Διαπραγματευτές από τις ΗΠΑ και το Ιράν εξετάζουν στη Νέα Υόρκη έναν οδικό χάρτη για την έξοδο από τη σύρραξη, ο οποίος προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την ταυτόχρονη άρση του οικονομικού αποκλεισμού από την Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πηγές με γνώση επί του θέματος.
Τα στενά έχουν εξελιχθεί στο βασικό διαπραγματευτικό χαρτί στις προσπάθειες να τερματιστεί η σύγκρουση, που μετρά σχεδόν επτά μήνες. Το Ιράν επιδιώκει να ανασάνει από τον αμερικανικό αποκλεισμό που «στραγγαλίζει» την οικονομία του, ενώ η Ουάσινγκτον ζητά την ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τη θαλάσσια οδό που είναι ζωτικής σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου.
Οι συνομιλίες προσκρούουν σε σημαντικά εμπόδια, καθώς καμία πλευρά δεν επιθυμεί να παραιτηθεί πρώτη από το πλεονέκτημά της, όπως δήλωσαν στο Reuters δύο ιρανικές πηγές, δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι και δύο Δυτικοί διπλωμάτες. Ωστόσο, πίσω από τη σκληρή στάση της Τεχεράνης κρύβεται η πλήρης επίγνωση του τεράστιου οικονομικού κόστους που επιφέρει μια παρατεταμένη διαμάχη.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος επεσήμανε ότι ο πλέον ρεαλιστικός δρόμος για την άρση του αδιεξόδου είναι μια σταδιακή συμφωνία. Το Ιράν θα επιτρέψει ξανά τη ναυσιπλοΐα στα στενά του Ορμούζ, με αντάλλαγμα την άρση του οικονομικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ και την πιθανή αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
«Μία λύση θα ήταν να ξεπεράσουμε την κρίση σε στάδια. Το πρώτο βήμα είναι να σταματήσει ο αποκλεισμός και να ανοίξουν εκ νέου τα στενά του Ορμούζ», δήλωσε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Θα δεχτεί μια νέα προσωρινή συμφωνία ο Τραμπ;
Αυτό προϋποθέτει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα αποδεχθεί μια νέα προσωρινή διευθέτηση, μετά την κατάρρευση της προηγούμενης συμφωνίας τον Ιούλιο. Έτσι, η κεντρική πρόκληση για τους διαπραγματευτές δεν είναι απλώς ο σχεδιασμός μιας συμφωνίας, αλλά η διασφάλιση ότι οι αμοιβαίες υποχωρήσεις θα αντέξουν στον χρόνο, ώστε να υπάρχει εκατέρωθεν εμπιστοσύνη, σημειώνουν οι ίδιες πηγές.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θεωρεί πιθανή μια συμφωνία μετά τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο στις 3 Νοεμβρίου. Παράλληλα, ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος σημείωσε ότι οι Ιρανοί «έχουν μια εξαιρετικά μακρά λίστα απαιτήσεων».
Ο πρώην Αμερικανός διαπραγματευτής Ντένις Ρος εκτίμησε τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας πριν από τις κάλπες μόλις στο 30%, αν και τόνισε ότι και οι δύο πλευρές ενδέχεται να έχουν ισχυρότερους λόγους να τα βρουν πριν, παρά μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
«Ο αποκλεισμός είναι αυτός που πιέζει πραγματικά το Ιράν. Τους προκαλεί ασφυξία», δήλωσε ο Ρος.
Μια συμφωνία πριν από τις εκλογές θα μπορούσε να ωφελήσει τον Τραμπ, καθώς το άνοιγμα των Στενών θα εκτόνωνε την ένταση στον Περσικό Κόλπο, θα συγκρατούσε τις τιμές του πετρελαίου και θα βοηθούσε να υποχωρήσουν οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ, ένα ζήτημα με ιδιαίτερη πολιτική ευαισθησία.
Οι πιθανότητες του Ιράν να εξασφαλίσει την αναγκαία οικονομική ανακούφιση ενδέχεται να είναι μεγαλύτερες όσο ο Τραμπ διατηρεί ισχυρό πολιτικό κίνητρο για συμβιβασμό.
Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, όπως εκτιμά ο Ρος, ο Τραμπ ενδέχεται να αντιμετωπίζει λιγότερους περιορισμούς, όντας πιο πρόθυμος να εντείνει την πίεση ή να εξετάσει στρατιωτικές επιλογές.
Με πληροφορίες από Reuters
