Επιστήμονες δημιούργησαν μια λεπτομερή ψηφιακή ανακατασκευή της βακίτα, του σπανιότερου υδρόβιου θηλαστικού στον κόσμο, σε μια προσπάθεια να διασώσουν πολύτιμες επιστημονικές πληροφορίες για ένα είδος που βρίσκεται ένα βήμα πριν από την εξαφάνιση.
Η βακίτα είναι ένα μικρό είδος φώκαινας που ζει αποκλειστικά στον βόρειο Κόλπο της Καλιφόρνιας, στο Μεξικό. Σύμφωνα με το WWF, σήμερα έχουν απομείνει μόλις επτά έως δέκα άτομα στη φύση, γεγονός που την καθιστά το πιο απειλούμενο υδρόβιο θηλαστικό του πλανήτη.
Με τη βοήθεια προηγμένων απεικονιστικών τεχνικών, οι επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα εξαιρετικά λεπτομερές τρισδιάστατο μοντέλο του σκελετού μιας θηλυκής βακίτα. Για την ανακατασκευή συνδύασαν ιατρικές αξονικές τομογραφίες, σαρώσεις μικρο-αξονικής υψηλής ανάλυσης και χιλιάδες φωτογραφίες.
Το αποτέλεσμα είναι μια πλήρης ψηφιακή απεικόνιση της ανατομίας της βακίτα, από τα μεγαλύτερα οστά του σκελετού μέχρι μικροσκοπικές δομές που δεν είναι ορατές με γυμνό μάτι.
Οι ερευνητές αποφάσισαν να διαθέσουν ελεύθερα τα δεδομένα στο διαδίκτυο, επιτρέποντας σε επιστήμονες από όλο τον κόσμο να μελετήσουν το είδος χωρίς να χρειάζεται να έχουν πρόσβαση στα εξαιρετικά σπάνια φυσικά δείγματα.
«Θέλουμε να συμβάλουμε τόσο στην προστασία της βακίτα όσο και στη διάδοση ανοικτών επιστημονικών δεδομένων για τη βιοποικιλότητα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Τζέιμι Κναμπ, από το Florida Atlantic University.
Τι κρύβεται πίσω από τη δραστική μείωση του πληθυσμού της βακίτα
Η δραματική μείωση του πληθυσμού της βακίτα τα τελευταία χρόνια οφείλεται κυρίως στα δίχτυα που χρησιμοποιούνται για την παράνομη αλιεία του totoaba, ενός ψαριού που αποτελεί αντικείμενο παράνομης διακίνησης λόγω της μεγάλης αξίας που έχει σε αγορές της Ασίας.
Αν και η βακίτα δεν αποτελεί στόχο των ψαράδων, παγιδεύεται συχνά στα ίδια δίχτυα και πεθαίνει, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός της να καταρρεύσει μέσα σε λίγες δεκαετίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1997 οι επιστήμονες υπολόγιζαν ότι περίπου 600 άτομα ζούσαν ακόμη στον φυσικό τους βιότοπο.
Η νέα ψηφιακή ανακατασκευή βασίστηκε σε έναν πλήρη σκελετό θηλυκής βακίτα που είχε συλλεχθεί το 1966. Χρησιμοποιώντας τεχνολογία ικανή να αποτυπώσει λεπτομέρειες μικρότερες από το πάχος μιας ανθρώπινης τρίχας, οι ερευνητές δημιούργησαν τρισδιάστατα μοντέλα για κάθε οστό ξεχωριστά.
Η ομάδα εκτιμά ότι το υλικό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί όχι μόνο για επιστημονική έρευνα αλλά και για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Τα ψηφιακά αρχεία επιτρέπουν τη δημιουργία ακριβών αντιγράφων μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μουσεία, πανεπιστήμια και σχολικές εκθέσεις χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο τα εξαιρετικά σπάνια πρωτότυπα δείγματα.
Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, η ψηφιοποίηση συλλογών φυσικής ιστορίας έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, καθώς επιτρέπει σε επιστήμονες από όλο τον κόσμο να μελετούν σπάνια είδη χωρίς να απαιτείται η μεταφορά ή ο δανεισμός ευαίσθητων δειγμάτων από τα μουσεία που τα φιλοξενούν.
Με πληροφορίες από Guardian
