Ένας εκπρόσωπος της ΕΕ αντέδρασε στον ισχυρισμό της κυβέρνησης Τραμπ ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αποτελεί απειλή για την κυριαρχία των ΗΠΑ.
Η δήλωσε έρχεται μία ημέρα μετά αφότου η αμερικανική κυβέρνηση δήλωσε ότι θα εργαστεί για να «αδρανοποιήσει συστηματικά» ένα παγκόσμιο δικαστήριο που επιδιώκει να διώξει ποινικά τους δράστες των σοβαρότερων εγκλημάτων στον κόσμο.
Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εναντίον ΕΕ
Ο Ανουάρ Ελ Ανουνί, εκπρόσωπος της ΕΕ, δήλωσε την Τρίτη: «Παραμένουμε σταθεροί στην υποστήριξή μας προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ). Οι επιθέσεις ή οι απειλές εναντίον του δικαστηρίου, των εκλεγμένων αξιωματούχων, του προσωπικού ή όσων συνεργάζονται με το δικαστήριο είναι απλά απαράδεκτες».
Ο Ελ Ανουνί επισήμανε τον ρόλο του δικαστηρίου στη δίωξη των δραστών ορισμένων από τα σοβαρότερα εγκλήματα στον κόσμο, από τη γενοκτονία έως τα εγκλήματα πολέμου. Είπε: «Ας υπενθυμίσουμε επίσης ότι το ΔΠΔ δεν στοχεύει κυρίαρχα κράτη, ούτε αποτελεί απειλή για την κυριαρχία τους».
Αντίθετα, πρόσθεσε, «ασκεί δικαιοδοσία επί ατόμων, δραστών των σοβαρότερων εγκλημάτων που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα».
Από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία πέρυσι, η κυβέρνησή του εργάζεται αδιάκοπα για να παραλύσει το δικαστήριο με έδρα τη Χάγη. Μέχρι στιγμής, 11 αξιωματούχοι του δικαστηρίου – μεταξύ των οποίων ο γενικός εισαγγελέας και οκτώ δικαστές – έχουν υποβληθεί σε αμερικανικές κυρώσεις, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν ακυρώσεις πιστωτικών καρτών, λογαριασμών στην Amazon και την Google, καθώς και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις στις ΗΠΑ.
Η ανακοίνωση της Δευτέρας, ωστόσο, σηματοδότησε μια δραματική κλιμάκωση. Σε ένα βίντεο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, ο Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ισχυρίστηκε ότι το δικαστήριο «απειλεί κάθε πτυχή του πολιτικού και νομικού μας συστήματος». Σε συνοδευτικό άρθρο γνώμης, επικαλέστηκε εικόνες Αμερικανών συνοριοφυλάκων και εκλεγμένων ηγετών που «σέρνονται ενώπιον ενός διεθνούς δικαστηρίου» και δικάζονται από δικαστές από όλο τον κόσμο.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε σε δήλωσή του ότι η εκστρατεία κατά του Δικαστηρίου θα περιλαμβάνει «ευρύ φάσμα ενεργειών», μεταξύ των οποίων η πιθανή άσκηση πίεσης σε άλλες χώρες να αποχωρήσουν από το ΔΠΔ και η «αυξημένη παρακολούθηση» των χωρών που αρνούνται να το πράξουν, ενώ παράλληλα εξαρτώνται από την αμερικανική βοήθεια.
Μεταξύ των χωρών που ενδέχεται να επηρεαστούν από αυτά τα μέτρα συγκαταλέγεται η Ουκρανία, όπου το ΔΠΔ ξεκίνησε το 2022 έρευνα για πιθανά εγκλήματα πολέμου μετά την εισβολή της Ρωσίας.
Νομικοί εμπειρογνώμονες χαρακτήρισαν τις δηλώσεις του Ρούμπιο ως εσφαλμένη ερμηνεία των αρμοδιοτήτων του δικαστηρίου.
Η θέση του ΔΠΔ
Το ΔΠΔ μπορεί να διερευνήσει φερόμενα εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε χώρες που έχουν προσχωρήσει σε αυτό, ή εγκλήματα που διαπράχθηκαν από πολίτες των χωρών αυτών. Μπορεί επίσης να διερευνήσει υποθέσεις που παραπέμπονται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ή περιπτώσεις όπου μια χώρα που δεν έχει προσχωρήσει συμφωνεί να του επιτρέψει να ενεργήσει.
Ωστόσο, το δικαστήριο οφείλει να παρεμβαίνει μόνο όταν μια χώρα δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί να διερευνήσει η ίδια τα εγκλήματα. Οι ΗΠΑ δεν έχουν προσχωρήσει στο δικαστήριο.
Για τους Αμερικανούς πολίτες που βρίσκονται στο εξωτερικό, οι πιθανότητες να παραπεμφθούν σε δίκη από το δικαστήριο είναι ελάχιστες, καθώς περίπου 100 χώρες έχουν υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ για να μην παραδίδουν Αμερικανούς στο δικαστήριο.
Ο Κένεθ Ροθ, πρώην εκτελεστικός διευθυντής της Human Rights Watch, δήλωσε: «Το ΔΠΔ δεν διεκδικεί δικαιοδοσία για πράξεις που διαπράττονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Ρούμπιο συγκαλύπτει την προσπάθειά του να εξασφαλίσει ατιμωρησία για αμερικανικά εγκλήματα πολέμου υπό το πρόσχημα της εθνικής κυριαρχίας, αγνοώντας το κυριαρχικό δικαίωμα άλλων κρατών να προσφύγουν στο ΔΠΔ για εγκλήματα που διαπράττονται στο έδαφός τους».
Ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης αρμόδιος για τις κυρώσεις υπονόησε ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να περιορίσει την πιθανότητα διεξαγωγής ερευνών σχετικά με τις ενέργειές της. «Δίνει την αίσθηση ότι πρόκειται για μια προληπτική εκστρατεία ενάντια σε οποιαδήποτε ενέργεια που ενδέχεται να εξετάζει το ΔΠΔ σε σχέση με τη Βενεζουέλα ή αλλού στο εξωτερικό», ανέφερε ο αξιωματούχος.
Αυτή η αίσθηση ενισχύθηκε από τον Ρούμπιο, ο οποίος, στο άρθρο γνώμης του, ανέφερε εκκλήσεις ακτιβιστών και άλλων προς το δικαστήριο να ασκήσει δίωξη κατά της κυβέρνησης Τραμπ για ενέργειες όπως η απέλαση μεταναστών ή οι αμερικανικές επιθέσεις εναντίον σκαφών που, σύμφωνα με αξιωματούχους, μεταφέρουν ναρκωτικά.
Ο Ροθ προχώρησε ακόμη περισσότερο, εκφράζοντας ανησυχίες ότι η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται επίσης να επιδιώκει να αποτρέψει τον έλεγχο μελλοντικών ενεργειών της. Είπε: «Ο Τραμπ θέλει να έχει τη δυνατότητα να διαπράττει εγκλήματα πολέμου στο έδαφος χωρών που έχουν αποδεχθεί τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου – γι’ αυτό ακριβώς πρόκειται».
Με πληροφορίες από Guardian
