθώς εξελίσσεται η σχέση. Αποκαλύπτουμε κάτι προσωπικό και, αν ο φίλος αποδειχθεί έμπιστος, μοιραζόμαστε μαζί του περισσότερα στο μέλλον. Έτσι δημιουργούνται άγραφοι κανόνες που κάθε πλευρά μπορεί να αντιλαμβάνεται διαφορετικά. Όταν κάποιος παραβιάσει έναν από αυτούς, η απογοήτευση μπορεί να είναι δυσανάλογη, ακριβώς επειδή οι προσδοκίες δεν είχαν ποτέ διατυπωθεί ξεκάθαρα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ένα ακόμη πρόβλημα είναι η απαίτηση να καλύπτει ένας μόνο άνθρωπος όλες τις ανάγκες μας. Είναι δύσκολο να προσφέρει ένα πρόσωπο ταυτόχρονα συναισθηματική υποστήριξη, πρακτική βοήθεια, διασκέδαση, κοινά ενδιαφέροντα και διαθεσιμότητα σε κάθε περίσταση. Η πίεση προς έναν στενό φίλο να ανταποκριθεί σε όλα αυτά μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες εντάσεις, ενώ παράλληλα παραβλέπονται άλλες, πιο χαλαρές σχέσεις που μπορούν να προσφέρουν συντροφικότητα ή συμπαράσταση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούμε την απογοήτευσή μας. Οι ειδικοί συστήνουν την ανοιχτή επικοινωνία όταν μια συμπεριφορά πληγώνει ή δημιουργεί πρόβλημα. Οι ανθρώπινες σχέσεις τείνουν να είναι πιο υγιείς όταν τα ζητήματα αντιμετωπίζονται αντί να συσσωρεύονται. Παρ’ όλα αυτά, η επικοινωνία δεν σημαίνει ότι ο άλλος θα αλλάξει απαραίτητα. Αν ένας φίλος δεν μπορεί ή δεν θέλει να καλύψει μια συγκεκριμένη ανάγκη μας, η λύση μπορεί να είναι η αναζήτηση νέων ανθρώπων που μπορούν να την καλύψουν, χωρίς να χρειάζεται να διακοπεί η υπάρχουσα σχέση.
Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει μια λιγότερο απόλυτη αντίληψη για τη φιλία. Οι σχέσεις δεν είναι απαραίτητα «όλα ή τίποτα»: μπορούν να γίνουν πιο στενές ή πιο χαλαρές ανάλογα με τις συνθήκες και τις αλλαγές στη ζωή μας. Μια μετακόμιση, ένα παιδί ή οι αυξημένες υποχρεώσεις μπορεί να αλλάξουν τη δυναμική μιας φιλίας χωρίς να σημαίνουν απαραίτητα το τέλος της.
Η σύγχρονη ζωή, ωστόσο, φαίνεται να ευνοεί την εύκολη εγκατάλειψη των σχέσεων που απαιτούν χρόνο και προσπάθεια. Η φιλία απαιτεί αντοχή, ενώ οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής ενθαρρύνουν περισσότερο την απομάκρυνση από ανθρώπους και καταστάσεις που μας δυσκολεύουν.
Οι ειδικοί προτείνουν, επομένως, μια πιο ευέλικτη αντίληψη για τη φιλία: να μην αναζητάμε έναν άνθρωπο που θα είναι και θα συμπεριφέρεται ακριβώς όπως θα θέλαμε κάθε δεδομένη στιγμή, αλλά τη δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου σχέσεων, μέσα στο οποίο διαφορετικοί φίλοι μπορούν να καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες. Έτσι, το γεγονός ότι ένας φίλος δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες μας όπως περιμέναμε δεν χρειάζεται να μετατρέπεται αυτομάτως σε ρήξη.
Με πληροφορίες από Atlantic
